Ένα πραγματικά καινοτόμο εγχείρημα κάνει την εμφάνισή του στο κέντρο της Λευκωσίας, με στόχο να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης. Πρόκειται για το True Heart Café, το οποίο άνοιξε πρόσφατα τις πόρτες του και υποδέχεται ήδη τους πρώτους του πελάτες. Μια αξιολογότατη πρωτοβουλία η οποία έχει στόχο να προσφέρει σε άτομα τα οποία βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού, ουσιαστικές ευκαιρίες εργασίας και ενεργό συμμετοχή στην καθημερινή ζωή της πόλης.
Το καφέ αποτελεί πρωτοβουλία της μη κυβερνητικής οργάνωσης (ΜΚΟ) Voice for Autism και λειτουργεί ως ένας χώρος συνεργασίας και συμπερίληψης, όπου οι εργαζόμενοι έχουν την ευκαιρία να εκπαιδευτούν και να αποκτήσουν πολύτιμη εργασιακή εμπειρία μέσα από την καθημερινή τους παρουσία στο χώρο.
Για πολλούς από τους εργαζόμενους, αυτή είναι η πρώτη τους επαγγελματική εμπειρία και μια ευκαιρία που περίμεναν για χρόνια. Όπως οι ίδιοι αναφέρουν στον «Φ», το καφέ είναι ένα μέρος όπου μπορούν να δημιουργήσουν φιλίες, να εξελιχθούν και να νιώσουν ότι έχουν αξιόλογη θέση μέσα στην κοινωνία. Πάνω απ’ όλα, βρίσκονται σε ένα περιβάλλον στο οποίο αισθάνονται χαρούμενοι, αποδεκτοί και μέλη μιας ομάδας.
Ανάμεσα στους εργαζομένους βρίσκεται η Στέλλα, η οποία εκτός από τη νέα της δουλειά στο καφέ είναι και πρωταθλήτρια ποδηλασίας στους Ειδικούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Όπως μας εξηγεί, για πολλά χρόνια δεν κατάφερνε να βρει εργασία στην Κύπρο, παρόλο που το επιθυμούσε πολύ. «Ήθελα να δουλέψω κάπου από μόνη μου γιατί όλοι δουλεύουν εκτός εγώ», λέει. Σήμερα μιλά με χαμόγελο για τη νέα της καθημερινότητα, τονίζοντας ότι νιώθει πολύ χαρούμενη που βρήκε επιτέλους ανθρώπους με τους οποίους μπορεί να δουλεύει μαζί.
Στην ομάδα του καφέ βρίσκεται και ο Κωνσταντίνος, ο οποίος μιλά με ενθουσιασμό για τη δουλειά του στο True Heart Café. «Νιώθω πολύ περήφανος που δουλεύω εδώ», λέει, εξηγώντας ότι μέσα από τη δουλειά του έχει ήδη κάνει πολλούς φίλους. Ωστόσο, η εργασία στο καφέ δεν είναι το μόνο που τον χαροποιεί. Ο Κωνσταντίνος αγαπά ιδιαίτερα τη μουσική, και στον χώρο υπάρχει μια μικρή σκηνή με μουσικά όργανα όπου μπορεί να παίζει κιθάρα και να τραγουδά. Γενικότερα η μουσική είναι κάτι που αγαπούν πολλά από τα παιδιά εκεί.
Για τον Άλεξ, το True Heart Café είναι η πρώτη του επαγγελματική εμπειρία. «Νιώθω ότι ταιριάζω κάπου», λέει χαρακτηριστικά. Στο καφέ έχει μάθει να φτιάχνει καφέ και να εξυπηρετεί τον κόσμο, ενώ η καθημερινότητά του έχει πλέον αποκτήσει νέο ρυθμό. Όπως εξηγεί, η ζωή του δεν περιορίζεται πια στο σπίτι. «Μου αρέσει να έρχομαι εδώ γιατί βαριέμαι στο σπίτι», λέει χαμογελώντας.
