Με τους αγρότες στους δρόμους και τους γραφειοκράτες της Ευρώπης να πανηγυρίζουν, μία νέα λέξη μπήκε στη ζωή μας. MECROSUR, η συμφωνία που κάνει τη Λατινική Αμερική μονάδα παραγωγής γεωργικών προϊόντων για την Ευρώπη. Τα πλεονεκτήματα κόστους είναι τόσο μεγάλα που μπορώ να ρισκάρω την πρόβλεψη ότι το μεγαλύτερο ποσοστό στο πιάτο μας μέχρι το τέλος της επόμενη δεκαετίας θα καλύπτεται από αυτήν τη συμφωνία. Η Λατινική Αμερική γίνεται η «Κίνα» για την γεωργική παραγωγή.
Τι μπορούμε να κάνουμε άμεσα για να επωφεληθούμε;
Η Κύπρος δεν αλλάζει την παραγωγή αλλά μπορεί να αλλάξει το πώς αυτή «πουλιέται».
Δεν έχουμε το μέγεθος για να καθορίζουμε τις παγκόσμιες παραγωγικές εξελίξεις. Έχουμε όμως κάτι πιο ρεαλιστικό και πιο δυνατό, την ευκαιρία να γίνουμε ηγετική δύναμη στην τεχνολογία εξαγωγής, επεξεργασίας και ιχνηλασιμότητας αγροτικών προϊόντων. Αν επικεντρωθούμε σε εργαλεία που μετατρέπουν την πρώτη ύλη σε εμπιστοσύνη, ποιότητα και αξία, μετατρέπουμε ένα μικρό νησί σε κόμβο που πουλάει όχι μόνο προϊόντα, αλλά αξιοπιστία.
Γιατί αυτό λειτουργεί; Η αγορά πια δεν αγοράζει μόνο προϊόν, αναζητεί και αγοράζει πληροφορία, ασφάλεια και ιστορία για το κάθε προϊόν. Οι εξαγωγές κερδίζουν όταν συνοδεύονται από αποδεικτικά στοιχεία για προέλευση, πρακτικές παραγωγής, ποιοτικούς ελέγχους και πιστοποιήσεις. Εδώ, η Κύπρος έχει συγκριτικό πλεονέκτημα: διαθέτει ευελιξία στο ψηφιακό επιχειρείν, την ικανότητα ταχείας εφαρμογής πολιτικών και την εμπειρία σε υπηρεσίες ποιότητας. Έχει πρόσβαση σε τεχνολογία με τα νέα AI factories, καθώς και διαστημική υποδομή.
Δημιουργώντας ένα σύστημα ιχνηλασιμότητας και επεξεργασίας που δουλεύει σωστά, μοιάζει με γέφυρα που δίνει στους παραγωγούς πρόσβαση σε αγορές και καλύτερες τιμές, και εγγυάται στον καταναλωτή ασφάλεια και πληροφορία. Ας κάνουμε σημαία την ποιότητα. Το μέγεθος, εδώ, ευνοεί.
Προτείνω έναν σαφή, μετρήσιμο στόχο: Μέσα στην επόμενη τετραετία, η Κύπρος να γίνει περιφερειακό κέντρο τεχνολογιών ιχνηλασιμότητας, επεξεργασίας και εξαγωγής αγροτικών προϊόντων. Για να επιτευχθεί αυτό, χρειάζεται άμεση προσαρμογή θεσμών: το ΙΔΕΚ να στοχεύσει επιδοτήσεις και προσκλήσεις R&D σε λύσεις με διεθνές scaling; το Υφυπουργείο Έρευνας και Καινοτομίας να οργανώσει πιλοτικά προγράμματα, δημόσιες προμήθειες-πρότυπα και διευκολύνσεις εξαγωγής; η εθνική στρατηγική να ενσωματώσει κανόνες για δεδομένα, πιστοποιήσεις και εκπαίδευση. Στο πεδίο αυτό απαιτούνται στοχευμένα πιλοτικά έργα με αγρότες, δημόσιο–ιδιωτικές συνεργασίες, ένα σαφές νομικό/δομημένο πλαίσιο και προγράμματα κατάρτισης για να γίνουν οι τεχνολογίες πράξη.
Κλείνω με μια πρόσκληση στη δράση: ας συμφωνήσουμε σε έναν απλό στόχο και ας κινηθούμε συνολικά — ΙΔΕΚ, Υφυπουργείο, Κυβέρνηση, παραγωγοί και επιχειρήσεις. Συγκροτήστε μια μικρή διυπουργική ομάδα με εκπροσώπους του αγροτικού τομέα και της τεχνολογίας, ξεκινήστε τα πρώτα πιλοτικά μέσα στους επόμενους τρεις μήνες και διαμορφώστε τις πολιτικές ώστε η τεχνολογία εξαγωγής να γίνει εθνική στρατηγική. Με ένα καθαρό στόχο και κοινή δράση, η Κύπρος μπορεί να έχει λόγο, όχι στην παγκόσμια παραγωγή, αλλά στο ποιος και πώς κερδίζει από αυτήν.
Κωνσταντίνος Λοΐζου
CEO – EMBIO Diagnostics
