Από την αρχαία «θεραπαινίδα» του Φίλωνος έως τη σύγχρονη φιλοξενία, ο Ανδρέας Κυπριανού εξηγεί γιατί το κρασί παραμένει βαθιά ανθρώπινη υπόθεση—μια εμπειρία που καμία μηχανή δεν μπορεί να αντικαταστήσει.
Από τη Δέσποινα Τηλεμάχου, wine blogger, winescribble.com
Πολύ πριν από τη σύγχρονη εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, ο Φίλων ο Βυζάντιος, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες μαθηματικούς και μηχανικούς του 3ου αιώνα π.Χ., είχε δημιουργήσει μια εντυπωσιακή αυτόματη μηχανή: μια ανθρωποειδή οινοχόο. Η «θεραπαινίς» του Φίλωνος ήταν ένα ρομπότ σε φυσικό μέγεθος, με μορφή υπηρέτριας. Ο επισκέπτης τοποθετούσε έναν κρατήρα στην παλάμη της και εκείνη αυτόματα σέρβιρε, προσθέτοντας στη συνέχεια νερό ανάλογα με την προτίμηση: άκρατο ή κεκραμένο οίνο. Η οινοχόος αυτή ήταν ένα τεχνολογικό θαύμα για την εποχή, που πιθανότατα λειτουργούσε με υδραυλικούς μηχανισμούς. Πέρα όμως από την καινοτομία, αυτό το αρχαίο αυτόματο αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: πόσο σημαντικός ήταν ο ρόλος του οινοχόου στην εμπειρία της φιλοξενίας. Τόσο σημαντικός, ώστε οι Έλληνες προσπάθησαν να τον «αυτοματοποιήσουν». Αλλά εδώ γεννιέται ένα ενδιαφέρον ερώτημα: σε μια εποχή όπου η τεχνολογία υπόσχεται να αντικαταστήσει σχεδόν τα πάντα, από την πληροφόρηση μέχρι την εξυπηρέτηση, τι γίνεται με τον σύγχρονο οινοχόο; Είναι άραγε ένας ρόλος που μπορεί να περάσει στον έλεγχο ενός αλγορίθμου; Για τον Ανδρέα Κυπριανού, η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Ως ένας από τους κορυφαίους σομελιέ της Κύπρου, με τον τίτλο Advanced Sommelier από το Court of Master Sommeliers και τη διάκριση του Καλύτερου Σομελιέ Κύπρου το 2018, ο Ανδρέας δεν είναι απλώς γνώστης του κρασιού. Είναι ένας άνθρωπος που έχει συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση της σύγχρονης οινικής κουλτούρας στο νησί μας.
Μέσα από το Vino Hospitality Group, έχει δημιουργήσει ένα οικοσύστημα γύρω από το κρασί και τη φιλοξενία. Από τη Vino Cultura, που λειτουργεί ως εισαγωγική εταιρεία, κάβα αλλά και wine bar, μέχρι το εστιατόριο υψηλής γαστρονομίας Ῥοῦς, το όραμά του Ανδρέα Κυπριανού είναι ξεκάθαρο: το κρασί δεν είναι προϊόν, είναι εμπειρία. Και αυτή η εμπειρία δεν αυτοματοποιείται. «Η δουλειά μας δεν είναι απλώς γνώσεις», λέει. «Είμαστε στον τομέα της φιλοξενίας. Ο κόσμος δεν ζητά ξερές πληροφορίες αλλά τη ζεστασιά της ανθρώπινης παρουσίας.»
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος του σομελιέ έχει εξελιχθεί σημαντικά. Δεν περιορίζεται πια στο σερβίρισμα ή στις προτάσεις κρασιού. Είναι υπεύθυνος για τη συνολική στρατηγική των ποτών, συνεργάζεται στενά με την κουζίνα για τους σωστούς συνδυασμούς, διαμορφώνει τη λίστα, εκπαιδεύει την ομάδα του και, πάνω απ’ όλα, φροντίζει την εμπειρία του επισκέπτη.
Στο Vino Hospitality Group, το κρασί βρίσκεται συνυφασμένο με το DNA κάθε δραστηριότητας. Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα στο Ῥοῦς, το οποίο μπαίνει σε μια νέα φάση, με μια πιο ανάλαφρη και εκφραστική προσέγγιση στη σύγχρονη κυπριακή κουζίνα, βασισμένη σε τοπικά και εποχικά υλικά. Ο ίδιος ο Ανδρέας συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη νέα κατεύθυνση, δουλεύοντας από τον Ιανουάριο μαζί με την ομάδα της κουζίνας. Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί μια εμπειρία που συνδυάζει την παράδοση με μια σύγχρονη, πιο χαλαρή ματιά στη γαστρονομία. Και εδώ γίνεται σαφές γιατί ένας σομελιέ δεν μπορεί να αντικατασταθεί. Γιατί, όπως εξηγεί, η μεγαλύτερη παρεξήγηση είναι ότι ο ρόλος του οινοχόου ή σομελιέ είναι να «πουλήσει» ακριβότερο κρασί. Στην πραγματικότητα, ο ρόλος του είναι να βοηθήσει τον επισκέπτη να κάνει τη σωστή επιλογή για τον ίδιο – με βάση το γούστο, τη διάθεση και το budget του.
Άλλωστε, η έννοια του «καλού κρασιού» δεν είναι απόλυτη. Είναι σχετική με τη στιγμή. Άλλο κρασί για ένα επαγγελματικό δείπνο, άλλο για μια παρέα φίλων, άλλο για μια ιδιαίτερη προσωπική στιγμή. Ο καλός σομελιέ αντιλαμβάνεται τι είδους εμπειρία αναζητά ο πελάτης και προτείνει το κρασί που θα την ολοκληρώσει. Και αυτό είναι κάτι που καμία μηχανή δεν μπορεί να κατανοήσει πραγματικά.
Η θεραπαινίς του Φίλωνος ήταν σίγουρα ένα εντυπωσιακό τεχνολογικό επίτευγμα. Αλλά 24 αιώνες μετά, η ουσία παραμένει ίδια: το κρασί είναι αφορμή για σύνδεση, όχι αποσύνδεση. Και αυτή τη σύνδεση, σομελιέ όπως ο Ανδρέας Κυπριανού μπορούν να τη δημιουργήσουν, και να τη μετατρέψουν σε εμπειρία, με τρόπο που καμία μηχανή δεν μπορεί να αναπαράγει.
