Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου Shahed που έπληξε τις Βρετανικές Βάσεις στο Ακρωτήρι την πρώτη μέρα του Μάρτη μπορεί να προκάλεσε μόνο κάποιες ελαφρές υλικές ζημιές, ωστόσο σημάδεψε για τα καλά διάφορους τομείς στο εσωτερικό της χώρας. Ο τουρισμός αποτελεί τον κινητήριο μοχλό της κυπριακής οικονομίας και η φετινή σεζόν μοιάζει πλέον να ισορροπεί σε ένα εξαιρετικά λεπτό και τεντωμένο σχοινί.
Ένας συνδυασμός μεμονωμένων γεγονότων και ριψοκίνδυνης επικοινωνιακής διαχείρισης από την οποία εξήλθαν μηνύματα που έδιναν την εντύπωση ότι η Κύπρος βρίσκεται σε πόλεμο, οδήγησαν στην παρούσα δύσκολη θέση. Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνηση και το Υφυπουργείο Τουρισμού τρέχουν σήμερα σε έναν καθοριστικό αγώνα δρόμου με τον χρόνο. Στόχος να συμμαζευτεί η κατάσταση και να ανατραπεί η αρνητική -και στρεβλή- αίσθηση που έχει δημιουργηθεί στο εξωτερικό, αφού στην πραγματικότητα η ζωή στην Κύπρο παραμένει απολύτως φυσιολογική.
Ασφάλεια και ανασφάλεια
Η εικόνα των Μακρόν, Μητσοτάκη και Χριστοδουλίδη μπροστά από στρατιωτικό ελικόπτερο στην αεροπορική βάση Ανδρέας Παπανδρέου στην Πάφο στις 9 Μαρτίου, θα ήταν δίκαιο να αναφερθεί ότι έστειλε διφορούμενα μηνύματα. Από τη μία ενίσχυσε το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών στο εσωτερικό και παράλληλα λειτούργησε ως ένα παράδειγμα έμπρακτης ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Από την άλλη όμως συνέβαλε στην παγίωση της εντύπωσης στο εξωτερικό ότι η Κύπρος αποτελεί μέρος της σύγκρουσης και στην ενίσχυση της αμφιβολίας διεθνώς για το αν αποτελεί τη φετινή περίοδο έναν ασφαλή τουριστικό προορισμό. Η δε λανθασμένη αναφορά του Γάλλου Προέδρου σε πολλαπλές επιθέσεις από πυραύλους και drones, αν και διορθώθηκε από τα αρμόδια χείλη στην Κύπρο, παραμένει μέχρι και σήμερα αναλλοίωτη στα προφίλ του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μετρώντας πολλά εκατομμύρια προβολές ανά το παγκόσμιο.
Ξένος Τύπος και ταξιδιωτικές οδηγίες
Τις ημέρες που ακολούθησαν την επίθεση που δέχτηκαν οι Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο, η κατάσταση που επικρατούσε εδώ απασχόλησε αρκετά ξένα μέσα ενημέρωσης, κυρίως από χώρες που κάθε χρόνο αποτελούν βασικές πηγές τουριστών για το νησί μας.
Από το Ηνωμένο Βασίλειο, το 2025, αφίχθηκαν στην Κύπρο 53.267 τουρίστες, συνεπώς o βρετανικός Τύπος ήταν επόμενο πως θα ασχολείτο εκτενώς με το ζήτημα. Ενδεικτικά, η Guardian είχε δημοσιεύσει θέμα στις 8 Μαρτίου με τίτλο: «Οι άνθρωποι κάνουν δεύτερες σκέψεις: Η Κύπρος αισθάνεται τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν στον τουρισμό». Στο ρεπορτάζ επισημαίνεται ότι καμία χώρα της Ευρώπης ή και της Μεσογείου δεν θα επηρεαστεί περισσότερο από την Κύπρο. Η χώρα μας προβλήθηκε σαν ένας χώρος που βρίσκεται «σαφώς σε ζώνη κινδύνου», ενώ ανακοινώσεις του βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών εξακολουθούν να προειδοποιούν ότι δεν μπορούν να αποκλειστούν τρομοκρατικές ενέργειες. Αξίζει να σημειωθεί ότι εμφανώς δυσαρεστημένη με τις προειδοποιήσεις της βρετανικής κυβέρνησης είναι η κοινότητα Αγγλοκυπρίων στο Ηνωμένο Βασίλειο, το συμβούλιο της οποίας διαμαρτυρήθηκε με επιστολή στον Υπουργό Κρατών για την Ευρώπη αναφορικά με τις ταξιδιωτικές οδηγίες Η κοινότητα εκτιμά ότι πλήττουν τον κυπριακό τουρισμό, γι’ αυτό και ζητά την αναθεώρηση τους.