Η εκπαίδευση και η καθημερινή υποστήριξη
Πίσω από τη λειτουργία του καφέ βρίσκεται μια ομάδα επαγγελματιών, που στηρίζουν τα παιδιά σε κάθε βήμα της διαδικασίας. Η Γεωργία, εργοθεραπεύτρια και υπεύθυνη εκπαίδευσης, εξηγεί ότι πριν ξεκινήσει κάποιος να εργάζεται γίνεται αξιολόγηση των δεξιοτήτων του, ώστε να βρεθεί το πόστο στο οποίο μπορεί να ανταποκριθεί καλύτερα.
Το σημαντικότερο, όπως σημειώνει, είναι το κάθε άτομο να έχει ένα ρόλο μέσα στο καφέ και να νιώθει ότι προσφέρει. Όπως εξηγεί, κάποιοι εργάζονται στην παρασκευή καφέ, άλλοι βοηθούν στην κουζίνα, ενώ άλλοι αναλαμβάνουν την εξυπηρέτηση ή τη φροντίδα του χώρου.
Οι εργαζόμενοι έχουν συνεχή υποστήριξη καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, με καθοδηγητές εργασίας που βρίσκονται δίπλα τους από το πρωί μέχρι το απόγευμα. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει δοθεί και στη διαμόρφωση του χώρου, ώστε να δημιουργείται ένα περιβάλλον που να προσφέρει ηρεμία και ασφάλεια. Στον επάνω όροφο υπάρχει ένας χώρος που χρησιμοποιείται τόσο για συναντήσεις όσο και ως σημείο ξεκούρασης, όπου οι εργαζόμενοι μπορούν να απομακρυνθούν για λίγο από τον θόρυβο όταν το χρειάζονται.
Η αλλαγή που βλέπουν οι οικογένειες
Για τους γονείς, η σημασία ενός τέτοιου χώρου είναι ακόμη μεγαλύτερη. Η κ. Σούλα, μητέρα του Κωνσταντίνου, μιλά με συγκίνηση για την αλλαγή που βλέπει στον γιο της. «Το συγκεκριμένο καφέ είναι κάτι που έπρεπε να γίνει εδώ και χρόνια, γιατί στην Κύπρο είμαστε ακόμη πολύ πίσω σε ό,τι αφορά τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού», λέει. Όπως αναφέρει, το πιο σημαντικό για τον γιο της είναι ότι εδώ δεν αντιμετωπίζεται ως κάτι διαφορετικό. «Είναι πολύ χαρούμενος γιατί νιώθει ότι μπορεί να προσφέρει και να παράξει έργο. Όλοι του μιλούν φυσιολογικά και νιώθει ότι τον αγαπούν. Έρχεται χαρούμενος στο σπίτι. Και δεν είναι μόνο ο γιος μου χαρούμενος που έρχεται εδώ, αλλά και εγώ η ίδια».
Πώς γεννήθηκε το True Heart Café
Το True Heart Café (βρίσκεται στην οδό Γιάννου Κρανιδιώτη 10Β στην Λευκωσία) αποτελεί την πρώτη κοινωνική επιχείρηση αυτού του είδους στην Κύπρο με αποστολή την ουσιαστική κοινωνική ενσωμάτωση. Η πρόεδρος του οργανισμού, Έλεν Γεωργίου Ποντίκη, εξηγεί ότι η ανάγκη για μια τέτοια πρωτοβουλία έγινε εμφανής μέσα από τις ίδιες τις εμπειρίες των οικογενειών. «Παρατηρήσαμε μαζί με γονείς και επαγγελματίες ότι υπάρχει ένα μεγάλο κενό μετά τα 18. Τι γίνεται όταν τελειώσουν το σχολείο; Δεν υπήρχε τίποτα», αναφέρει.
Το πρώτο βήμα του οργανισμού ήταν η δημιουργία συνθηκών ανεξάρτητης διαβίωσης. Έτσι, δημιουργήθηκαν δύο σπίτια δίπλα-δίπλα στη Λακατάμεια, όπου άτομα στο φάσμα του αυτισμού μπορούν να ζουν σε ένα περιβάλλον που λειτουργεί πραγματικά ως το σπίτι τους. Σήμερα, έξι νεαροί ζουν σε αυτά τα σπίτια και αρκετοί από αυτούς εργάζονται και στο καφέ.
