Στις 24 Μαΐου θα διεξαχθούν οι βουλευτικές εκλογές. Από εκείνη τη μέρα μας χωρίζουν μόλις 49 μέρες! Μεσολαβούν και οι αργίες για το Πάσχα. Ο ουσιαστικός χρόνος για προεκλογική εκστρατεία μειώνεται ακόμα περισσότερο. Μέχρι στιγμής το ερώτημα για τις βουλευτικές εκλογές του 2026 είναι το εξής: Τι γίνεται με την προεκλογική εκστρατεία; Μια εκστρατεία που η λογική λέει και υπαγορεύει ότι θα έπρεπε να χαρακτηρίζεται από τρία βασικά χαρακτηριστικά:
1. Την παρουσίαση των θέσεων των Κομμάτων για τα διάφορα ζητήματα που απασχολούν τον τόπο και τον κόσμο.
2. Να δοθεί η δυνατότητα στον ψηφοφόρο, μέσα από οργανωμένες συζητήσεις να αντιπαραβάλει αυτές τις θέσεις, να τις συγκρίνει και να υιοθετήσει αυτές που προκρίνει.
3. Μέσα από το διάλογο να επιλέξει και εκείνους τους υποψήφιους στους οποίους επιθυμεί να θέσει σταυρό προτίμησης.
Αυτά δεν γίνονται σε αυτή την προεκλογική. Αντ΄ αυτών γίνονται κυρίως άλλα. Στην πράξη δεν διεξάγεται καμία ουσιαστική προεκλογική εκστρατεία. Αυτό που γίνεται είναι ένα κυνηγητό εκμετάλλευσης της επικαιρότητας στα πλαίσια μιας κυρίως ποδοσφαιρικής αλλά όχι πολιτικής λογικής. Έχουν επικεντρωθεί σε αυτήν την οιωνεί προεκλογική εκστρατεία, στη συζήτηση των θεμάτων που αναδεικνύονται στην επικαιρότητα, τις δημοσκοπήσεις, τις ατομικές πρωτοβουλίες και παρουσιάσεις, από κάθε προσφερόμενο μέσον και εργαλείο με πολύ λιγότερη παρουσία των Κομμάτων από οποιαδήποτε άλλη φορά προηγουμένως. Καλούνται κυρίως οι ηγέτες των Κομμάτων σε συνεντεύξεις και παρουσιάσεις αλλά και αυτοί σε ξεχωριστούς μονολόγους. Οργανωμένες συζητήσεις μεταξύ των κομμάτων που διεκδικούν την ψήφο του λαού, πολύ ελάχιστες διοργανώνονται. Και αυτές δεν προσφέρονται είτε γιατί ο χρόνος που τους παρέχεται είναι περιορισμένος, είτε γιατί μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να δοθεί χρόνος, αλλά οι καλεσμένοι είναι τόσοι πολλοί που και πάλιν εξανεμίζεται ο χρόνος, είτε γιατί οι νοικοκύρηδες των εκπομπών μιλούν περισσότερο από τους καλεσμένους τους.
Πέραν τούτου εδώ και δύο περίπου μήνες τα κοινοβουλευτικά κόμματα και οι βουλευτές τους είναι κλεισμένοι στη Βουλή. Στις συνεδρίες της Ολομέλειας και των Επιτροπών και τρέχουν να προλάβουν τα δεκάδες καθυστερημένα νομοσχέδια και προτάσεις νόμου. Τα οποία από τη μια είναι τόσα πολλά που το αποτέλεσμα των αποφάσεων της Βουλής δεν θα προλάβει να το αντιληφθεί καν ο ψηφοφόρος, πολύ περισσότερο να το αφομοιώσει και από την άλλη μέσα στη πίεση του χρόνου, θα γίνουν αναπόφευκτα λάθη. Πέραν τούτου στην προσπάθεια τους οι βουλευτές να προλάβουν όσα γίνεται περισσότερα πριν τη μέρα της ψήφου, προχωρούν σε δύο βασικά λάθη:
α) Παραβιάζουν το πολύχρονο εθιμικό δίκαιο, το οποίο ορθά λέει ότι δεν μπορεί, δεν δικαιούται δεοντολογικά, η απερχόμενη Βουλή να δεσμεύει την επόμενη τουλάχιστον δύο μήνες πριν τη λήξη της θητείας της.
β) Ολοένα και μεγαλώνει από Βουλευτικές σε Βουλευτικές εκλογές, ο πειρασμός να κατατίθενται ψηφοθηρικού χαρακτήρα προτάσεις και εισηγήσεις.
