Σε μια εποχή όπου το οινικό ταξίδι γίνεται ολοένα πιο «ινσταγκραμικό», το βιβλίο των Victoria Brzezinski και Bert Blaize, Drinking the World: A wine and travel odyssey through the world’s hidden gems (2025) έρχεται να θυμίσει ότι πίσω από κάθε ποτήρι κρύβεται ένας τόπος, μια ιστορία και –κυρίως– άνθρωποι. Το βιβλίο αυτοχαρακτηρίζεται ως ένα υβρίδιο ταξιδιωτικής, γαστρονομικής και οινικής γραφής, δίνοντας τον πρώτο λόγο στους ίδιους τους οινοποιούς, που μας ξεναγούν στα τοπία και τις κουζίνες τους.
Οι συγγραφείς ταξιδεύουν σε 20 χώρες, από τη Βολιβία –όπου κλήματα ηλικίας 200 ετών σκαρφαλώνουν σε δέντρα πιπεριού– μέχρι τα παγωμένα, παλαιοπαγετωνικά εδάφη της Νέας Υόρκης. Στη διαδρομή συναντούν ένα πολύχρωμο καστ: κόρες που ξανακερδίζουν οικογενειακές γαίες σε πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, ροκ σταρ που έγιναν οινοποιοί, μικρούς παραγωγούς που παλεύουν με το κλίμα και την αγορά.
Η γραφή είναι ζωντανή, με ρυθμό ρεπορτάζ, γεμάτη εικόνες από αμπελώνες, ταβέρνες, wine bars και κουζίνες, χωρίς να πλατειάζει σε τεχνικά στοιχεία. Το βιβλίο λειτουργεί σαν ανεπίσημος οδηγός για κρυμμένα οινικά διαμάντια: κάθε κεφάλαιο κλείνει με insider tips των ίδιων των παραγωγών για το πού τρώει και πίνει κανείς σαν… ντόπιος. Ανάμεσα στους προορισμούς βρίσκουμε και την Ελλάδα, δίπλα σε χώρες όπως η Γεωργία, η Ιαπωνία και η Νότια Αφρική, υπογραμμίζοντας πόσο διεθνής έχει γίνει πια η σκηνή του κρασιού.
Δεν πρόκειται για «εγχειρίδιο» γευσιγνωσίας, αλλά για μια συλλογή ιστοριών δρόμου με κοινό παρονομαστή το κρασί. Για τον Έλληνα ή Κύπριο οινόφιλο, είναι ένα βιβλίο που ανοίγει την όρεξη για ταξίδια και που κάνει το επόμενο ποτήρι να μοιάζει λίγο σαν boarding pass.
Behind the Glass
Στον ωκεανό των βιβλίων για το κρασί, το Behind the Glass: The Chemical and Sensorial Terroir of Wine Tasting του Gus Zhu MW έρχεται να καλύψει ένα εντυπωσιακό κενό: να εξηγήσει, με προσβάσιμο τρόπο, Τι πραγματικά συμβαίνει, χημικά και αισθητηριακά, όταν μυρίζουμε και δοκιμάζουμε το κρασί. Ο πρώτος Κινέζος Master of Wine μεταφέρει την επιστημονική του εξειδίκευση –από τη χημεία αρωμάτων μέχρι τη γενετική και τη φυσιολογία των αισθήσεων– σ’ ένα βιβλίο που απευθύνεται όχι σε χημικούς, αλλά σε περίεργους οινόφιλους και επαγγελματίες.
Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία βασικά μέρη: την οπτική απόλαυση του κρασιού, τη γεύση στον ουρανίσκο και τα αρώματα στο ποτήρι. Σε κάθε ενότητα ο Zhu εξηγεί πώς τα μόρια του χρώματος, των τανινών, της οξύτητας και των αρωματικών ενώσεων μεταφράζονται σε αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως «ρουμπινί», «τραγανό» ή «πιπεράτο». Παράλληλα, εξηγεί γιατί δύο άνθρωποι σπάνια βιώνουν το ίδιο κρασί με τον ίδιο τρόπο: από τις γενετικές διαφορές στην ευαισθησία σε συγκεκριμένες ενώσεις μέχρι τις πολιτισμικές αναφορές και τις γευστικές μνήμες.
Η γλώσσα του βιβλίου είναι ζωντανή, με χιούμορ και σαφήνεια, μακριά από την ψυχρή ορολογία ενός εγχειριδίου. Διαγράμματα και γραφικά κάνουν την ύλη πιο φιλική, ενώ στο τέλος προτείνονται έξι ζεύγη κρασιών για πρακτική δοκιμή, ώστε ο αναγνώστης να βάλει σε εφαρμογή όσα έμαθε. Δεν είναι τεχνικό σύγγραμμα, αλλά μια πρόσκληση να καταλάβουμε καλύτερα γιατί δοκιμάζουμε ό,τι δοκιμάζουμε. Για όσους έχουν ήδη ξεπεράσει το στάδιο του απλού «μου αρέσει/δεν μου αρέσει», το Behind the Glass υπόσχεται να αλλάξει τον τρόπο που κοιτάμε –και μυρίζουμε– κάθε επόμενο ποτήρι.