Για καθέναν από αυτούς βρέθηκε μια θέση εργασίας ώστε να εργάζονται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Ωστόσο, σύντομα έγινε σαφές ότι αυτό δεν ήταν αρκετό, καθώς υπήρχε η αίσθηση ότι «μας έκαναν χάρη». Γι’ αυτό, όπως λέει, «θέλαμε να βάλουμε τον αυτισμό μέσα στην κοινωνία». Από αυτή τη σκέψη γεννήθηκε η ιδέα μιας κοινωνικής επιχείρησης και έτσι προέκυψε το True Heart Café.
Η δημιουργία του True Heart Café δεν ήταν μια εύκολη διαδικασία. Όπως εξηγεί η κ. Έλεν, η υλοποίηση μιας κοινωνικής επιχείρησης αυτού του τύπου απαιτεί σημαντική προετοιμασία και στήριξη. Η ανάπτυξη μιας τέτοιας δομής συνεπάγεται αυξημένες οικονομικές ανάγκες, καθώς απαιτείται εξειδικευμένη εκπαίδευση, συνεχής υποστήριξη και κατάλληλη προσαρμογή του χώρου, ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ατόμων με αυτισμό.
Η ιδέα υλοποιήθηκε με τη στήριξη του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης του Υφυπουργείου Πρόνοιας, με το οποίο καταρτίστηκε το σχέδιο λειτουργίας της επιχείρησης. Μάλιστα, πέντε από τα άτομα που συμμετέχουν στο εγχείρημα είναι μέτοχοι της επιχείρησης, ώστε να νιώθουν ότι ο χώρος είναι πραγματικά δικός τους. Σημαντική ήταν και η συμβολή του Andrey & Julia Dashin Foundation, που βοήθησε στο ξεκίνημα του έργου, ενώ στη συνέχεια και άλλες εταιρείες όπως η Eccombx, η Dynamec, η Wolt και η Cablenet αγκάλιασαν την προσπάθεια προσφέροντας στήριξη. «Αυτό δείχνει ότι η κοινωνία είναι έτοιμη να μας στηρίξει», λέει.
Το αρχικό όραμα ήταν να εργάζονται στο καφέ 12 άτομα με αυτισμό, μαζί και με άλλα άτομα εκτός φάσματος. Σήμερα, ωστόσο, η ομάδα έχει μεγαλώσει ακόμη περισσότερο και αριθμεί πλέον 18 άτομα.
Όπως τονίζει, στόχος δεν είναι απλώς η δημιουργία μιας θέσης εργασίας. «Η κοινωνική ενσωμάτωση δεν είναι μόνο να δώσω μία δουλειά σε ένα παιδί στο φάσμα του αυτισμού. Δεν κάνουμε τη χάρη σε κανέναν. Ενσωμάτωση είναι να αλλάζουμε το κλίμα, τον διάλογο. Εδώ δημιουργήσαμε έναν χώρο με μια νέα γλώσσα».
Για την ίδια, το πιο σημαντικό μήνυμα είναι απλό: «Όλοι έχουν μια θέση στην κοινωνία». Και εξηγεί ότι η δημιουργία του καφέ ήταν ένας τρόπος να δοθεί αυτή η θέση σε ανθρώπους που για χρόνια έμεναν στο περιθώριο και έχουν πολλά να προσφέρουν. Φέρνει μάλιστα ως παράδειγμα τη Στέλλα, η οποία για 12 χρόνια έμενε στο σπίτι χωρίς να πηγαίνει πουθενά. Σήμερα όμως είναι χαρούμενη και δραστήρια. Όπως σημειώνει, όταν αυτά τα παιδιά δεν έχουν ένα χώρο να ανήκουν, επηρεάζονται βαθιά και μαζί και οι οικογένειές τους.
Κλείνοντας, δεν κρύβει τη συγκίνησή της για όσα έχουν καταφέρει μέχρι σήμερα. «Ελπίζω να ανοίξαμε τις πόρτες και για άλλες τέτοιες κοινωνικές επιχειρήσεις. Πίσω από αυτό που δημιουργήσαμε υπάρχει μια δυναμική ομάδα, αλλά και τα ίδια τα παιδιά που μας δίνουν τη δύναμη και μας στηρίζουν».
Εγγραφή στο Newsletter