Η Telegraph από την πλευρά της συμπεριέλαβε την Κύπρο σε ρεπορτάζ ταξιδιωτικού ενδιαφέροντος με τίτλο: «Δέκα τρόποι με τους οποίους ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα επηρεάσει τις επόμενες διακοπές σας». Συγκεκριμένα, για την χώρα μας επισημαίνεται ότι μετά την επίθεση στις Βάσεις η ζήτηση για διακοπές έχει μειωθεί. Φιλοξενείται επίσης δήλωση από τον διευθύνων σύμβουλο της Jet2, ο οποίος αναφέρει ότι οι άνθρωποι δεν κάνουν κρατήσεις για Κύπρο και Τουρκία, ενώ οι ακυρώσεις αυξάνονται». Ο ίδιος αναμένει πάντως απότομη αύξηση των κρατήσεων μόλις ο πόλεμος τελειώσει.
Το γερμανικό Euractiv, από την πλευρά του, σε ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε αυτή τη βδομάδα επικεντρώθηκε στην ανάδειξη της σημερινής επιθετικής στρατηγικής που ακολουθεί το κυπριακό Υφυπουργείο Τουρισμού, με σκοπό να πείσει ότι η Κύπρος αποτελεί ασφαλή προορισμό. Στο ρεπορτάζ με τίτλο «’Όχι εμπόλεμη ζώνη’: Ο τουρισμός της Κύπρου περνά στην αντεπίθεση», επισημαίνεται ότι η Κύπρος αποκρούει τις ανησυχίες για την ασφάλεια που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και προσπαθεί να προστατεύσει την επερχόμενη θερινή τουριστική της περίοδο. Ακόμα, συμπεριλαμβάνει δηλώσεις του Κώστα Κουμή ο οποίος υπογραμμίζει: «Δεν βρισκόμαστε σε εμπόλεμη ζώνη. Είμαστε εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, απλώς ο χάρτης δίνει διαφορετική εντύπωση».
Από το 2025 των ρεκόρ στο 2026 της ανησυχίας
Μόλις τρία βράδια πριν από την επίθεση της Χεζμπολάχ με drone στο Ακρωτήρι, ο Υφυπουργός Τουρισμού παρουσίαζε τον απολογισμό έργου του Υφυπουργείου του για το 2025. Η περσινή ήταν μια σπουδαία χρονιά για τον κυπριακό τουρισμό, η οποία επισφραγίστηκε ως η κορυφαία στην ιστορία, με τις επιδόσεις να καταγράφουν ιστορικά υψηλά επίπεδα σε όλους τους βασικούς δείκτες.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο Κώστας Κουμής, οι αφίξεις τουριστών ξεπέρασαν για πρώτη φορά το φράγμα τα 4,5 εκατομμυρίων, σημειώνοντας αύξηση 12,2% σε σχέση με το 2024 και 41,6% σε σύγκριση με το 2022. Αντίστοιχα, τα έσοδα της περιόδου Ιανουαρίου-Νοεμβρίου παρουσίασαν άνοδο 15,3% ετησίως, ενώ τα συνολικά έσοδα της τριετίας 2023-2025 ανήλθαν στο ποσό ρεκόρ των 9,9 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η συμβολή του τουρισμού στην κυπριακή οικονομία κατέγραψε περαιτέρω ενίσχυση, με το ποσοστό συμμετοχής του στο ΑΕΠ να ανέρχεται στο 14%, σε σύγκριση με 13,1% την προηγούμενη χρονιά. Την ίδια στιγμή, αυξημένες εμφανίζονται και οι δαπάνες των επισκεπτών, καθώς η μέση κατά κεφαλή δαπάνη διαμορφώθηκε στα €822, παρουσιάζοντας άνοδο 