Αρχές της επόμενης εβδομάδας αναμένεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, να λάβει τις τελικές του αποφάσεις για τις 12 νομοθετικές ρυθμίσεις που ψηφίστηκαν σωρηδόν από τη Βουλή και αφορούν τις εκποιήσεις, το πλαίσιο αφερεγγυότητας και τους εγγυητές.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έχει στη διάθεσή του μέχρι τις 21 Απριλίου για να προχωρήσει στις επόμενες κινήσεις του. Δηλαδή, είτε να υπογράψει τους νόμους, είτε να αποφασίσει αν θα τους αναπέμψει στη Βουλή ή αν θα προχωρήσει σε απευθείας αναφορά τους στο Ανώτατο Δικαστήριο.
Όπως όλα δείχνουν, το σκηνικό θα ξεκαθαρίσει στις 23 του μήνα, ημέρα κατά την οποία έχει προγραμματιστεί η αυτοδιάλυση της Βουλής, ενόψει των βουλευτικών εκλογών της 24ης Μαΐου.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», αναμένεται να υπάρξει συνδυασμός αποφάσεων από τον Πρόεδρο: Κάποιες από τις νομοθεσίες θα αναπεμφθούν, καθώς θεωρείται ότι δεν είναι πολιτικά ορθές και παρουσιάζουν πρακτικά προβλήματα στην εφαρμογή τους, που μπορεί να επιλυθούν αν θελήσει η Βουλή να κάνει κάποιες τροποποιήσεις. Κάποιες άλλες νομοθεσίες, όμως, κρίνεται ότι παραβιάζουν άρθρα του Συντάγματος και το ευρωπαϊκό κεκτημένο και γι’ αυτές το πιθανότερο είναι να γίνει αναφορά στο Ανώτατο Δικαστήριο, ώστε να αποφανθεί σχετικά.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναμένεται να υπογράψει τα δύο νομοσχέδια που αφορούν τον μηχανισμό επιβεβαίωσης του χρέους, που παρέχεται από τη Χρηματοοικονομική Επίτροπο, με την προσθήκη δυνατότητας αναδιάρθρωσης του χρέους. Βάσει της νομοθετικής ρύθμισης, θα είναι δεσμευτικές οι αποφάσεις της Επιτρόπου μέχρι €20 χιλ. για παράπονα εναντίον χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων, οι οποίες, με τη σειρά τους, θα μπορούν να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη ακόμη και για την ουσία της απόφασης. Επιπλέον, οι δανειολήπτες θα μπορούν να αποταθούν στη Χρηματοοικονομική Επίτροπο για επιβεβαίωση του χρέους, όταν λάβουν την επιστολή Τύπου «Ι», αντί της επιστολής Τύπου «ΙΑ».
Συνταγματικοί σκόπελοι
Τα νομοθετήματα, όπως ψηφίστηκαν από τη Βουλή, πέρασαν από έναν πρώτο έλεγχο από τους τεχνοκράτες του Υπουργείου Οικονομικών, οι οποίοι διαπίστωσαν ότι κάποια από αυτά δεν μπορούν να εφαρμοστούν, καθώς ορισμένες τροποποιήσεις αφορούν το ίδιο άρθρο και αλληλοσυγκρούονται. Επιπρόσθετα, εντοπίστηκαν και σημεία αντισυνταγματικότητας, όπως η αρχή του συμβάλλεσθαι ελευθέρως, αλλά και η αρχή της διάκρισης των εξουσιών.
Τα τελευταία 24ωρα, οι νομοθεσίες έχουν προωθηθεί στη Νομική Υπηρεσία, η οποία, μέχρι το τέλος της εβδομάδας ή αρχές της επόμενης, θα κοινοποιήσει τις θέσεις της στο Προεδρικό. Παράλληλα, ο Γενικός Εισαγγελέας θα ενημερώσει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για τον τρόπο χειρισμού των νομοθεσιών.
Σύμφωνα με αρμόδια πηγή, τα νομικά και συνταγματικά ζητήματα εντοπίζονται κυρίως στη ρύθμιση που αφορά το πάγωμα των εκποιήσεων μέχρι το τέλος του χρόνου, καθώς και στην πρόσβαση στη Δικαιοσύνη για ζητήματα καταχρηστικών ρητρών και για το ύψος του χρέους. Επιπλέον, υπάρχουν ανησυχίες ότι τα δικαστήρια δεν θα μπορούν να ανταποκριθούν στον μεγάλο όγκο των υποθέσεων.
