Με αφορμή την παρουσία της στην εικαστική σκηνή, μετά από αρκετά χρόνια απουσίας, η Μαρία Περεντού επανέρχεται με έργα που καταγράφουν την πορεία δεκαπέντε χρόνων, αναδεικνύοντας τη σταθερή της προσήλωση στη μορφή, την υλικότητα και τη βαθιά σχέση ανθρώπου και φύσης που διατρέχει το έργο της.
Η Μαρία Περεντού δεν εκθέτει συχνά. Προτιμά να εργάζεται αθόρυβα και σταθερά, χωρίς να αισθάνεται την ανάγκη της συχνής προβολής. Αν και έργα της τα τελευταία χρόνια έχουν παρουσιαστεί σε ομαδικές εκθέσεις, η ίδια όταν επιλέγει να δείξει στο κοινό το σύνολο της δουλειάς της, θέλει αυτό να γίνεται με προσωπική ελευθερία, στον χρόνο και με τους όρους που η ίδια ορίζει.
Συναντηθήκαμε έτσι, μετά από αρκετά χρόνια, με αφορμή την ατομική της έκθεση «Αnimalia», που θα παρουσιάσει στην γκαλερί Όμικρον. Ακολουθήσαμε τη διαδρομή των χρόνων που πέρασαν, από τότε που συστήθηκε στο κοινό μέσα από τα έντονα χρωματικά λουλούδια της μέχρι τη συνύπαρξη της ζωικής και της ανθρώπινης φιγούρας, που συνεχίζει να την απασχολεί και να παρουσιάζει στο έργο της.
Αλλά και για τα φοιτητικά της χρόνια στο Παρίσι, τότε που είχε ασχοληθεί περισσότερο με τη γλυπτική, το πόσο συνεχίζει η πόλη αυτή να αποτελεί σημείο αναφοράς και πηγή για δημιουργία -κατά διαστήματα εργάζεται από εκεί- μέχρι τα κοινωνικά ζητήματα που επηρέαζαν ανέκαθεν το έργο της.
Σήμερα, ανάμεσα στη δουλειά της ως καθηγήτρια και την καθημερινότητά της, το στούντιο της Μαρίας Περεντού λειτουργεί ως προσωπικό καταφύγιο· ένας μικρός, κλειστός χώρος, που της επιτρέπει να απομονώνεται, να επιστρέφει στον εαυτό της και να συνομιλεί ουσιαστικά με το έργο της. Εκεί, όπως λέει, νιώθει πιο ελεύθερη και πλήρης από οπουδήποτε αλλού.
Με ιδιαίτερο προσωπικό ύφος, η Περεντού ανήκει στην κατηγορία των δημιουργών που δεν αντιμετωπίζουν το έργο τους ως απλή πράξη, αλλά ως διαδικασία παρατήρησης, ερμηνείας και εσωτερικής αποκάλυψης.
«Η ανάγκη να μπω στο στούντιο και να ζωγραφίσω είναι καθαρά προσωπική. Με ωθεί κάθε φορά η φλόγα της δημιουργίας και όχι το κίνητρο μίας έκθεσης, αν θα παρουσιάσω δηλαδή μία νέα δουλειά ή όχι στο κοινό», λέει. Αυτή η στάση αντανακλά τη βαθιά της σχέση με το έργο της, ως μία διαδικασία δημιουργίας, που όπως εξηγεί, την εμπλουτίζει και την εξελίσσει ως καλλιτέχνη.
Στο εικαστικό σύμπαν της, η Μαρία Περεντού διαμορφώνει έναν κόσμο όπου μορφή και ύλη συνυπάρχουν, δημιουργώντας εικόνες με ένταση, βάθος και αίσθηση κίνησης, αποδίδοντάς τες σχεδόν θεατρικά, με έντονη δραματικότητα και πλούσια εικονογραφική λεπτομέρεια.
Η ζωγραφική της δεν περιορίζεται στην αναπαράσταση· λειτουργεί ως διαδικασία ενδοσκόπησης και σύνδεσης με τη φύση, όπου κάθε στοιχείο – υφή, χρωματική διαβάθμιση ή μορφή – αποτελεί ουσιαστικό μέρος της σύνθεσης. «Κάθε επιλογή υπηρετεί μια βαθύτερη αναζήτησή μου, διευρύνοντας τη σχέση ανάμεσα στο ζωικό και το ανθρώπινο», λέει.
Τι είναι, λοιπόν, αυτό που τη διαμορφώνει ως δημιουργό; Ποια εσωτερική ανάγκη την οδηγεί κάθε φορά μπροστά στον καμβά;
Όπως εξηγεί, η παρατήρηση είναι καθοριστική για την ίδια. Κάθε έργο ξεκινά από ένα βλέμμα, μια κίνηση ή ένα πρόσωπο που την εντυπωσιάζει. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, εξερευνά την αίσθηση του ασυνήθιστου και του ιδιαίτερου. «Μου αρέσει να δείχνω κάτι που μπορεί να θεωρούμε άσχημο, αλλά τελικά να γίνεται όμορφο λόγω της ιδιαιτερότητάς του», λέει.
Η νέα της έκθεση «Αnimalia», αποτελείται από σχέδια, πίνακες ζωγραφικής με κέντημα, γλυπτά και κατασκευές, με πολλά από αυτά να παρουσιάζονται για πρώτη φορά. Η έκθεση αυτή σηματοδοτεί την εμφάνισή της μετά από αρκετά χρόνια στο προσκήνιο της εικαστικής σκηνής, στην Γκαλερί Όμικρον στη Λευκωσία, στο πλαίσιο των δράσεων του ΜΚΟ σύγχρονης τέχνης CYCO (Cyprus Contemporary Art Center) σε συνεργασία με τον Δημοσιογραφικό Οργανισμό ‘Ο Φιλελεύθερος’.
