Πακέτο στήριξης ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ για τη βιομηχανία ανακοίνωσε η ελληνική κυβέρνηση, επιδιώκοντας να περιορίσει τις πιέσεις από το αυξημένο ενεργειακό κόστος και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων σε συνθήκες έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Το πλαίσιο μέτρων παρουσιάστηκε από τον Έλληνα υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, τον Έλληνα υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο και τον υφυπουργό Ενέργειας Νίκο Τσάφο και στηρίζεται σε τρεις βασικές παρεμβάσεις: επιδοτήσεις για επενδύσεις εξοικονόμησης ενέργειας, ενίσχυση μέσω του μηχανισμού αντιστάθμισης κόστους CO₂ και σημαντική μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ).
Ωστόσο, το πακέτο δεν περιλαμβάνει άμεση επιδότηση για μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, όπως ζητούσε η ελληνική βιομηχανία κατά τα πρότυπα μέτρων που εφαρμόστηκαν σε χώρες όπως η Ιταλία και η Γερμανία, καθώς μια τέτοια παρέμβαση δεν έλαβε έγκριση από τις Βρυξέλλες.
Η κυβερνητική παρέμβαση παρουσιάστηκε ως συνέχεια της δέσμευσης για στήριξη της παραγωγικής βάσης της χώρας. Όπως επισημάνθηκε, το τελικό σχήμα διαμορφώθηκε ύστερα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να είναι πλήρως συμβατό με το ευρωπαϊκό δίκαιο και να μην εγείρει μελλοντικούς κινδύνους αμφισβήτησης.
Το συνολικό πακέτο οργανώνεται γύρω από δύο βασικούς άξονες: αφενός τη μείωση του ενεργειακού κόστους και αφετέρου την προώθηση επενδύσεων για ενεργειακή αποδοτικότητα και πράσινο μετασχηματισμό της βιομηχανίας.
Οι τρεις παρεμβάσεις που συνθέτουν το σχέδιο είναι 200 εκατ. ευρώ για επενδύσεις ενεργειακής αποδοτικότητας μέσω του Modernization Fund, 75 εκατ. ευρώ ετησίως για αντιστάθμιση του κόστους CO₂ και 26 εκατ. ευρώ ετησίως από τη μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ. Οι δύο τελευταίες δράσεις αντιστοιχούν σε ετήσιο όφελος περίπου 100 εκατ. ευρώ, με ορίζοντα πενταετίας.
Το μεγαλύτερο μέρος του πακέτου αφορά τις πράσινες επενδύσεις. Το πρόγραμμα ύψους 200 εκατ. ευρώ θα λάβει τη μορφή επιχορηγήσεων και θα αφορά στρατηγικές βιομηχανικές επενδύσεις, με βασική προϋπόθεση κάθε έργο να εξασφαλίζει τουλάχιστον 10% εξοικονόμηση ενέργειας σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση.
Στους επιλέξιμους κλάδους περιλαμβάνονται η μεταλλουργία, το αλουμίνιο, ο χάλυβας, ο χαλκός, το τσιμέντο, το χαρτί, η ξυλεία, τα πλαστικά και η χημική βιομηχανία, περιλαμβανομένης και της φαρμακοβιομηχανίας.
Οι παρεμβάσεις που θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν περιλαμβάνουν τον εξηλεκτρισμό θερμικών διεργασιών, την αναβάθμιση εξοπλισμού και υποδομών, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, ανάκτηση θερμότητας, καθώς και ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και συστημάτων ψύξης.
Η δημόσια πρόσκληση για την υποβολή επενδυτικών σχεδίων αναμένεται μέσα στον Ιούνιο, με στόχο να κινητοποιηθούν άμεσα επενδύσεις που θα μειώσουν σε πιο μόνιμη βάση το ενεργειακό κόστος της παραγωγής.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στην αντιστάθμιση του κόστους εκπομπών CO₂, που αφορά κυρίως τις μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες. Η Ελλάδα εξασφάλισε, ύστερα από διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αύξηση του εθνικού συντελεστή αντιστάθμισης στο 0,82 για την περίοδο 2026-2030, σε σχέση με χαμηλότερο επίπεδο που θα ίσχυε υπό άλλες συνθήκες.
Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε πρόσθετη στήριξη περίπου 75 εκατ. ευρώ ετησίως για περίπου 40 έως 50 μεγάλες επιχειρήσεις που επηρεάζονται άμεσα από το κόστος των εκπομπών. Ο μηχανισμός λειτουργεί ως επιστροφή μέρους του κόστους που ενσωματώνεται στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας λόγω του ETS, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας απέναντι σε τρίτες χώρες.
Η τρίτη παρέμβαση αφορά τη μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ για τη βιομηχανία, με ισχύ από την 1η Ιουλίου 2026. Το μέτρο καλύπτει το σύνολο των βιομηχανικών καταναλωτών σε υψηλή και μέση τάση, περίπου 23.000 επιχειρήσεις, και εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε ετήσια εξοικονόμηση περίπου 26 εκατ. ευρώ.
Η μείωση αφορά όλες τις κατηγορίες κατανάλωσης και αναμένεται να προσφέρει άμεση ελάφρυνση στο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων, βελτιώνοντας ταυτόχρονα τη ρευστότητά τους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι τα μέτρα δεν περιορίζονται μόνο στη βαριά βιομηχανία, αλλά επεκτείνονται και σε ένα ευρύτερο φάσμα μικρών και μεσαίων βιομηχανικών και βιοτεχνικών μονάδων.
Συνολικά, το πακέτο φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα δίχτυ προστασίας απέναντι στις διακυμάνσεις του ενεργειακού κόστους, την ώρα που η βιομηχανία ζητούσε πιο άμεση παρέμβαση στο κόστος ηλεκτρισμού. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, επέλεξε ένα σχήμα που συνδυάζει στοχευμένη ανακούφιση με μακροπρόθεσμες επενδύσεις, επιχειρώντας να απαντήσει ταυτόχρονα στην τρέχουσα πίεση και στις μελλοντικές ανάγκες του κλάδου.
