Πράγματα και θαύματα καταγράφονται σε έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Τμήμα Φυλακών, ειδικά για τις υπερωρίες του προσωπικού, τις άδειες ασθενείας και την ανυπαρξία πρωτοκόλλων με αποτέλεσμα να μην λειτουργεί τίποτε οργανωμένα.
Η έκθεση αφορά στα έτη 2024-2025 και σύμφωνα με τον Γενικό Ελεγκτή Ανδρέα Παπακωνσταντίνου, ο έλεγχος που έγινε αναδεικνύει μία εικόνα πίεσης, οργανωτικών κενών και αδυναμιών ελέγχου, που δεν μπορεί να θεωρείται λειτουργική κανονικότητα. Αναφέρεται επίσης ότι για το θέμα των συνθηκών κράτησης εντός του Τμήματος, βρίσκεται σε εξέλιξη άλλος έλεγχος από την Υπηρεσία.
Σειρά παρατυπιών, που ενδεχομένως να αγγίζουν και το ενδεχόμενο διάπραξης αδικημάτων, καταγράφονται σε σχέση με τις άδειες ασθενείας του προσωπικού. Ιατρικά πιστοποιητικά εκδίδονται από μη προσωπικούς γιατρούς, δεν δικαιολογούνταν από ισάριθμες επισκέψεις, ενώ παθολόγοι εξέδιδαν πιστοποιητικά ασθενείας για ορθοπεδικά περιστατικά. Δεσμοφύλακας με 200 ημέρες ασθενείας ανά έτος, το 2023 και το 2024, παρουσίασε 111 ιατρικά πιστοποιητικά, είχαν όμως καταγραφεί στο ΓεΣΥ μόνο έξι επισκέψεις.
«Τα πιο πάνω δημιουργούν σοβαρές υπόνοιες σύμπραξης μεταξύ ιατρών και δεσμοφυλάκων, με σκοπό τη δημιουργία και κατάθεση ψευδών παραστάσεων και, κατ’ επέκταση, την εξαπάτηση του κράτους. Η Υπηρεσία μας προτίθεται να παραπέμψει το ζήτημα στα αρμόδια όργανα για περαιτέρω διερεύνηση», αναφέρει ο Γενικός Ελεγκτής.
Χαρακτηριστική, σύμφωνα με την έκθεση, είναι η περίπτωση μέλους του Τμήματος Φυλακών το οποίο, για να δικαιολογήσει απουσία σε άδεια ασθενείας πέραν των 200 ημερών ετησίως, τόσο το 2023 όσο και το 2024, προσκόμισε συνολικά 111 πιστοποιητικά, εκ των οποίων το 95% περίπου προήλθε από δύο συγκεκριμένους ιατρούς. Στο σύστημα του ΓεΣΥ εντοπίστηκαν μόνο έξι σχετικές καταχωρίσεις για επισκέψεις.
Περαιτέρω αναφέρεται ότι από την αντιπαραβολή των καταχωρισμένων πιστοποιητικών ασθενείας στους φακέλους αδειών του Τμήματος Φυλακών με τα αντίστοιχα δεδομένα επισκέψεων στο σύστημα του ΓεΣΥ, διαπιστώθηκαν οι πιο κάτω ανακολουθίες και αποκλίσεις:
❖ Για τα τέσσερα από τα οκτώ μέλη του δείγματος, των οποίων ο συγκεκριμένος Ιατρός Α (παθολόγος), φαίνεται να ήταν ο Προσωπικός Ιατρός, μεγάλος αριθμός των καταχωρισμένων πιστοποιητικών ασθενείας δεν αντιστοιχεί σε καταχωρισμένες επισκέψεις στο ΓεΣΥ.
❖ Για τα τέσσερα από τα οκτώ μέλη του δείγματος, των οποίων, παρόλο που ο συγκεκριμένος Ιατρός δεν φαίνεται να ήταν ο ΠΙ τους, αυτός εξέδωσε σημαντικό αριθμό ιατρικών πιστοποιητικών για αιτιολόγηση των αδειών ασθενείας τους, χωρίς να υπάρχουν οποιεσδήποτε καταχωρισμένες επισκέψεις των μελών στον εν λόγω Ιατρό στο σύστημα του ΓεΣΥ.
❖ Πέντε από τα οκτώ μέλη του δείγματός μας, πέραν των πιστοποιητικών ασθενείας που προσκόμισαν από τον Ιατρό Α, προσκόμισαν και σχετικά πιστοποιητικά ασθενείας από τον Ιατρό Β (Ειδικό Ορθοπεδικό), για σημαντικό αριθμό τον οποίων δεν εντοπίστηκε σχετική καταχωρισμένη επίσκεψη στο σύστημα του ΓεΣΥ.
