Όλα ξεκίνησαν στο πνεύμα των Χριστουγέννων – και κατέληξαν σε ένα από τα πιο ηχηρά σκάνδαλα της ιταλικής showbiz. Τα Χριστούγεννα του 2022, η Chiara Ferragni, η γυναίκα που για χρόνια ενσάρκωνε το ιταλικό όνειρο της επιτυχίας στην ψηφιακή εποχή, συμφώνησε να «δανείσει» την εικόνα και το όνομά της σε ένα pandoro της εταιρείας Balocco.
Το παραδοσιακό γλυκό, μια παραλλαγή του ιταλικού panettone, κυκλοφόρησε σε συλλεκτική έκδοση, με μια υπέροχη ροζ συσκευασία και πωλήθηκε στην τιμή των 9€ αντί 3,70€ που ήταν η κανονική του τιμή, με σκοπό τα έσοδα από τις πωλήσεις να στηρίξουν την παιδιατρική πτέρυγα του νοσοκομείου Regina Margherita στο Τορίνο, που ειδικεύεται στον παιδικό καρκίνο των οστών. Συγκεκριμένα, τα χρήματα από την πώληση του κέικ, προορίζονταν για ένα μηχάνημα που μπορούσε να διαγνώσει σπάνιους τύπους καρκίνου των οστών. Η Ferragni φορώντας ένα πράσινο σύνολο, με φόντο το χριστουγεννιάτικο δέντρο στο σαλόνι του σπιτιού της και κρατώντας μια από τις υπέροχες συσκευασίες του κέικ, καλούσε τους ακόλουθούς της να βοηθήσουν, ώστε «Αυτά τα Χριστούγεννα να γίνουν λίγο πιο ροζ και λίγο πιο γλυκά».
Η εκστρατεία ήταν ένας εμπορικός θρίαμβος. Συλλέγηκε πάνω από ένα εκατομμύριο ευρώ, τα οποία κατέληξαν στην εταιρεία της Ferragni. Κι εκεί η ιστορία αλλάζει δραματικά. Η εταιρεία Balocco περιορίστηκε σε μια εφάπαξ δωρεά μόλις 50.000€ προς το νοσοκομείο – και μάλιστα το ποσό είχε καταβληθεί πριν καν ξεκινήσει η καμπάνια.
Η αποκάλυψη αυτή, στα τέλη του 2024, πυροδότησε το λεγόμενο «Pandorogate», ένα σκάνδαλο που, σύμφωνα με τα ιταλικά Μέσα, γκρέμισε σε χρόνο-ρεκόρ το προσεκτικά χτισμένο προφίλ της πιο ισχυρής influencer της χώρας. Η Ferragni βρέθηκε αντιμέτωπη με κατηγορίες για παραπλάνηση καταναλωτών σε δύο ξεχωριστές φιλανθρωπικές καμπάνιες: Εκείνη του pandoro το 2022 και μια δεύτερη που αφορούσε πασχαλινά σοκολατένια αβγά το 2021 και το 2022. Η ίδια παραδέχθηκε ότι επρόκειτο για «επικοινωνιακό σφάλμα» και κατέβαλε περίπου 1,2 εκατ. ευρώ στο φιλανθρωπικό ίδρυμα για εξωδικαστικό συμβιβασμό. Η ίδια αρνήθηκε τις κατηγορίες, δηλώνοντας ότι ενήργησε «Με καλή πίστη». Η εικόνα της «καλής νεράιδας» του Instagram, όμως, είχε ήδη ραγίσει. Η δίκη της ορίστηκε για τον Σεπτέμβριο του 2024 και σήμερα, ήρθε η αθώωσή της από τις κατηγορίες. Το σκάνδαλο, ωστόσο, άφησε πίσω του κάτι περισσότερο από νομικές αποφάσεις: Άνοιξε μια ευρύτερη συζήτηση για τα όρια της επιρροής, τη διαφάνεια στη φιλανθρωπία και το τίμημα της εμπιστοσύνης στην εποχή των influencers.
Τέλος καλό;
«Είμαι χαρούμενη, αυτός ο εφιάλτης που ζούσα επί δύο χρόνια τελείωσε», δήλωσε η Ferragni έξω από το δικαστήριο. «Ευχαριστώ τους followers που ήταν πάντα κοντά μου. Χάρη σε εκείνους, είμαι αυτή που είμαι». Από την υπόθεση έχασε 200.000 followers και συμβόλαια με μεγάλες εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η Coca-Cola. Πριν από το σκάνδαλο, είχε χτίσει περιουσία περίπου 40 εκατ. ευρώ, κυρίως μέσα από συνεργασίες με οίκους μόδας και πολυτελή προϊόντα, τα οποία προωθούσε μέσα από το εξωπραγματικό lifestyle που παρουσίαζε στον λογαριασμό της.
