Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη εισέρχεται στον τρίτο χρόνο διακυβέρνησης και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με το τρίτο του State of the Union, τον ανακήρυξε ως έτος υλοποίησης. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα που θέλει να κερδίσει μέσα σε ένα δύσκολο πολιτικό περιβάλλον, πρωτίστως εσωτερικά, αλλά και στο διεθνές πεδίο με συνεχείς και απρόβλεπτες εξελίξεις.
Η απουσία στήριξης από μια ισχυρή πολιτική δύναμη, η συνεχής αμφισβήτηση από τους δύο πυλώνες της αντιπολίτευσης και η κριτική αντιμετώπιση από σχεδόν όλα τα μέσα ενημέρωσης δημιούργησαν ένα δύσκολο περιβάλλον στο οποίο πορεύεται από την αρχή. Ένα περιβάλλον που επιτείνεται, αν λάβει κανείς υπόψη τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται εκδηλώσεις όπως η ομιλία του στο πλαίσιο του κυπριακού State of the Union από τα κυπριακά κανάλια, τα οποία επέλεξαν να μην δώσουν ιδιαίτερη προβολή.
Τοποθετώντας το 2026 ως έτος υλοποίησης όσων ανακοινώθηκαν και δρομολογήθηκαν τα πρώτα δύο χρόνια διακυβέρνησης, ο Νίκος Χριστοδουλίδης θέλει να κερδίσει ένα μεγάλο στοίχημα που θα αποτελέσει και την απάντηση στην έντονη αμφισβήτηση με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπος.
Η θεωρία του 2025 και οι πράξεις του 2026
Ο προγραμματισμός για τη φετινή χρονιά συγκρίνεται με όσα ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανακοίνωσε από το ίδιο βήμα πριν από ένα χρόνο.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης κατά τη φετινή του ομιλία στο κεφάλαιο της εξωτερικής πολιτικής. Ενώ το 2025 η εξωτερική πολιτική και η άμυνα αναφέρονταν ως ένας από τους πέντε βασικούς στόχους, το 2026 αναδεικνύονται σε προτεραιότητα, με την ομιλία του Προέδρου να ξεκινά από την ενδυνάμωση των παραγόντων ισχύος της χώρας και τη διεθνή της παρουσία.
Η ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την 1η Ιανουαρίου 2026 αποτελεί το κορυφαίο γεγονός της χρονιάς για την κυπριακή διπλωματία. Το 2025 η προετοιμασία για την Προεδρία αναφερόταν ως μέρος των εξωτερικών προτεραιοτήτων. Το 2026 η Προεδρία είναι πραγματικότητα και η κυβέρνηση την παρουσιάζει ως ευκαιρία για την περαιτέρω ανάδειξη του ρόλου της Κύπρου ως γέφυρας μεταξύ της Ευρώπης και της ευρύτερης περιοχής.
Από την Ευρώπη στην Ασία
Πέρα από την ευρωπαϊκή διάσταση, η κυβέρνηση επενδύει στη διεύρυνση των διπλωματικών σχέσεων με νέες περιοχές. Το 2026 αναφέρεται ρητά η ενίσχυση των σχέσεων με την Ινδία, την Κεντρική Ασία και την Αφρική. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης προγραμματίζει επίσκεψη στην Ινδία τον Μάιο 2026, σηματοδοτώντας την αναβάθμιση των διμερών σχέσεων και την ένταξη της Κύπρου στον Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC).
Η ένταξη στον IMEC, μια φιλόδοξη πρωτοβουλία που στοχεύει να συνδέσει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω θαλάσσιων και χερσαίων οδών, ανοίγει νέες προοπτικές για την Κύπρου ως logistics hub. Η δημιουργία ειδικών ζωνών εφοδιασμού και αποθήκευσης στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου αποτελεί το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Η ένταξη στη Ζώνη Σένγκεν και η απαλλαγή από τις θεωρήσεις εισόδου στις Ηνωμένες Πολιτείες (Visa Waiver Program) παραμένουν σημείο αναφοράς. Το 2025 είχε τεθεί ως στόχος η ολοκλήρωση της τεχνικής προετοιμασίας για τα δύο προγράμματα. Το 2026 η κυβέρνηση συνεχίζει τις προσπάθειες, αλλά η ολοκλήρωση παραμένει προς το παρόν ανοιχτό ζήτημα.
Επένδυση στην αποτρεπτική ισχύ
Η ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης παραμένει ψηλά στην ατζέντα της κυβέρνησης. Το 2025 η κυβέρνηση ανακοίνωσε τον σχεδιασμό για την αναβάθμιση της Αεροπορικής Βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου» και την επέκταση της Ναυτικής Βάσης «Ευάγγελος Φλωράκης». Το 2026 προχωρά στην προκήρυξη των προσφορών για τις δύο αναβαθμίσεις, με συνολικό προϋπολογισμό που υπερβαίνει το 1,2 δισεκατομμύριο ευρώ μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE.