❖ Εντοπίστηκαν περιπτώσεις όπου οι ημερομηνίες ή/και διαγνώσεις, όπως είναι καταχωρημένες στο σύστημα του ΓεΣΥ, δεν συνάδουν με τα προσκομισθέντα πιστοποιητικά ασθενείας.
❖ Μεγάλος αριθμός πιστοποιητικών ασθενείας που εκδόθηκαν από τον Ιατρό Α (παθολόγο) αφορούσαν σε ορθοπεδικές διαγνώσεις.
Περιμένουν το Ιατροσυμβούλιο
Πέραν των πιο πάνω, την 30.4.2025 εκκρεμούσαν απαντήσεις σε 13 επιστολές παραπομπής του Τμήματος Φυλακών προς το αρμόδιο Ιατροσυμβούλιο, που αφορούσαν σε 12 μέλη του προσωπικού του Τμήματος. Οι 10 περιπτώσεις παραπέμφθηκαν περί τα τέλη του 2024, η μία τον Μάρτιο 2024 και οι άλλες δύο τον Αύγουστο – Σεπτέμβριο 2024.
Μέλος, το οποίο βρισκόταν με απόσπαση εκτός του ΤΦ από το 2018, επέστρεψε στο Τμήμα τον Σεπτέμβριο 2023 και προάχθηκε στη θέση του Επιθεωρητή. Το μέλος αυτό βρισκόταν σε αναρρωτική άδεια από την ημερομηνία λήξης της απόσπασής του μέχρι και την 31.12.2024, για συνολικά 488 ημέρες. Για την περίοδο από τις 7.10.2024 μέχρι και τις 31.12.2024 βρισκόταν σε άδεια ασθενείας άνευ απολαβών καθώς είχε υπερβεί τις 360 ημέρες συνεχόμενης άδειας ασθενείας. Η άδεια ασθενείας του διακόπηκε το 2025, καθώς παρουσιάστηκε στο ΤΦ την 2.1.2025, (δηλαδή μόνο για μια μέρα) με αποτέλεσμα να δικαιούται εκ νέου άδεια ασθενείας με απολαβές. Το Ιατροσυμβούλιο των καθηκόντων του και την απόσπασή του σε άλλο Τμήμα/Υπηρεσία. Μέχρι σήμερα δεν έγινε οτιδήποτε.
Με άδεια ασθενείας για 544 μέρες
Άλλο μέλος του Τμήματος, με βεβαρημένο ιατρικό ιστορικό, λαμβάνει κατά τα τελευταία πέντε χρόνια πέραν των 200 ημερών άδειας ασθενείας ετησίως. Τα δύο τελευταία έτη έλαβε άδεια ασθενείας 317 (2024) και 227 (2023) ημερών, ενώ η συνεχόμενη άδεια του από το 2024 διακόπηκε το 2025 καθώς παρουσιάστηκε στο ΤΦ την 2.1.2025. Σημειώνεται ότι από τις 3.1.2025 μέχρι και τις 30.4.2025, ημερομηνία του ελέγχου μας, το μέλος βρισκόταν με άδεια ασθενείας. Σημειώνεται ότι το μέλος είχε προαχθεί σε Αρχιδεσμοφύλακα. Το Ιατροσυμβούλιο, στις 18.3.2021, αφού εξέτασε την υπόθεση του πιο πάνω μέλους, σύμφωνα με τις ιατρικές εκθέσεις των θεραπόντων ιατρών του και την κλινική εξέταση, διαπίστωσε τα ιατρικά θέματα που αντιμετωπίζει και συνέστησε την αλλαγή των καθηκόντων του.
Από τις 31.12.2024 εκκρεμεί επιστολή των Φυλακών προς τη Διευθύντρια Ιατρικών Υπηρεσιών και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας, για το κατά πόσο το μέλος είναι ικανό να εκτελεί τα καθήκοντα του βάσει του Σχεδίου Υπηρεσίας με το οποίο προσλήφθηκε/προάχθηκε.
