Τέλος οι τρεις γύροι για την εκλογή Προέδρου της Βουλής, τέλος και οι διπλές ψηφοφορίες υπέρ υποψηφίων. Μετά από μια μακρά συζήτηση για το θέμα, μαζί με άλλα ζητήματα που αφορούν τον τρόπο λειτουργίας της Βουλής, η Επιτροπή Κανονισμών της Βουλής έχει καταλήξει σε μία συγκεκριμένη πρόταση, την οποία θα καταθέσει αύριο ενώπιον της Ολομέλειας προς ψήφιση.
Η νέα διαδικασία απλοποιεί ουσιαστικά τον τρόπο εκλογής του Προέδρου της Βουλής, ανοίγοντας ταυτόχρονα και τα σενάρια κομματικών συνεργασιών. Με τη νέα διαδικασία, εάν κανένας εκ των υποψηφίων δεν συγκεντρώσει 29 ψήφους από τον πρώτο γύρο της ψηφοφορίας, θα ακολουθεί δεύτερος γύρος, στον οποίο θα προκρίνονται μόνο οι δύο υποψήφιοι με τις περισσότερες ψήφους. Στον δεύτερο γύρο, Πρόεδρος της Βουλής θα εκλέγεται όποιος συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους. Η εκλογή, δηλαδή, θα γίνεται με απλή πλειοψηφία και δεν θα απαιτείται ελάχιστος αριθμός ψήφων.
Σημαντική παράμετρος των αλλαγών είναι επίσης το γεγονός ότι κάθε βουλευτής δεν θα δικαιούται να ψηφίσει πέραν του ενός υποψηφίου. Με την υφιστάμενη νομοθεσία, κάθε βουλευτής μπορούσε να ψηφίσει περισσότερους από έναν υποψηφίους για την Προεδρία της Βουλής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το 2016, με την εκλογή του Δημήτρη Συλλούρη, ο οποίος εξελέγη στην Προεδρία της Βουλής στον τρίτο γύρο της ψηφοφορίας, κατά τον οποίο έλαβε τις ψήφους των βουλευτών της Αλληλεγγύης και των βουλευτών του ΔΗΣΥ, οι οποίοι προηγουμένως είχαν ψηφίσει και τον Αβέρωφ Νεοφύτου για Πρόεδρο της Βουλής.
Με τη νέα διαδικασία εκλογής του Προέδρου δεν θα υπάρχει τρίτος γύρος ψηφοφορίας, ενώ σε περίπτωση ισοψηφίας έπειτα από δύο ψηφοφορίες θα γίνεται κλήρωση.
Τονίζεται επίσης το γεγονός ότι η ψηφοφορία παραμένει φανερή, όπως ισχύει και σήμερα, παρότι υπήρξε σχετικός προβληματισμός, καθότι σε κάποια κοινοβούλια άλλων χωρών η ψηφοφορία για την εκλογή Προέδρου της Βουλής είναι μυστική. Η φανερή ψηφοφορία περιορίζει και τις πιθανότητες διαφοροποίησης κάποιου βουλευτή από την επίσημη απόφαση του κόμματός του.
Υπενθυμίζεται ότι ο «Φ» με ρεπορτάζ τόσο τον Δεκέμβριο του 2024 όσο και τον Νοέμβριο του 2025 είχε αναφερθεί λεπτομερώς στις διαδικασίες που βρίσκονταν σε εξέλιξη για την αλλαγή στον τρόπο εκλογής του Προέδρου της Βουλής.
Πώς στήνεται το σκηνικό
Η αλλαγή του τρόπου εκλογής του Προέδρου της Βουλής απλοποιεί ασφαλώς τη διαδικασία, η οποία ισχύει από το 1985, μετά το αδιέξοδο που είχε τότε δημιουργηθεί με τους υποψηφίους της εποχής. Οι δύο γύροι εκλογών και η πρόνοια να ψηφίζουν μόνο έναν υποψήφιο οι βουλευτές είναι, κατά μία άποψη, πιο δημοκρατικοί. Κατά μία άλλη, ωστόσο, ευνοούν τα μεγάλα κόμματα, οι υποψήφιοι των οποίων θα έχουν προβάδισμα για τον δεύτερο γύρο. Πρόκειται για ένα δεδομένο που θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι είναι και πιο λογικό, αν και μπορεί να ανατραπεί μέσα από συνεργασίες μικρότερων κομμάτων. Όπως επίσης θα μπορεί να υπάρξει εκλογή Προέδρου της Βουλής από τον πρώτο γύρο, με συνεργασίες κομμάτων που θα συγκεντρώνουν τουλάχιστον 29 ψήφους.
Η Αννίτα, ο Νικόλας, ο Στέφανος, ο Οδυσσέας και η Ειρήνη
Η εκλογή Προέδρου της Βουλής, ιδιαίτερα σε ένα ρευστό και αβέβαιο πολιτικό σκηνικό όπως το σημερινό στην Κύπρο, πυροδοτεί σειρά σεναρίων ενόψει και της συνέχειας, αφού είναι δεδομένο ότι το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών θα προδιαγράψει το σκηνικό και για τις προεδρικές εκλογές.