Η συνεργασία της Περεντού, με τον εκδότη του Φιλελεύθερου, Νίκο Χρ. Παττίχη, στην οργάνωση της έκθεσης ήταν καθοριστική: «Υπήρξε μεγάλη συνεργασία για το χτίσιμο της έκθεσης, ακόμη και τα υποστηρικτικά στοιχεία -τα βάθρα, τα στηρίγματα- εντάσσονται στην εικαστική λογική. Η έκθεση δεν λειτουργεί ως ουδέτερο περιβάλλον αλλά ως ενιαία εγκατάσταση, όπου κάθε στοιχείο συμμετέχει στη συνολική αφήγηση», αναφέρει.
Στη δουλειά της συνεχίζει να εξερευνά τη σύνδεση ζώων και ανθρώπινων μορφών, παρουσιάζοντας και νέα έργα στα οποία έχει συγκεντρωθεί σε μια συγκεκριμένη μορφή που την απασχολούσε από τα χρόνια της φοιτητικής της ζωής.
«Τα τελευταία χρόνια έχω επικεντρωθεί περισσότερο στη μορφή του αλόγου, κυρίως στο βλέμμα του, το οποίο θεωρώ πως είναι πολύ κοντά στο ανθρώπινο. Είναι μεγαλοπρεπές, νιώθω δέος όταν το κοιτάζω. Ζωγραφίζω λοιπόν το άλογο, όχι για να το προβάλω, αλλά το χρησιμοποιώ ως μέσο για να δείξω τον άνθρωπο. Θέλω να δημιουργήσω ένα ερώτημα για το τι κρύβεται πίσω από τη μορφή».
Η χρήση των ζώων ως κεντρικών μορφών στα έργα της συνδέεται με την ιδέα της μεταμόρφωσης και της σύνδεσης ανθρώπου και φύσης.
Η Μαρία Περεντού αναμειγνύει στοιχεία –όχι λεία- όπως φτερά, τρίχες, γούνα και ρούχα, ενσωματώνοντας παράλληλα στοιχεία χειροτεχνίας, κεντήματος και ανάγλυφων επιφανειών, όχι ως αναφορά στην παράδοση αλλά ως οργανικό μέρος της σύνθεσης.
«Οι κλωστές μου πολλές φορές ανακατεύονται στα χρώματα. Η μίξη αυτή δημιουργεί μια ενιαία γλώσσα, όπου ζωγραφική και το κέντημα συνυπάρχουν».
Στα έργα της εμφανίζονται επίσης λουλούδια, τα οποία δεν λειτουργούν ως διακοσμητικά μοτίβα, αλλά ενεργά μέρη της σύνθεσης. «Το λουλούδι δεν μπαίνει ως μοτίβο. Θέλω να έχει ενεργητικό ρόλο μέσα στον πίνακα, να αλληλεπιδρά με τις μορφές, να συνομιλεί με τον θεατή».
Όσο για το έντονο χρώμα στο έργο της; Φτάνει αβίαστα, χωρίς να το επιδιώκει η ίδια, στον καμβά. «Στο έργο μου, το σύμπαν δεν ξεκινά ποτέ από ένα λευκό καμβά. Δουλεύω ανάποδα», εξηγεί. «Δεν αφήνω το φόντο για μετά, όταν φτιάξω ήδη το θέμα μου. Θέλω το θέμα μου να γεννιέται μέσα από το μαύρο, να εμφανίζεται από το σκοτάδι προς το φως.
Γιατί αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι η ένταση, η ζωντάνια που δημιουργείται. Για μένα, το μαύρο είναι χρώμα. Και μάλιστα πλούσιο. Ιδιαίτερα το ζεστό μαύρο. Το κρύο μαύρο, αντίθετα, νιώθω πως αναστατώνει το έργο μου. Σίγουρα, στην τέχνη μου, το φως αποκαλύπτεται μέσα από το σκοτάδι».
Η κοινωνική πραγματικότητα και οι άνθρωποι γύρω μας επηρεάζουν τη δουλειά της, χωρίς όμως να καθορίζουν την πορεία της: «Προσέχω τι συμβαίνει γύρω μας, το παρακολουθώ και με επηρεάζει. Αυτό που δεν με καθοδηγεί, είναι η σκέψη αν ένα έργο μου θα αρέσει στο κοινό ή όχι. Μου αρκεί να νιώσω ότι έχει ολοκληρωθεί -το καταλαβαίνω αμέσως- και ικανοποιεί εμένα. Είναι σημαντικό να αγαπήσω πρώτα το έργο εγώ».
Κάθε έργο της, έτσι, λειτουργεί ως ανοιχτή πρόταση προς τον θεατή. «Μου αρέσει να βλέπει ο θεατής και να φτιάχνει τη δική του εξήγηση. Να το ανακαλύψει μέσα από τη δική του ανάγνωση».
- Info: Η έκθεση Animalia παρουσιάζεται στην Γκαλερί Όμικρον στη Λευκωσία από τις 7 έως τις 28 Μαρτίου. Ώρες: Τρίτη – Παρασκευή 4μ.μ.-7μ.μ., Σάββατο 10π.μ.-1μ.μ. Πληροφορίες 96648352.
Οι εκθέσεις στην Omikron Gallery πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των δράσεων του μη κερδοσκοπικού οργανισμού σύγχρονης τέχνης CYCO (Cyprus Contemporary Art Center) σε συνεργασία με τον Δημοσιογραφικό Οργανισμό «Ο Φιλελεύθερος». Ο χώρος και οι σχετικές υπηρεσίες παραχωρούνται αφιλοκερδώς, ενώ οι πωλήσεις γίνονται απευθείας από τους καλλιτέχνες.
