Δίνουν πληροφορίες, καταγράφουν και εξετάζουν παράπονα, προσπαθούν να επιλύσουν χωρίς καθυστέρηση τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς στην προσπάθεια τους να εξασφαλίσουν τις υπηρεσίες υγείας που χρειάζονται. Οι λειτουργοί δικαιωμάτων των ασθενών άρχισαν να πιάνουν δουλειά και βρίσκονται ήδη στα μεγάλα νοσηλευτήρια και ιατρικά κέντρα, του τόπου, δημόσια και ιδιωτικά.
Ο θεσμός του Συνηγόρου του Ασθενούς άρχισε να εφαρμόζεται στην πράξη ενώ τους τελευταίους μήνες, ο ίδιος ο Συνήγορος, Μάριος Χαραλαμπίδης και η ομάδα του πραγματοποιούν καθημερινά επιτόπιες επισκέψεις σε δομές παροχής υπηρεσιών υγείας προκειμένου να ενημερωθούν όλοι οι πάροχοι για τις υποχρεώσεις τους έναντι της σχετικής νομοθεσίας.
Νοσηλευτήρια, ιατρικά κέντρα, κλινικές, φαρμακεία, πολύ-ιατρεία, διαγνωστικά κέντρα, κλινικά εργαστήρια κ.ά. ανακοινώνουν με τη σειρά τον διορισμό του δικού τους λειτουργού και, ταυτόχρονα, σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι διαδικασίες για τον διορισμό και την ενεργοποίηση των επαρχιακών επιτροπών στις οποίες θα καταλήγουν όλα τα ζητήματα που αφορούν τους ασθενείς και προκύπτουν μέσα από την καθημερινότητα των πολιτών και το «ταξίδι» τους στις υπηρεσίες υγείας. Ποιος είναι όμως ο «λειτουργός δικαιωμάτων των ασθενών» και πότε πρέπει να απευθύνονται κοντά του για βοήθεια οι πολίτες;
Σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία, ο Λειτουργός Δικαιωμάτων Ασθενών βρίσκεται μέσα στον χώρο παροχής υπηρεσιών υγείας πλην των δομών στις οποίες εργάζονται λιγότεροι από τρία άτομα (στις περιπτώσεις αυτές οι πολίτες, όταν προκύψει ανάγκη έχουν το δικαίωμα να αποταθούν κατευθείαν στην Επιτροπή της επαρχίας τους). Στις δομές παροχής υπηρεσιών υγείας στις οποίες εργάζονται πέραν των τριών ατόμων, υπάρχει η υποχρέωση για ορισμό λειτουργού και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες στον χώρο εργάζονται πέραν των 50 άτομων, ο νόμος προβλέπει ότι ο λειτουργός αυτός έχει ως αποκλειστική αρμοδιότητα την διασφάλιση της εφαρμογής των δικαιωμάτων των ασθενών.
Επιγραμματικά, ο λειτουργός πρέπει να:
- Παρέχει πληροφορίες στους πολίτες για τα δικαιώματα των ασθενών.
- Καταγράφει και να εξετάζει παράπονα.
- Προσπαθεί να επιλύει τα διάφορα προβλήματα άμεσα.
- Καθοδηγεί τους πολίτες για τα επόμενα βήματα όταν ένα θέμα δεν μπορεί να επιλυθεί επιτόπου.
- Ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές για συστηματικές παραβιάσεις δικαιωμάτων των ασθενών.
Με απλά λόγια, πρόκειται για τον άνθρωπο στον οποίο μπορεί να απευθυνθεί κάποιος όταν αισθάνεται ότι δεν εξυπηρετήθηκε σωστά, δεν ενημερώθηκε επαρκώς ή δεν αντιμετωπίστηκε με τον τρόπο που προβλέπει η νομοθεσία.
Οι πολίτες/ασθενείς μπορούν να απευθυνθούν σε αυτόν και να αναζητήσουν βοήθεια, όταν για παράδειγμα αντιμετωπίσουν, δυσκολία στην προσπάθεια για εξασφάλιση υπηρεσιών υγείας, προβλήματα επικοινωνίας με προσωπικό και επαγγελματίες υγείας, καθυστερήσεις χωρίς ενημέρωση, άρνηση παροχής πληροφοριών για τη θεραπεία τους, ζητήματα σεβασμού της αξιοπρέπειας ή της ιδιωτικότητας τους, προβλήματα στη διαδικασία εξυπηρέτησης ή παραπομπής τους σε άλλες υπηρεσίες υγείας.
Γραπτή βεβαίωση παραλαβής παραπόνου
Ο λειτουργός μπορεί να εξετάσει το παράπονο άμεσα και, όπου είναι δυνατό, να βοηθήσει στην επίλυσή του ή να δώσει απάντηση, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η νομοθεσία μάλιστα προβλέπει ότι: «Η περίοδος χειρισμού παραπόνου ή/και καταγγελίας δεν υπερβαίνει τις δυο (2) εργάσιμες ημέρες».
Για να εξεταστεί ένα παράπονο, οι πολίτες (ο ίδιος ο ασθενής ή αντιπρόσωπος του) πρέπει να το υποβάλλουν στον λειτουργό και να λαμβάνουν απόδειξη παραλαβής/ καταγραφής του.
Εάν το ζήτημα δεν μπορεί να επιλυθεί στο συγκεκριμένο στάδιο, ο πολίτης μπορεί να προχωρήσει στο επόμενο επίπεδο εξέτασης μέσω της επιτροπής εξέτασης παραπόνων της επαρχίας του ή να απευθυνθεί στον Συνήγορο του Ασθενούς.
Ο διορισμός λειτουργών σε όλες τις δομές υγείας, βάσει των προνοιών της σχετικής νομοθεσίας, είναι μια διαδικασία που αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη.
Σε εξέλιξη βρίσκονται, όμως, όλες οι διαδικασίες που προβλέπονται από τον νόμο και αφορούν το στήσιμο ολόκληρου του μηχανισμού υποστήριξης του θεσμού του Συνηγόρου του Ασθενούς.
Η σύσταση των επαρχιακών επιτροπών εξέτασης παραπόνων έχει ολοκληρωθεί και απομένει τώρα η πρόσληψη του προσωπικού που χρειάζεται για την γραμματειακή υποστήριξη τους. Η διαδικασία προσλήψεων βρίσκεται σε εξέλιξη.
Επιτόπιες επισκέψεις σε εξέλιξη
Η πλήρης εφαρμογή της νομοθεσίας με την πλήρη ενεργοποίηση ολόκληρου του μηχανισμού που αυτή προβλέπει, αναμένεται να επιτευχθεί μέχρι τα μέσα του ερχόμενου φθινοπώρου. Τους τελευταίους μήνες ο ίδιος ο Συνήγορος του Ασθενούς και η ομάδα του πραγματοποιούν επιτόπιες επισκέψεις σε νοσηλευτήρια και άλλες δομές παροχής υπηρεσιών υγείας προκειμένου να ενημερώσουν για τις απαιτήσεις της νομοθεσίας, να δώσουν εξηγήσεις και διευκρινίσεις και να βοηθήσουν στην προώθηση των απαραίτητων διαδικασιών. Στο πρόγραμμα ενημέρωσης περιλαμβάνονται γύρω στις 100 επιτόπιες επισκέψεις αρκετές εκ των οποίων έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Την ίδια ώρα, στο Γραφείο του Συνηγόρου, βρίσκονται σε εξέλιξη όλες οι απαραίτητες διεργασίες που στόχο έχουν την πλήρη οργάνωση του μηχανισμού δράσης.