Στα κομματικά και δημοσιογραφικά πηγαδάκια κυκλοφορούν διάφορα σενάρια, τα οποία περισσότερο αποτελούν σκέψεις παρά στρατηγικά πλάνα, αφού όλα θα μετρηθούν μετεκλογικά στη βάση των ποσοστών και των βουλευτών που θα έχει το κάθε κόμμα.
Σενάριο πρώτο: Φημολογούμενη συνεργασία ΔΗΣΥ – ΔΗΚΟ για την Προεδρία της Βουλής, είτε με υποψήφια την Αννίτα Δημητρίου είτε με υποψήφιο τον Νικόλα Παπαδόπουλο. Αυτό θα είναι άμεσα συνυφασμένο με το πλαίσιο συζήτησης μίας συνεργασίας της κεντροδεξιάς τόσο σε κοινοβουλευτικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο, με ορίζοντα μία συνεργασία στις προεδρικές εκλογές. Για να γίνει όμως αυτό πράξη, θα πρέπει να φανεί πόσους βουλευτές θα έχουν στη νέα Βουλή ο ΔΗΣΥ και το ΔΗΚΟ. Σήμερα ο πρώτος έχει 17 και το δεύτερο, μετά και την προσχώρηση των Αποστόλου και Γιακουμή, 11.
Σενάριο δεύτερο: Το σενάριο αυτό έχει διάφορες εκδοχές. Στη μία εκδοχή του, προβλέπει στήριξη του Στέφανου Στεφάνου από το Άλμα για την Προεδρία της Βουλής, φλερτάροντας ουσιαστικά με στήριξη του Οδυσσέα Μιχαηλίδη από το ΑΚΕΛ για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Το σενάριο αυτό έχει πολλές δυσκολίες ως προς το δεύτερο σκέλος του. Στο ΑΚΕΛ είναι έντονα ενοχλημένοι από δηλώσεις του Οδυσσέα Μιχαηλίδη, ο οποίος ουσιαστικά αποτίναξε τις γέφυρες συνεργασίας με όλα τα κόμματα.
Δεύτερον, δεν είδαν με καλό μάτι ούτε τη συμπόρευση με την Ειρήνη Χαραλαμπίδου ούτε και την προσέγγιση του Κώστα Κώστα. Ως εκ τούτου, είναι πολύ δύσκολο και το σενάριο στήριξης από το ΑΚΕΛ του Οδυσσέα Μιχαηλίδη για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Τα ίδια δεδομένα θα μπορούσαν να ισχύουν και στην περίπτωση υποψηφιότητας της Ειρήνης Χαραλαμπίδου για την Προεδρία της Βουλής. Εξάλλου, με τον νέο τρόπο εκλογής Προέδρου της Βουλής, το ΑΚΕΛ θα έχει το πάνω χέρι σε σχέση με το Άλμα. Δεν μπορεί, βέβαια, να αποκλειστεί το σενάριο το ΑΚΕΛ να θελήσει να στήσει γέφυρες συνεργασίας ενόψει των προεδρικών εκλογών. Σήμερα το ΑΚΕΛ έχει 15 βουλευτές.
Βέβαια, παραμένει ερωτηματικό το τι θα πράξει η Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου, η οποία μπορεί να ανατρέψει τις ισορροπίες σε αυτό το στρατόπεδο.
Ρυθμιστής το ΕΛΑΜ: Σε κάθε περίπτωση και σε όλα τα σενάρια, ρυθμιστής θα είναι, σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται στις δημοσκοπήσεις, το ΕΛΑΜ. Άρα, σε αυτή την περίπτωση κρατά και το κλειδί για την Προεδρία της Βουλής. Θα στηρίξει κάποιον δικό του; Θα υποδείξει κάποιον υποψήφιο ώστε να «σύρει» και άλλα κόμματα προς στήριξή του; Είναι ερωτήματα που δεν έχουν απάντηση αυτή τη στιγμή, αλλά δεν πρέπει να αγνοούνται στην εξίσωση. Ας μην ξεχνάμε ότι ήταν η κίνηση του ΕΛΑΜ που ανέδειξε την Αννίτα Δημητρίου στην Προεδρία της Βουλής το 2021. Δεδομένο, όμως, είναι πως τώρα δεν πρόκειται να στηρίξει υποψηφιότητα της προέδρου του ΔΗΣΥ για την Προεδρία της Βουλής.
Ερωτηματικό ο ρόλος του Προεδρικού
Είναι επίσης ερωτηματικό, στο όλο σκηνικό, ποιος θα είναι ο ρόλος του Προεδρικού και εάν η Κυβέρνηση, παρασκηνιακά, έχει να διαδραματίσει κάποιο ρόλο στις εξελίξεις. Θα ήθελε το Προεδρικό να θεμελιωθεί μια συνεργασία ΔΗΣΥ – ΔΗΚΟ και υπό ποιες προϋποθέσεις; Μήπως το σκηνικό μετεκλογικά θα ανοίξει ξανά συζήτηση για συμμετοχή του ΔΗΣΥ στην Κυβέρνηση; Ένα ισχυρό ΕΛΑΜ είναι προς όφελος του Νίκου Χριστοδουλίδη ή θα λειτουργήσει εις βάρος του;