2,9%, ενώ η ημερήσια δαπάνη έφτασε τα €99,5, καταγράφοντας αύξηση 7,2% σε σχέση με το 2024. Παρά τη μικρή μείωση στη μέση διάρκεια παραμονής, η οποία περιορίστηκε στις 8,27 ημέρες, οι συνολικές διανυκτερεύσεις κινήθηκαν ανοδικά, σημειώνοντας αύξηση 3,3% και αγγίζοντας τα 18,5 εκατομμύρια. Σημαντική ανάπτυξη κατέγραψε ο τουρισμός κρουαζιέρας, ο οποίος διπλασίασε την κίνησή του με 278.000 επιβάτες, αριθμός που μεταφράζεται σε αύξηση 104% σε σχέση με το 2024. Άνοδο σημείωσε και ο αγροτουρισμός κατά 3% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, με περισσότερες από 90.000 αφίξεις, και άνοδο της τάξης του 40,9% σε ορίζοντα τριετίας.
Τα σημερινά δεδομένα, περίπου ένα μήνα μετά το χτύπημα στο Ακρωτήρι δεν είναι ενθαρρυντικά. Τον Μάρτιο και τον Απρίλιο οι ακυρώσεις κρατήσεων έφθασαν στο 40-50%. Αυτή τη στιγμή πολλές ακυρώσεις καταγράφονται και για τον Μάιο, ενώ οι κρατήσεις για το καλοκαίρι κινούνται με ανησυχητικά υποτονικό ρυθμό για την περίοδο που διανύουμε. Όπως μετέδωσε το Reuters, τα ποσοστά ακυρώσεων για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις στην Κύπρο εκτοξεύτηκαν από περίπου 15% πριν από τη σύγκρουση σε 100% τις ημέρες μετά, σύμφωνα με τα δεδομένα της AirDNA, που παρακολουθεί τέτοιες κρατήσεις. Το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί από τότε, αλλά παρέμεινε περίπου στο 45% μέχρι τις 21 Μαρτίου.
Μέτρα και στοχεύσεις
Στο πακέτο οκτώ μέτρων για ανακούφιση των νοικοκυριών και στήριξη της πραγματικής οικονομίας που ανακοίνωσε την Πέμπτη η Κυβέρνηση, περιλαμβάνονται και δύο μέτρα που αφορούν αποκλειστικά την ξενοδοχειακή βιομηχανία και τον τουρισμό. Συγκεκριμένα, αποφασίστηκε η επιδότηση 30% των απολαβών εργαζομένων στην ξενοδοχειακή βιομηχανία, για μονάδες και τουριστικά καταλύματα που θα είναι σε λειτουργία για όλη την περίοδο από την 1η Απρίλιου μέχρι τις 30 Απριλίου 2026. Επιπλέον, καταρτίστηκε σχέδιο για περαιτέρω στήριξη αεροπορικών εταιρειών με σκοπό τη διασφάλιση της απρόσκοπτης σύνδεσης της χώρας μας με σημαντικούς προορισμούς προσέλκυσης τουριστών.
Λίγο αργότερα την ίδια μέρα, ο Υφυπουργός Τουρισμού έκανε λόγο για σημάδια ανάκαμψης του τουρισμού στην Κύπρο, μετά τις γεωπολιτικές πιέσεις που προηγήθηκαν. Ο Κώστας Κουμής μίλησε για τάση επαναφοράς που παρουσιάζουν τις τελευταίες ημέρες οι κρατήσεις. Υπογράμμισε επίσης την σημασία της κυπριακής παρουσίας στην τουριστική έκθεση ITB του Βερολίνου, χαρακτηρίζοντας την ως κρίσιμη για να μεταφερθεί προς τους στρατηγικούς εταίρους το μήνυμα ότι η χώρα παραμένει ασφαλής προορισμός και ότι η τουριστική δραστηριότητα συνεχίζεται κανονικά.
