Η κυβέρνηση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει διαβιβάσει στην Τεχεράνη πακέτο όρων για τον τερματισμό της σύγκρουσης, σύμφωνα με το ισραηλινό Channel 12. Κατά το ίδιο δημοσίευμα, το σχέδιο περιλαμβάνει 15 σημεία -εκ των οποίων στο ρεπορτάζ παρουσιάζονται τα 14- και συνδυάζει απαιτήσεις προς το Ιράν με πιθανά ανταλλάγματα, μεταξύ των οποίων και η άρση κυρώσεων.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει διατυπώσει συνολικά 15 όρους προς το Ιράν ως βάση για τον τερματισμό του πολέμου, κάτι που τόνισε σε χθεσινές δηλώσεις του και ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι όροι φαίνεται να καλύπτουν το σύνολο των στρατηγικών στόχων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, όπως αυτοί έχουν διαμορφωθεί στο πλαίσιο της σύγκρουσης.
Ωστόσο, όπως σημειώνει το ισραηλινό δίκτυο, στην Ιερουσαλήμ επικρατεί ανησυχία ότι ο Ντόναλντ Τραμπ και οι συνεργάτες του επιδιώκουν μια ταχεία επίτευξη «συμφωνίας-πλαισίου, μιας συμφωνίας επί της αρχής» με το Ιράν, αντί να θέσουν ως προϋπόθεση τον πλήρη σεβασμό των συγκεκριμένων απαιτήσεων πριν από τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις λεπτομέρειες, στενοί συνεργάτες του προέδρου, μεταξύ των οποίων ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, έχουν διαμορφώσει διαδικασία που προβλέπει «την κήρυξη εκεχειρίας διάρκειας ενός μήνα, κατά τη διάρκεια της οποίας οι δύο πλευρές θα διαπραγματευτούν συμφωνία 15 σημείων», κατά το πρότυπο προηγούμενων συμφωνιών που είχαν επιτευχθεί με τη μεσολάβηση της κυβέρνησης Τραμπ στη Γάζα και στον Λίβανο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες ότι έχει επιτευχθεί σημαντική σύγκλιση σε πολλά ζητήματα μιας πιθανής συμφωνίας, στο πλαίσιο έμμεσων διαπραγματεύσεων με βασικό παράγοντα στο Ιράν.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, «το σενάριο μιας γρήγορης και ασαφούς συμφωνίας επί της αρχής προκαλεί έντονη ανησυχία στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Ισραήλ», καθώς υπάρχει ο κίνδυνος το Ιράν να βρεθεί σε πλεονεκτική θέση, εφόσον η σύγκρουση τερματιστεί πριν οριστικοποιηθούν πλήρως οι όροι.
Το ρεπορτάζ παρουσιάζει τα 14 από τα 15 σημεία των απαιτήσεων και των ανταλλαγμάτων που φέρεται να έχουν μεταφερθεί στην Τεχεράνη από την Ουάσιγκτον, επικαλούμενο δυτική πηγή.
Τα 14 σημεία της πρότασης των ΗΠΑ προς το Ιράν
Τα 11 απαιτούμενα από την Τεχεράνη:
1. Το Ιράν πρέπει να διαλύσει τις υφιστάμενες πυρηνικές του δυνατότητες.
2. Το Ιράν πρέπει να δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
3. Δεν θα επιτρέπεται εμπλουτισμός ουρανίου σε ιρανικό έδαφος.
4. Το Ιράν πρέπει να παραδώσει το απόθεμα περίπου 450 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60% στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στο προσεχές διάστημα, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί.
5. Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό πρέπει να διαλυθούν.
6. Η IAEA, ο πυρηνικός εποπτικός οργανισμός του ΟΗΕ, πρέπει να αποκτήσει πλήρη πρόσβαση, διαφάνεια και δυνατότητα εποπτείας εντός του Ιράν.
7. Το Ιράν πρέπει να εγκαταλείψει το περιφερειακό «μοντέλο πληρεξουσίων δυνάμεων».
8. Το Ιράν πρέπει να σταματήσει τη χρηματοδότηση, καθοδήγηση και εξοπλισμό των περιφερειακών συμμάχων του.
9. Τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά και να λειτουργούν ως ελεύθερος θαλάσσιος διάδρομος.
10. Το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν πρέπει να περιοριστεί τόσο ως προς το βεληνεκές όσο και ως προς τον αριθμό πυραύλων, με συγκεκριμένα όρια να καθοριστούν σε επόμενο στάδιο.
11. Οποιαδήποτε μελλοντική χρήση πυραύλων θα επιτρέπεται αποκλειστικά για σκοπούς αυτοάμυνας.
Τα τρία ανταλλάγματα προς την Τεχεράνη:
12. Το Ιράν θα λάβει πλήρη άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί από τη διεθνή κοινότητα.
13. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βοηθήσουν το Ιράν στην ανάπτυξη του πολιτικού πυρηνικού του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στον πυρηνικό σταθμό της Μπουσέρ.
14. Ο λεγόμενος μηχανισμός «snapback», που επιτρέπει την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του Ιράν, θα καταργηθεί.
Παραδόθηκε και στο Ισραήλ το σχέδιο 15 σημείων
Οι ΗΠΑ έδωσαν επίσης το σχέδιο των 15 σημείων στο Ισραήλ που ευθυγραμμίζεται με τις δικές του θέσεις, ωστόσο, εμφανίζεται επιφυλακτικό ως προς το αν το Ιράν θα συμφωνήσει με όλες τις απαιτήσεις του Τραμπ, δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος.
«Υπάρχει ανησυχία ότι ο Τραμπ θα αποφασίσει να κλείσει μια συμφωνία και να σταματήσει τον πόλεμο, ακόμη και αν ικανοποιηθούν μόνο ορισμένα από τα αιτήματά του, και θα αναβάλει τα υπόλοιπα για αργότερα χωρίς μια σαφή λύση», δήλωσε μια δεύτερη ισραηλινή πηγή.
Σε τι συμφωνεί το Ιράν σύμφωνα με τις ΗΠΑ
Σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές που επικαλείται το Αxios, ο απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε στον Τραμπ ότι οι Ιρανοί συμφώνησαν σε πολλά βασικά σημεία, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάλειψης του αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού. Αυτό θα αποτελούσε σημαντική παραχώρηση, αλλά δεν είναι σαφές αν κάποιος αρμόδιος στην Τεχεράνη έχει πράγματι αποδεχτεί αυτή την απαίτηση, αναφέρει το δημοσίευμα. «Ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ προσπάθησαν να δημιουργήσουν ένα αξιόπιστο κανάλι για διαπραγματεύσεις με το Ιράν, αλλά είναι πολύ νωρίς για να πούμε τι θα συμβεί και αν έχουν ένα πραγματικό, βιώσιμο κανάλι», δήλωσε η πηγή.
Οι ΗΠΑ ενημέρωσαν τους Ισραηλινούς ότι το Ιράν συμφώνησε να εγκαταλείψει το απόθεμα 450 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60%, να αποδεχτεί ενισχυμένες επιθεωρήσεις και παρακολούθηση των πυρηνικών εγκαταστάσεών του από τον ΟΗΕ, να περιορίσει το βεληνεκές των βαλλιστικών πυραύλων του και να μειώσει την υποστήριξη προς τους πληρεξούσιους, ανέφερε η πηγή.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, ζητείται μηδενικός εμπλουτισμός ουρανίου στο Ιράν, δήλωσε μια ισραηλινή πηγή. Η αμερικανική πλευρά δήλωσε ότι το Ιράν συμφώνησε να αναστείλει τον εμπλουτισμό, αλλά δεν είναι σαφές για πόσο καιρό.
Δεν είναι επίσης σαφές ποιος φέρεται να ανέλαβε αυτές τις δεσμεύσεις εκ μέρους του Ιράν. Το καθεστώς έχει απορρίψει στο παρελθόν πολλές από αυτές τις απαιτήσεις των ΗΠΑ και οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες πιστεύουν ότι εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ των θέσεων των ΗΠΑ και του Ιράν.
Αλλες δύο με τρεις εβδομάδες πολέμου
Σύμφωνα με δύο πηγές, οι ΗΠΑ περιμένουν μια απόφαση από τους Ιρανούς – πιθανώς από τον ίδιο τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ – σχετικά με το εάν θα πραγματοποιήσουν συνομιλίες αυτή την εβδομάδα.
Δεν είναι σαφές εάν οι πλευρές θα εκπροσωπηθούν από τον Βανς και τον Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, τον οποίο ο Λευκός Οίκος θεωρεί ως τον πιθανότερο μεσολαβητή.
Μία από τις μεσολαβούσες χώρες πρότεινε προσωρινή κατάπαυση του πυρός για να επιτραπεί η διεξαγωγή λεπτομερών διαπραγματεύσεων, αλλά η κυβέρνηση Τραμπ προτιμά να διαπραγματεύεται υπό πίεση προς το παρόν για να διατηρήσει την πίεσή της, σύμφωνα με δύο Ισραηλινούς αξιωματούχους.
Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι σχεδιάζουν για άλλες δύο με τρεις εβδομάδες πολέμου, ανεξάρτητα από το αν θα διεξαχθούν οι συνομιλίες.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου περιέγραψε την κατάσταση ως «ρευστή»: Ο Τραμπ θέλει να δει αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία, αλλά «αν όχι, θα επιστρέψουμε στους βομβαρδισμούς», δήλωσε.
Σημειώνεται ότι ο Τραμπ ανέστειλε τα προγραμματισμένα πλήγματα σε ιρανικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας, έως την Παρασκευή.
protothema.gr / cnn.gr