Εντός του 2026 θα ξεκινήσει η υλοποίηση του προγράμματος SAFE και παράλληλα θα διαφανούν τα αποτελέσματα των συμφωνιών με τις ΗΠΑ.
Ιδιαίτερα φιλόδοξο είναι το όραμα για τη μετατροπή της Κύπρου σε παραγωγό αμυντικών συστημάτων. Το 2025 ο Πρόεδρος ανακοίνωσε τη θέσπιση Προγραμμάτων Αμυντικής Βιομηχανικής Συνεργασίας με συμμετοχή κυπριακών εταιρειών σε συμβάσεις εξοπλισμών. Το 2026 η κυβέρνηση επιβεβαιώνει την πρόθεσή της να προχωρήσει με τη θεσμοθέτηση αυτών των προγραμμάτων εντός του έτους.
Ενέργεια: το μεγάλο στοίχημα
Ο τομέας της ενέργειας, όπου η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη με τον ένα ή τον άλλο τρόπο βρέθηκε αναγκασμένη να πληρώσει γραμμάτια προηγούμενων διακυβερνήσεων, είναι ίσως το μεγάλο στοίχημα που, αν τελικά κερδηθεί, θα διαφοροποιήσει τη γενικότερη εικόνα μέσα στην κοινωνία.
Η ενέργεια είναι τομέας όπου δίνονται μεγάλες υποσχέσεις που αφορούν το μέλλον της χώρας, αλλά ταυτόχρονα προκύπτουν και μεγάλες απογοητεύσεις.
Το 2025 είχε ανακοινωθεί η επικείμενη υπογραφή συμφωνιών για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων «Κρόνος» και «Αφροδίτη». Το 2026 η κυβέρνηση ανακοινώνει ότι αναμένεται η υπογραφή της συμφωνίας με το Ισραήλ για την «Αφροδίτη», ενώ οι εμπορικές συμφωνίες για τα δύο κοιτάσματα αναμένονται εντός Μαρτίου.
Παρόλο που η καθυστέρηση δεν οφείλεται απαραίτητα σε αδυναμίες της κυπριακής κυβέρνησης, η συνεχής αναβολή υπογραφών δημιουργεί αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο η Κύπρος θα καταφέρει τελικά να αξιοποιήσει τον ενεργειακό της πλούτο.
- Τι θα πρέπει να παρακολουθείται: Η πρόοδος στο τερματικό εισαγωγής φυσικού αερίου στο Βασιλικό που μπήκε σε πορεία ολοκλήρωσης κατά το 2026, και ο τομέας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Από τη διαβούλευση στην εφαρμογή
Η φορολογική μεταρρύθμιση ίσως αποτελεί το πιο εμβληματικό επίτευγμα της κυβέρνησης στον οικονομικό τομέα. Στις εξαγγελίες του 2025 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανακοίνωνε ότι η μεταρρύθμιση θα τεθεί σε διαβούλευση εντός Φεβρουαρίου. Ένα χρόνο αργότερα, ο Νίκος Χριστοδουλίδης δηλώνει ότι «το 2026 ξεκίνησε με την υλοποίηση της φορολογικής μεταρρύθμισης», σηματοδοτώντας μία από τις μεγαλύτερες τομές των τελευταίων δεκαετιών.
Ωστόσο, η πραγματική δοκιμασία της μεταρρύθμισης δεν είναι η ταχύτητα υλοποίησής της, αλλά τα αποτελέσματά της στην πράξη. Η κυβέρνηση θα κριθεί από το κατά πόσο οι φορολογικές ελαφρύνσεις θα μεταφραστούν σε αισθητή βελτίωση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών και στην αύξηση των επενδύσεων από τις επιχειρήσεις. Τα επόμενα δύο χρόνια θα είναι καθοριστικά για την αξιολόγηση της μεταρρύθμισης.
Σε αντίθεση με τη φορολογική μεταρρύθμιση, το συνταξιοδοτικό παραμένει ημιτελές. Το 2025 είχε εξαγγελθεί η δρομολόγηση της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, με στόχο τη διασφάλιση αξιοπρεπών συντάξεων μέσω του εκσυγχρονισμού της επενδυτικής πολιτικής του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και της ενίσχυσης των επαγγελματικών συντάξεων. Ένα χρόνο αργότερα, η κυβέρνηση ανακοινώνει ότι θα καταθέσει το νομοσχέδιο εντός του 2026.
- Αξίζει να σημειωθεί ότι το συνταξιοδοτικό δεν είναι μόνο θέμα δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Πρόκειται για ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και διαγενεακής αλληλεγγύης. Η αναβολή της μεταρρύθμισης σημαίνει ότι οι σημερινοί νέοι εργαζόμενοι εξακολουθούν να εισφέρουν σε ένα σύστημα που ενδέχεται να μην μπορεί να τους εξασφαλίσει αξιοπρεπείς συντάξεις όταν φτάσουν στη συνταξιοδότηση.