Επιπλέον, όπως έγινε γνωστό, το Υφυπουργείο Τουρισμού εξετάζει το ενδεχόμενο να παραχωρηθούν κίνητρα στους Κυπρίους πολίτες για ενίσχυση του εσωτερικού τουρισμού. Το τελευταίο θα μπορούσε να αποτελέσει και ένα στοίχημα για όλους εμάς τους Κύπριους πολίτες να αποδείξουμε τον πατριωτισμό μας στην πράξη, σε μια δύσκολη περίοδο που η χώρα ενδεχομένως να χρειαστεί και στήριξη εκ των έσω.
Κώστας Κουμής: Παραμένουμε αισιόδοξοι για μία καλή τουριστική χρονιά
«Ο τουρισμός, ως ένας τομέας της οικονομίας που επηρεάζεται από εξωγενείς παράγοντες, είναι φυσιολογικό να καλείται συχνά να προσαρμοστεί σε απρόβλεπτες εξελίξεις.
Η Kυβέρνηση και κατ’ επέκταση το Υφ. Τουρισμού, τα τελευταία τρία χρόνια κλήθηκε να διαχειριστεί τουλάχιστον σε δύο περιπτώσεις, τις δυσμενείς συνέπειες γεωπολιτικών εντάσεων στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, που είχαν προκαλέσει και τότε συνθήκες αβεβαιότητας για το τουριστικό γίγνεσθαι της ευρύτερης περιοχής.
Σε όλες τις περιπτώσεις, μέσα από συντονισμένες ενέργειες της Κυβέρνησης και ολόκληρου του τουριστικού οικοσυστήματος, ο κυπριακός τουρισμός απέδειξε την ανθεκτικότητά του, και ανταπεξήλθε των προκλήσεων με επιτυχία. Μία ανθεκτικότητα, η οποία αποτελεί αποτέλεσμα των διαδοχικών επιτυχημένων ετών του τομέα του τουρισμού.
Σε σχέση με την τρέχουσα κατάσταση, ως Υφυπουργείο Τουρισμού, βρισκόμαστε από την πρώτη στιγμή σε συνεχή επαφή με την τουριστική βιομηχανία, εντός και εκτός Κύπρου, ώστε να λαμβάνουμε συνεχώς ενημέρωση για την πορεία του τουρισμού και όλες τις τρέχουσες εξελίξεις.
Είναι αξιοσημείωτο, ότι σε μέσα σε λίγες μόνο μέρες, όλες οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες επανέφεραν πλήρως τα πτητικά τους προγράμματα προς τη χώρα μας, γεγονός που καταδεικνύει την εμπιστοσύνη τους προς την Κυπριακή Δημοκρατία, την Κυβέρνηση και τον προορισμό.
Επιπρόσθετα, έχει ξεκινήσει μία εντατική εκστρατεία στο εξωτερικό, με στόχο να καταστεί σαφές ότι η χώρα μας, παραμένει ένας ασφαλής προορισμός για τους επισκέπτες, και ότι η τουριστική δραστηριότητα συνεχίζεται απρόσκοπτα, κάτι που αποδεικνύεται και από όλα εκείνα τα διεθνή αθλητικά και πολιτιστικά γεγονότα που λαμβάνουν χώρα ανά την Κύπρο.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, ότι η χώρα μας, συγκαταλέγεται ανάμεσα στις ασφαλέστερες χώρες του κόσμου, και την ίδια στιγμή, παραμένουμε ένας δημοφιλέστατος προορισμός, πανέτοιμος να παρέχει όπως κάθε χρόνο φιλοξενία υψηλού επιπέδου.
Παραμένουμε αισιόδοξοι, βασιζόμενοι στο πνεύμα καλής συνεργασίας και στην ανθεκτικότητα του τομέα, για μία καλή τουριστική χρονιά, προς όφελος της πολιτείας, των επιχειρήσεων, των εργαζόμενων στον τομέα και των τοπικών κοινωνιών.»