Άλλα βιβλία για οινόφιλους
Η σομελιέ Pascaline Lepeltier μας μυεί σε νέους τρόπους κατανόησης του κρασιού στο βιβλίο της One Thousand Vines: A New Way to Understand Wine (2024)
Η Lepeltier, μία από τις πιο πολυσυζητημένες σομελιέ της γενιάς της, μεταφέρει στο νέο της βιβλίο όλο το υπόβαθρο φιλοσοφικών σπουδών, τεχνικής γνώσης και εμπειρίας της από τα εστιατόρια της Νέας Υόρκης. Το βιβλίο βραβεύτηκε από τον OIV το 2024 και έχει ήδη αποκτήσει φήμη βιβλίου αναφοράς για το μέλλον του κρασιού.
Η δομή σε τρία μεγάλα μέρη –Διαβάζοντας τα κλήματα, Διαβάζοντας τα τοπία, Διαβάζοντας τα κρασιά– σπάει τα κλασικά στεγανά της οινικής βιβλιογραφίας. Η Lepeltier συνδέει αμπελοκαλλιέργεια, ιστορία, οικολογία, οικονομία, φιλοσοφία και γευσιγνωσία, δείχνοντας πώς από το κλήμα μέχρι το ποτήρι παρεμβάλλονται παραγωγοί, τοπία, αγορές και, κυρίως, ο κόσμος που πίνει το κρασί. Το βιβλίο συνοδεύεται από χάρτες, εικονογραφήσεις και διαγράμματα που φωτίζουν τεχνικά θέματα χωρίς να τα απλοποιούν υπερβολικά.
Δεν είναι ένα απλοϊκό «how-to» για αρχάριους, αλλά ένα πυκνό, απαιτητικό, βαθιά στοχαστικό ανάγνωσμα για όσους ήδη αγαπούν το κρασί και θέλουν να αναστοχαστούν όλο το σύστημα γύρω του. Αν σας ενδιαφέρει η βιωσιμότητα, τα φυσικά κρασιά και η πολιτισμική διάσταση του αμπελώνα, το One Thousand Vines είναι μάλλον από τα ελάχιστα σύγχρονα βιβλία που αξίζουν μια μόνιμη θέση δίπλα στα μεγάλα κλασικά.
Rooted in Change: The Stories Behind Sustainable Wine
Σε μια εποχή όπου η κλιματική κρίση πιέζει και τον κόσμο του κρασιού, το βιβλίο των Jane Masters MW και Andrew Neather, Rooted in Change: The Stories Behind Sustainable Wine (2025) επιχειρεί να χαρτογραφήσει, με νηφαλιότητα, τι σημαίνει πραγματικά «βιωσιμότητα» στο αμπέλι και στο ποτήρι μας. Οι δύο συγγραφείς, με φόντο παραδείγματα από Μπορντό μέχρι Καλιφόρνια και Αυστραλία, συνθέτουν ένα παγκόσμιο ρεπορτάζ για το πώς οι παραγωγοί προσαρμόζονται σε ακραία καιρικά φαινόμενα, στη διαχείριση νερού, στο έδαφος και στη χρήση χημικών. Δεν μένουν όμως μόνο στο αμπέλι: εξετάζουν τη συσκευασία, τη μεταφορά, το αποτύπωμα της εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά και την κοινωνική διάσταση —από τις συνθήκες εργασίας μέχρι τις τοπικές κοινότητες που βασίζονται στο κρασί.
Το βιβλίο περιέχει αρκετές συνεντεύξεις, στοιχεία και μικρές ιστορίες που κάνουν τις έννοιες χειροπιαστές, χωρίς διδακτισμό ή «πράσινο» εξωραϊσμό. Οι Masters και Neather αποφεύγουν τις εύκολες απαντήσεις, υιοθετώντας μια κριτική αλλά και αισιόδοξη ματιά, που στηρίζεται σε πραγματικά παραδείγματα. Το βιβλίο δεν προσφέρει μαγικές λύσεις, αλλά δείχνει ότι η πρόοδος έρχεται συχνά μέσα μικρά βήματα. Απευθύνεται τόσο σε επαγγελματίες του κλάδου όσο και σε συνειδητοποιημένους οινόφιλους, οι οποίοι μετά την ανάγνωση δύσκολα θα κοιτάξουν ξανά μια φιάλη χωρίς να σκεφτούν τι κρύβεται πίσω από την ετικέτα. Για το κυπριακό και ελληνικό κοινό, λειτουργεί και ως κάλεσμα να επανεξετάσουμε τις δικές μας πρακτικές.