Σε σημείο όπου η κυβέρνηση έχει λόγους να είναι ικανοποιημένη είναι οι μακροοικονομικοί δείκτες. Ενώ στις εξαγγελίες του 2025 δεν είχαν τεθεί συγκεκριμένοι αριθμητικοί στόχοι, ο προγραμματισμός του 2026 παρουσιάζει εντυπωσιακά στοιχεία: το δημόσιο χρέος αναμένεται να περιοριστεί στο 50,9% του ΑΕΠ, ένα από τα χαμηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης για το 2025 εκτιμάται στο 4%, ένας από τους υψηλότερους στην Ευρωζώνη.
Ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία
Αν υπάρχει ένας τομέας όπου η κυβέρνηση υπεραπέδωσε σε σχέση με τις αρχικές της εξαγγελίες, αυτός είναι το μεταναστευτικό. Το 2025 είχε ανακοινωθεί μείωση των παράτυπων αφίξεων κατά 70% σε σχέση με το 2022 και επιστροφές που ξεπέρασαν τις αφίξεις κατά 170%. Το 2026 τα στοιχεία είναι ακόμα πιο εντυπωσιακά: οι αφίξεις μειώθηκαν κατά 85%, οι επιστροφές αυξήθηκαν κατά 77% και μόνο την τελευταία διμηνία απελάθηκαν πάνω από 1.000 άτομα.
Συγκρίνοντας τις εξαγγελίες του 2025 σε ζητήματα όπως η φορολογική μεταρρύθμιση, η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, η ταχεία αδειοδότηση κατοικιών και η αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, αυτές υλοποιήθηκαν εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος ή και ταχύτερα. Πρόκειται για επιτεύγματα που δίνουν όπλα στην κυβέρνηση Χριστοδουλίδη να απαντήσει στην κριτική και να αποδείξει ότι έχει την ικανότητα να μετατρέπει τις εξαγγελίες σε πράξη.
Το 2025 η κυβέρνηση παρουσίαζε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, μιλώντας για «τολμηρές μεταρρυθμίσεις» και «εκσυγχρονισμό του κράτους». Το 2026 η έμφαση μετατοπίζεται στα αποτελέσματα, με συγκεκριμένους αριθμούς και επιτεύγματα. Από την εξαγγελία περνά στην υλοποίηση, από τη θεωρία στην πράξη.
Τέσσερα σημεία κριτικής
- Πρώτον, η έμφαση στους αριθμούς και τα μεγέθη κινδυνεύει να επισκιάσει την ποιότητα των παρεμβάσεων. Για παράδειγμα, η δημιουργία εκατοντάδων νέων οικιστικών μονάδων δεν λύνει αυτόματα το στεγαστικό πρόβλημα αν οι τιμές παραμένουν απαγορευτικές για τη μεσαία τάξη. Ομοίως, η προσθήκη νέων ψηφιακών υπηρεσιών δεν εγγυάται την ποιότητα της εξυπηρέτησης αν οι πλατφόρμες δεν είναι φιλικές προς τον χρήστη ή αν οι πολίτες δεν έχουν τις ψηφιακές δεξιότητες να τις χρησιμοποιήσουν.
- Δεύτερον, η χρονική ολίσθηση σε κρίσιμα ζητήματα όπως το συνταξιοδοτικό και η αξιοποίηση των ενεργειακών κοιτασμάτων προκαλεί ερωτήματα για την πολιτική βούληση και την ικανότητα της κυβέρνησης να διαχειρίζεται πολύπλοκα και πολιτικά ευαίσθητα θέματα. Οι καθυστερήσεις αυτές, έστω και αν είναι δικαιολογημένες, διαβρώνουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και δημιουργούν αμφιβολίες για το αν οι στόχοι θα υλοποιηθούν τελικά.
- Τρίτον, ορισμένα κρίσιμα ζητήματα φαίνεται να απουσιάζουν ή να υποβαθμίζονται στον δημόσιο διάλογο. Η κλιματική αλλαγή, παρά τις αναφορές στις πυρκαγιές και τη λειψυδρία, δεν αντιμετωπίζεται με την επείγουσα προτεραιότητα που απαιτείται. Η ψυχική υγεία, ένα ζήτημα που επιδεινώθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, δεν έχει την ανάλογη θέση στις κυβερνητικές προτεραιότητες. Η ανισότητα, που αυξάνεται παρά την οικονομική ανάπτυξη, δεν αντιμετωπίζεται συστηματικά.
- Τέταρτον, η έλλειψη μετρήσιμων στόχων σε αρκετούς τομείς καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση της επιτυχίας των πολιτικών. Χωρίς σαφείς και μετρήσιμους στόχους, η κυβέρνηση μπορεί πάντα να ισχυρίζεται ότι πέτυχε τους στόχους της, ανεξάρτητα από τα πραγματικά αποτελέσματα.
