Όσο και αν θέλει κάποιος να πιστέψει τις καλές προθέσεις των κομμάτων πίσω από την παράταση που δόθηκε στην εφαρμογή των μεταβατικών διατάξεων, με την οποία οι φορολογούμενοι μπορούν μέχρι το τέλος του χρόνου να επωφεληθούν των προνοιών της προηγούμενης, αμφιλεγόμενης, νομοθεσίας για το 5% ΦΠΑ κατά την αγορά ή την ανέγερση κύριας κατοικίας/διαμερίσματος, η χρονική στιγμή κατά την οποία κατατέθηκε η νομοθετική ρύθμιση δημιουργεί υποψίες για προεκλογικές σκοπιμότητες.
Ενώ τα κόμματα είχαν στη διάθεσή τους αρκετό χρόνο για να δώσουν την παράταση, λόγω των καθυστερήσεων που υπήρξαν από τους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης στην έκδοση των σχετικών πολεοδομικών αδειών, επέλεξαν να το πράξουν στη -θεωρητικά- τελευταία συνεδρία της Ολομέλειας της Βουλής.
Άρον-άρον κατατέθηκε η σχετική πρόταση νόμου και, χωρίς να γίνει εις βάθος συζήτηση στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, επιχειρήθηκε να ψηφιστεί με συνοπτικές διαδικασίες. Στην πορεία συνήλθε η Επιτροπή Οικονομικών, όπου διαπιστώθηκε πως, με την αρχική ρύθμιση που προτεινόταν, η χώρα ενδεχομένως να έμπαινε σε περιπέτειες με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς οι βουλευτές θα άγγιζαν ευρωπαϊκή οδηγία.
Η αρχική πρόταση προέβλεπε να δοθεί παράταση μέχρι τον Ιούνιο του 2027 στις μεταβατικές διατάξεις, οι οποίες εκπνέουν φέτος στις 15 Ιουνίου. Σημειώνεται ότι, βάσει των μεταβατικών διατάξεων που εγκρίθηκαν το 2023 και περιλαμβάνονται στο νέο νομικό πλαίσιο, όσοι είχαν υποβάλει αίτηση για πολεοδομική άδεια από τις αρχές Ιουνίου του 2023 μέχρι την 31η Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς, ανεξαρτήτως πότε θα ολοκληρωθεί η ανέγερση της οικοδομής, συνεχίζουν να πληρώνουν ΦΠΑ 5%, όπως με τον προηγούμενο νόμο.
Δηλαδή, καταβάλλουν 5% ΦΠΑ στα πρώτα 200 τετραγωνικά μέτρα ακινήτου, ανεξαρτήτως συνολικού εμβαδού, αντί των περιορισμών που προβλέπει το νέο νομικό καθεστώς.
Υπενθυμίζεται ότι το νέο πλαίσιο είναι πιο αυστηρό, κατόπιν συστάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία διαπίστωσε πως για οκτώ χρόνια η Κυπριακή Δημοκρατία παραβίαζε την ευρωπαϊκή οδηγία. Η οδηγία προβλέπει ότι ο μειωμένος ΦΠΑ παραχωρείται για κοινωνικούς σκοπούς, σε αντίθεση με την πρακτική που ακολουθήθηκε στην Κύπρο, όπου επωφελούνταν φορολογούμενοι που αποκτούσαν επαύλεις εκατομμυρίων.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, 5% ΦΠΑ επιβάλλεται μόνο στα πρώτα 130 τ.μ. κατοικίας ή διαμερίσματος, με αξία μέχρι €350.000. Παράλληλα, εφαρμόζεται κλιμακωτή επιβολή ΦΠΑ: για κατοικίες και διαμερίσματα με εμβαδόν από 131 τ.μ. μέχρι 190 τ.μ. και αξία μέχρι €475.000 επιβάλλεται 19% ΦΠΑ.
Η Βουλή, προκειμένου να αποφύγει κινδύνους, τροποποίησε την ύστατη στιγμή την πρόταση νόμου, εισάγοντας τον Έφορο Φορολογίας στη διαδικασία και μειώνοντας παράλληλα τη χρονική περίοδο της παράτασης.
Με τη νέα ρύθμιση, όσοι έχουν υποβάλει αίτηση μέχρι το τέλος Οκτωβρίου του 2023 για έκδοση πολεοδομικών αδειών και αυτές δεν έχουν εγκριθεί εντός των μεταβατικών διατάξεων, ο Έφορος θα μπορεί να εγκρίνει τις υπεύθυνες δηλώσεις που θα υποβάλλονται ενώπιόν του για το μειωμένο ΦΠΑ, ώστε να επωφεληθούν από το προηγούμενο νομικό καθεστώς.
Εκτιμάται ότι, με την εμπλοκή του Εφόρου στη διαδικασία ίσως να μην υπάρξει αντίδραση από την ΕΕ. Ωστόσο, λόγω του αρνητικού προηγουμένου που έχει δημιουργηθεί, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων.
Δυστυχώς, η χώρα δεν διαθέτει καλή φήμη στον συγκεκριμένο τομέα, εξαιτίας πρακτικών του παρελθόντος. Κάποιες φορές τα λάθη έχουν κόστος. Το ζητούμενο είναι κατά πόσο αυτή τη φορά θα πειστούν οι ευρωπαϊκές αρχές ότι η παράταση δόθηκε εξαιτίας των καθυστερήσεων από τους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης και όχι για άλλους λόγους.