Η όλη προεκλογική διαδικασία θυμίζει περισσότερο ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα παρά πολιτική προεκλογική εκστρατεία. Με τη συνέργεια της προβολής συνεχόμενων δημοσκοπήσεων, το ενδιαφέρον έχει μετατοπιστεί, σε αυτήν τη προεκλογική στα εξής:
* Ποιος θα βγει πρώτος;
* Ποιοι θα είναι στην εξάδα του προνομιούχου πρώτου γκρουπ;
* Ποιοι θα πάνε διαβάθμιση;
*Πως θα καταφέρουν οι νεοφώτιστοι του πρωταθλήματος, στην περίπτωση εννοούνται τα νέα Κόμματα;
* Ποια άτομα θα πάνε καλά και ποια όχι; Ποιοι δηλαδή θα είναι οι πρώτοι…. σκόρερς;
Αυτά κυρίως προβάλλονται και απασχολούν αντί των οργανωμένων συζητήσεων για τις θέσεις και προτάσεις εκάστου εκλογικού συνδυασμού αναφορικά με τα προβλήματα της χώρας αλλά και τα όσα συμβαίνουν γύρω μας, τόσον περιφερειακά, όσον και διεθνώς. Σε ποια συζήτηση για παράδειγμα, έχει μέχρι σήμερα δοθεί η ευκαιρία να ακούσει ο ψηφοφόρος πολίτης, τα κόμματα να εκθέτουν, σε διάλογο τις απόψεις τους, για έστω ένα θέμα, πέραν από τα πιασάρικα θέματα που προκύπτουν; Να δώσω μόνο ένα παράδειγμα. Διεξάγεται πλησίον ένας πόλεμος. Ένας πόλεμος, του οποίου η διάρκεια και φυσικά το αποτέλεσμα, θα επηρεάσουν πιθανότατα, για χρόνια τις εξελίξεις περιφερειακά και διεθνώς. Αναπόφευκτα θα τις επηρεάσουν και τοπικά. Στις διεθνείς μας σχέσεις, στη διαμόρφωση της περιφερειακής πραγματικότητας, στις διάφορες πτυχές της οικονομίας και άλλα, περιλαμβανομένου και του κυπριακού. Προσωπικά πολύ θα ήθελα να παρακολουθήσω σε ένα οργανωμένο διάλογο, τις θέσεις των διαγωνιζομένων κομμάτων, ώστε να τις συγκρίνω και να επιλέξω, ποιες προτάσεις με εκφράζουν. Δεν έχει μέχρι στιγμής οργανωθεί κάτι τέτοιο. Ο χρόνος που απομένει ελάχιστος.
Αυτό που συμβαίνει, είναι να γίνεται αναφορά, αντιπαράθεση και σύγκρουση μόνο γύρω από ένα – δύο θέματα, πτυχές της ζωής που αφορούν μια πολιτεία, μια κοινωνία, ένα κράτος. Μια καθημερινή εκτόξευση κατηγοριών προς κάθε κατεύθυνση, για το ποιος είναι ο πιο λαϊκιστής, ο πιο τοξικός κ.ο.κ. Αυτό το κλίμα φοβούμαι, θα συνεχισθεί και στην επόμενη Βουλή. Και ίσως ενταθεί. Σε αυτό βοηθά η πρόθεση της παρούσας Βουλής, όπως δεσμεύσει την επόμενη με διαφορά, όπως π.χ. με ανοικτές συνεδρίες των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών, και ζωντανή τηλεοπτική αναμετάδοση. Στο όνομα της διαφάνειας. Καμία ένσταση. Το αντίθετο. Έχει δοκιμασθεί και στο παρελθόν και δυστυχώς απέτυχε. Γιατί; Διότι κάτι τέτοιο απαιτεί αυστηρή τήρηση του Κανονισμού λειτουργίας των Επιτροπών. Τόσον και κυρίως από τους Προέδρους των Επιτροπών αλλά και τους Βουλευτές. Τους βουλευτές οι οποίοι χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Στα μέλη των Επιτροπών, που έχουν όλα τα δικαιώματα και στα μη μέλη τα οποία παρακάθονται αλλά με λιγότερα δικαιώματα. Πέραν τούτου τήρηση κανονισμών σημαίνει βασικά τα εξής:
α) Ο εισηγητής του όποιου θέματος, είτε κυβέρνηση (νομοσχέδιο), είτε βουλευτής (πρόταση νόμου), παρουσιάζει αυτό το οποίο προτείνει.
β) Στο πρώτο μέρος της συνεδρίας, το ανοικτό μέρος, οι βουλευτές δικαιούνται να υποβάλλουν μόνο ερωτήσεις.
γ) Τοποθετήσεις και λογύδρια, γίνονται μόνο κατά το δεύτερο μέρος της συνεδρίας και αφού έχουν αποχωρήσει οι καλεσμένοι και οι δημοσιογράφοι.
δ) Κατά τη διάρκεια του πρώτου μέρους οι καλεσμένοι, οι φιλοξενούμενοι στη συνεδρία που κλήθηκαν για να παράσχουν πληροφορίες, αντιμετωπίζονται σαν τέτοιοι και όχι σαν αντίπαλοι.
ε ) Στο δεύτερο μέρος, κατά το οποίο οι βουλευτές αποφασίζουν μετέχουν μόνο μέλη της Επιτροπής.
στ) Ούτε κατά το πρώτο, ούτε κατά το δεύτερο μέρος της συνεδρίας ο πρόεδρος της Επιτροπής, καταχράται της θέσης του.
Αν όλα τα πιο πάνω τηρηθούν, τότε θα εξυπηρετηθεί η διαφάνεια. Αν δεν τηρηθούν, τότε θα βιώσουμε σε ζωντανή αναμετάδοση, απίστευτο λαϊκισμό, προσωπικές συγκρούσεις και τοξικότητα. Οπόταν η πολιτική ζωή θα υποστεί και άλλα πλήγματα, τα οποία αναπόφευκτα, επηρεάζουν δραστικά και δραματικά τους πάντες και τα πάντα. Και δεν αναδεικνύουν νικητές και ηττημένους. Αναδεικνύουν μόνο ηττημένους. Είτε γίνεται κατανοητό, είτε όχι.
Είναι λοιπόν ζωτική ανάγκη έστω στο πολύ λίγο χρονικό διάστημα που απομένει να οργανωθεί ένας παραγωγικός διακομματικός διάλογος επι της ουσίας. Ένας διάλογος που να αφορά τις Βουλευτικές εκλογές και όχι τις προεδρικές του 2028.