Επιφυλάξεις και ανησυχίες
Επιφυλάξεις, όπως μας λέχθηκε, υπάρχουν και για τη νομοθεσία με την οποία οι δικαστές επαρχιακών δικαστηρίων μπορούν να εκδικάζουν διαφορές χρηματοπιστωτικής φύσης και να παραμερίζουν εκποιήσεις, με τις αποφάσεις να εκδίδονται εντός 12 μηνών. Σε αντίθετη περίπτωση, εάν δεν ολοκληρωθεί η εκδίκαση της υπόθεσης, θα ζητείται παράταση παραμερισμού για ακόμη έναν χρόνο.
Ενδέχεται να υπάρξουν αντιδράσεις από τη δικαστική υπηρεσία, καθώς μπορεί να ερμηνευθεί ότι η Βουλή παρεμβαίνει στις αρμοδιότητές της, υποχρεώνοντας τα δικαστήρια να ολοκληρώνουν εντός 12 μηνών την εκδίκαση τέτοιων υποθέσεων.
Άλλη νομοθεσία που φαίνεται να πάσχει αφορά την απαγόρευση στις τράπεζες να επιβάλλουν επιπλέον τόκους σε περίπτωση κατά την οποία το οφειλόμενο ποσό πιστωτικής διευκόλυνσης, περιλαμβανομένων των τόκων, ανέρχεται στο διπλάσιο του αρχικού χρέους. Το πρόβλημα που εντοπίζεται είναι ότι αφορά υφιστάμενες δανειακές συμβάσεις (αναδρομικότητα ρυθμίσεων). Ζητήματα φαίνεται να συζητούνται αρμοδίως και για τις νομοθεσίες που σχετίζονται με τους εγγυητές.
Αυξάνονται οι αναπομπές
Οι αποφάσεις για τις εκποιήσεις θα ακολουθήσουν τις πέντε αναπομπές νόμων, τις οποίες θα συζητήσει σήμερα η Ολομέλεια της Βουλής. Εκτιμάται ότι στις 23 του μήνα θα επαναληφθεί το σκηνικό του 2016, όταν, πριν από την αυτοδιάλυση του Κοινοβουλίου, έγινε η αναπομπή 13 νομοθεσιών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ανάμεσα στις αναπομπές που θα εξετάσει σήμερα η Ολομέλεια του Νομοθετικού Σώματος είναι η νομοθεσία με την οποία ενισχύεται το νομικό πλαίσιο για τις καταχρηστικές ρήτρες. Σύμφωνα με τη ρύθμιση, οι συμβάσεις που συνήφθησαν πριν από την ημερομηνία έναρξης των καταργηθέντων με τη βασική νομοθεσία νόμων εξετάζονται με τις διατάξεις της συγκεκριμένης νομοθεσίας, με σκοπό την επέκταση της προστασίας των δανειοληπτών.
Στην αναπομπή εντοπίζονται συνταγματικά προβλήματα, καθώς η ρύθμιση θα έχει αναδρομική ισχύ, δηλαδή δίνει τη δυνατότητα επιβολής κυρώσεων αναδρομικά και επηρεάζει τα συμβατικά δικαιώματα με βάση μια νομοθεσία που δεν ίσχυε όταν συνάφθηκαν οι συμβάσεις. Επιπρόσθετα, συγκρούεται με την ελευθερία των συμβάσεων και με το ενωσιακό δίκαιο.
Παράλληλα, θα συζητηθεί και η αναπομπή του νόμου που καθορίζει τον τρόπο αποζημίωσης των πλεονασμάτων ηλεκτρικής ενέργειας που παράγονται από αυτοκαταναλωτές ενέργειας από φωτοβολταϊκά, στο πλαίσιο καθεστώτος στήριξης που στοχεύει στην ενθάρρυνση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Σύμφωνα με την αναπομπή, ο νόμος συγκρούεται με το Σύνταγμα, καθώς επιβαρύνει το Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας και αυξάνει τα έξοδα του προϋπολογισμού.