Θάνος Μιχαηλίδης: Ασαφές αν επαρκούν τα μέτρα
«Ο πόλεμος στην ευρύτερη περιοχή έχει αναδείξει, για ακόμη μία φορά, την ευαλωτότητα του τουριστικού τομέα απέναντι σε εξωγενείς κρίσεις. Η Κύπρος, ως κατεξοχήν τουριστικός προορισμός, βιώνει άμεσα τις επιπτώσεις της γεωπολιτικής αστάθειας, με την αβεβαιότητα να επηρεάζει τόσο τη ζήτηση όσο και τον προγραμματισμό των επισκεπτών. Την ίδια στιγμή, παραμένει καθοριστικής σημασίας η διατήρηση του μηνύματος ότι η χώρα μας αποτελεί έναν ασφαλή και αξιόπιστο προορισμό, ιδιαίτερα για την ευρωπαϊκή αγορά.
Η εικόνα επί του παρόντος επιβεβαιώνει ότι οι επισκέπτες που βρίσκονται ήδη στην Κύπρο απολαμβάνουν ομαλές και ευχάριστες διακοπές, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία του προορισμού. Ωστόσο, η αβεβαιότητα έχει επηρεάσει αισθητά τη ζήτηση, κυρίως κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, όπου καταγράφηκαν ακυρώσεις και μειωμένες πληρότητες, σε ορισμένες περιπτώσεις σημαντικού μεγέθους, λαμβάνοντας υπόψη και τη μειωμένη λειτουργία μονάδων κατά τη χειμερινή περίοδο.
Τα πρώτα μηνύματα για τη φετινή χρονιά παραμένουν συγκρατημένα, με ενδείξεις ανθεκτικότητας αλλά και σαφείς προκλήσεις. Ο Απρίλιος, ως μήνας έναρξης της τουριστικής περιόδου και σε συνδυασμό με το Πάσχα των Καθολικών, φαίνεται να έχει επηρεαστεί περισσότερο, ενώ η πορεία των επόμενων μηνών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή και το γενικότερο κλίμα εμπιστοσύνης στις αγορές. Παρά τις όποιες ενδείξεις σταθεροποίησης, η αβεβαιότητα παραμένει έντονη και η κατάσταση εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από ρευστότητα, καθιστώντας δύσκολη οποιαδήποτε ασφαλή πρόβλεψη για τον Μάιο.
Σε σχέση με τα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί, αναγνωρίζεται ότι αποτελούν μια αρχική προσπάθεια στήριξης της απασχόλησης και της λειτουργίας των τουριστικών μονάδων. Παρ’ όλα αυτά, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, δεν είναι σαφές κατά πόσο επαρκούν για να καλύψουν το σύνολο των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο τουριστικός τομέας. Καθώς εκκρεμούν ακόμη σημαντικές διευκρινίσεις ως προς την εφαρμογή και την έκτασή τους, κρίνεται σκόπιμο να αποφευχθούν βιαστικά συμπεράσματα. Το επόμενο διάστημα θα επιτρέψει μια πιο ολοκληρωμένη αποτίμηση, ώστε, αν διαπιστωθούν κενά, να εξεταστούν πρόσθετες παρεμβάσεις με γνώμονα τις πραγματικές ανάγκες του κλάδου.
Ο τουρισμός δεν μπορεί να λειτουργήσει απομονωμένα. Απαιτεί συντονισμό, ευελιξία και έγκαιρη ανταπόκριση στα δεδομένα που συνεχώς μεταβάλλονται. Η στενή συνεργασία μεταξύ κράτους και ιδιωτικού τομέα παραμένει καθοριστική, ώστε να διασφαλιστεί η ανθεκτικότητα του κλάδου και να περιοριστούν οι επιπτώσεις της αβεβαιότητας. Σε περιόδους όπως η σημερινή, η ψυχραιμία, η ρεαλιστική αποτίμηση των δεδομένων και η προσαρμοστικότητα αποτελούν βασικά στοιχεία για τη διαχείριση της κατάστασης.»
Εγγραφή στο Newsletter