Αυτή η υπόθεση, εξάλλου, άνοιξε μια μεγάλη συζήτηση για τα εισοδήματα των influencers και οδήγησε σε κυβερνητική παρέμβαση. Όσοι διαθέτουν πλέον πάνω από 500.000 followers υποχρεούνται να εγγράφονται στην AGCOM (Ιταλική Ρυθμιστική Αρχή Επικοινωνιών) και να τηρούν αυστηρούς κανόνες διαφάνειας. Το κόστος για τη Ferragni δεν ήταν μόνο επαγγελματικό, αλλά κλόνισε οριστικά και τον γάμο της. Σύμφωνα με τα ιταλικά media, ο Fendez δεν ήταν και πολύ υποστηρικτικός απέναντί της, κατηγορώντας την ότι τα δικά της προβλήματα με τον νόμο επηρέαζαν και τις δικές του επιχειρήσεις. Οι αλληλοκατηγορίες και οι καβγάδες, οδήγησαν τελικά τον Fendez εκτός συζυγικής κλίνης. Έτσι, τώρα, η γυναίκα που έδωσε περιεχόμενο στον όρο «influencer» και η ζωή της βρίσκεται σε δημόσια θέα για περισσότερα από δέκα χρόνια, θα πρέπει να βρει τον τρόπο να αναδιπλωθεί και να γυρίσει το προσωπικό και το οικονομικό πλήγμα προς όφελός της, κρατώντας την αυτοκρατορία που έχτισε.
Το φαινόμενο Chiara
Η περίπτωση της Chiarra Ferragni αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης στη σχολή διοίκησης επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Harvard, μιας και είναι το πιο αντιπροσωπευτικό οικονομικό και επιχειρηματικό φαινόμενο, που είναι ταυτόσημο με την εποχή των social media. Ένα κορίτσι 22 χρονών, φοιτήτρια Νομικής, ξεκίνησε το blog «The Blonde Salad» στο μακρινό 2009. Η ομορφιά και το έμφυτο στυλ της, το επιχειρηματικό της ένστικτο και το σωστό timing, την ανέδειξαν σε ένα παγκόσμιο φαινόμενο. Από την Cremona της Ιταλίας, βρέθηκε στο επίκεντρο της παγκόσμιας μόδας κι άρχισε να κερδίζει εκατομμύρια, διαφημίζοντας προϊόντα στον προσωπικό της λογαριασμό.
Το Forbes τη συμπεριέλαβε δύο φορές στη λίστα με τους 30 πλουσιότερους ανθρώπους κάτω των 30 χρονών. Δημιούργησε δική της συλλογή με ρούχα και παπούτσια, άνοιξε μπουτίκ στο Μιλάνο, μπήκε ως guest κριτής σε τηλεοπτικά ριάλιτι μόδας, πόζαρε για περισσότερα από 50 εξώφυλλα περιοδικών και οι followers της στο Instagram πλησιάζουν τα 30 εκατομμύρια. Ο μεγάλος έρωτας ήρθε στη ζωή της πριν από εννέα χρόνια και τον βρήκε στο πρόσωπο του ράπερ Fedez (πραγματικό όνομα Federico Luccia). Κλασσική περίπτωση έρωτα-σίφουνα, μιας και αρραβωνιάστηκαν, απέκτησαν έναν γιο και παντρεύτηκαν, μέσα σε δυο χρόνια. Κι όταν λέμε παντρεύτηκαν, εννοούμε τη μνημειώδη τελετή και τη δεξίωση στη Σικελία, η οποία κόστισε πάνω από ένα εκατομμύριο, με την Chiara να αλλάζει τρία νυφικά και περισσότερους από τρία εκατομμύρια followers να παρακολουθούν live λεπτό προς λεπτό το μυστήριο.
Ο γιος τους Leone γεννήθηκε το 2018 και η κόρη τους Vittoria το 2021 και η αγαπημένη οικογένεια κέρδισε ακόμη μεγαλύτερη προσοχή. Ο Fedez ήταν πολύ άνετος με τη δημοσιότητα και την επαγγελματική ασχολία της γυναίκας του, η οποία από την αρχή της σχέσης τον έβαλε στο κάδρο της καθημερινότητας που μοιραζόταν με τους followers της, με καυτά φιλιά και ημίγυμνες πόζες να κερδίζουν εκατοντάδες χιλιάδες likes σε δευτερόλεπτα. Δίπλα της, ανέβηκαν και οι μετοχές του Fedez, ο οποίος απέκτησε νέο star quality στη μουσική βιομηχανία της Ιταλίας, μπήκε στο διεθνές οπτικό πεδίο και είδε τον τραπεζικό του λογαριασμό να φουσκώνει. Μέχρι που όλα άρχισαν να καταρρέουν. Και φρόντισε να πηδήξει από τη βάρκα πριν αυτή βουλιάξει… Στην πρώτη της συνέντευξη μετά την αθώωσή της, δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στον πρώην σύζυγό της. «Ο χωρισμός μας έγινε δημόσια, ακριβώς στη μοναδική στιγμή που είχα ανάγκη. Ένιωσα εντελώς εγκαταλελειμμένη. Υπέφερα πάρα πολύ. Όταν κερδίζεις, όλοι είναι δίπλα σου. Στα δύσκολα, εξαφανίζονται».