Χάος με τα πρωτόκολλα
Ένα άλλο τεράστιο ζήτημα που καταγράφεται στην έκθεση της Ελεγκτικής αφορά στην ανυπαρξία πρωτοκόλλων. Όπως σημειώνεται, πέραν του πρωτοκόλλου που αφορά στις διαδικασίες Μεταφοράς Κρατουμένων Εκτός Φυλακής (ετοιμάστηκε μετά τη δραπέτευση του ισοβίτη-κομμωτή) δεν έχουν ετοιμαστεί πρωτόκολλα ενεργειών για διοικητικά θέματα (όπως σίτιση κρατουμένων, εξειδικευμένες πρόνοιες βάσει των δεδομένων που ισχύουν για το προσωπικό των Φυλακών σε σχέση με την παρακολούθηση του ωραρίου απασχόλησης και τη λήψη αδειών), αλλά ούτε για επιχειρησιακά θέματα, ιδιαίτερα σε σχέση με την αντιμετώπιση κρίσιμων περιστατικών (όπως αποδράσεις, βιαιοπραγίες, ανταρσίες), γεγονός που δημιουργεί προβλήματα στην ομαλή λειτουργία του Τμήματος και ενέχει σοβαρούς κινδύνους μη έγκαιρης και αποτελεσματικής αντιμετώπισής τους καθώς και θέτει υπό αμφισβήτηση την ασφάλεια των κρατουμένων.
Η μη πλήρης εφαρμογή του νέου πρωτοκόλλου σε σχέση με τις διαδικασίες της μεταφοράς κρατουμένων εκτός φυλακής με τη μη συμπλήρωση όλων των σχετικών εντύπων, μειώνει την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών και ελέγχων που έχουν θεσπιστεί τα τελευταία χρόνια με σκοπό τη βελτίωση των διαδικασιών. Τονίζεται ακόμα η σύσταση αντιοχλαγωγικών ομάδων στις φυλακές δεν έχει αναθεωρηθεί ακόμα, με αποτέλεσμα να περιλαμβάνονται άτομα που έχουν… αφυπηρετήσει.
Τρίτο σημαντικό ζήτημα που καταγράφεται στην έκθεση αφορά στις υπερωρίες και την καταγραφή των εμφανίσεων στην εργασία από μέλη του προσωπικού. Όπως φαίνεται, μια μεγάλη μερίδα δεσμοφυλάκων ενώ χτυπούσαν την κάρτα τους κατά την είσοδο, δεν το έπρατταν και κατά την αναχώρησή τους.
Παρατηρήθηκαν, αναφέρεται, σοβαρές διαφορές μεταξύ των Ημερήσιων Καταλόγων Καθηκόντων, του χειρόγραφου Αρχείου Παρουσιών, του ηλεκτρονικού συστήματος παρακολούθησης χρόνου και των εντύπων ΤΦ.50, τα οποία αποτελούν τη βάση για τον υπολογισμό των υπερωριών και των σχετικών επιδομάτων που καταβάλλονται. Οι διαπιστωμένες αποκλίσεις υποδηλώνουν ανεπαρκή εσωτερικό έλεγχο και αυξημένο κίνδυνο καταβολής λανθασμένων πληρωμών, ενώ ενδέχεται να επηρεάζουν και τους δεσμοφύλακες που εργάζονται με το σύστημα βάρδιας, όπου δεν εφαρμόζεται σύστημα παρακολούθησης του χρόνου εργασίας.
Διαπιστώθηκε ότι ορισμένοι δεσμοφύλακες εργάζονται κατ’ επανάληψη σε νυχτερινές βάρδιες, που συνεπάγεται την αυξημένη καταβολή επιδομάτων, με τον μέσο όρο ωρών εργασίας τους να υπερβαίνει το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο που καθορίζεται στον περί της Οργάνωσης του Χρόνου Εργασίας Νόμου του 2002 (Ν.63(I)/2002).
Σημεία Αναφοράς
– 15%–20% των αποφυλακισθέντων υποτροπιάζει και επανεισέρχεται στη Φυλακή, επιτείνοντας τον υπερπληθυσμό των Φυλακών.
– 20 από τις 40 ηλεκτρονικές συσκευές (βραχιολάκια) επιτήρησης παραμένουν ανενεργές, περιορίζοντας τη δυνατότητα αποσυμφόρησης των Φυλακών.
– 46% του προσωπικού δεν κατέγραψαν ορθά την παρουσία τους και στα δύο συστήματα ελέγχου 21% του προσωπικού δεν χρησιμοποίησε το ηλεκτρονικό σύστημα παρουσίας για καταγραφή προσέλευσης/αποχώρησης.
– 44 μέλη του προσωπικού υπερέβησαν το ετήσιο όριο των 42 ημερών άδειας ασθενείας (2023–2024)
– €1,2 εκατ. ενεργειακό κόστος για το 2024, με αδυναμίες λήψης μέτρων εξοικονόμησης μέσω ενεργειακού εκσυγχρονισμού.
