Μια περιήγηση στην έκθεση Animalia
Η έκθεση Animalia, σε επιμέλεια Νίκου Παττίχη, συγκεντρώνει έργα που εκτείνονται σε μια καλλιτεχνική διαδρομή τουλάχιστον δεκαπέντε ετών και επιτρέπει να διαφανεί μια πρακτική με αξιοσημείωτη εσωτερική συνοχή.
Ο κόσμος που αναδύεται δεν συγκροτείται ως ενιαίο σύστημα αλλά ως πολλαπλότητα: ένα πυκνό πεδίο μορφών, εντυπώσεων και θραυσμάτων αφήγησης που ενεργοποιούν περιοχές της εμπειρίας που είναι δύσκολα προσπελάσιμες.
Η ζωγραφική λειτουργεί εδώ ως τόπος όπου η φαντασία αναδιατάσσει την πραγματικότητα, αποκαλύπτοντας στρώματα που η άμεση αντίληψη αφήνει συχνά ανέγγιχτα.
Η εικαστική γλώσσα της Περεντού έχει διαμορφωθεί μέσα από μια επίμονη εργασία πάνω στο σχέδιο και την επιφάνεια. Τα σχέδια με μαύρο πενάκι, συχνά με ελάχιστες επεμβάσεις χρώματος, συνυπάρχουν με ζωγραφικά έργα θερμής παλέτας, όπου το κολάζ και το κέντημα εισάγουν μια υλικότητα που διακόπτει τη συνέχεια της εικόνας.
Παράλληλα, τα γλυπτικά αντικείμενα, όπως τα χειροποίητα παπούτσια με αγκράφες σε μορφή ζωικών κεφαλών ή το μεγάλο κέντημα σε μεταλλικό σταντ που παραπέμπει σε σώμα αλόγου, επεκτείνουν το εικαστικό πεδίο στον χώρο. Η πρακτική δεν διαχωρίζει αυστηρά τα μέσα αλλά τα διαπλέκει, δημιουργώντας μια εμπειρία όπου η εικόνα και το αντικείμενο μοιράζονται κοινές εντάσεις.
Η είσοδος στην έκθεση οργανώνεται μέσα από μια εκτεταμένη επιτοίχια σύνθεση που συνδυάζει καμβάδες με ζώα, ζωγραφική απευθείας στον τοίχο και νήματα που σχηματίζουν λουλούδια. Η σύνθεση προκαλεί αίσθηση εκτόνωσης και διάχυσης, σαν να πρόκειται για μια αλχημική διαδικασία σε εξέλιξη.
Τα βλέμματα των ζώων κοιτάζουν επίμονα, εγκαθιστώντας μια σχέση αμοιβαιότητας με τον θεατή. Η εμπειρία δεν περιορίζεται στην παρατήρηση· ενεργοποιεί μια συνείδηση συμμετοχής σε ένα ευρύτερο πλέγμα ζωής και αναπαραστατικής λειτουργίας. Η πρώτη αυτή αίθουσα λειτουργεί ως κατώφλι: εισάγει μια συνθήκη όπου η αντίληψη καλείται να μετακινηθεί.
Η θεατρικότητα αποτελεί μια σταθερά στη δουλειά της Περεντού, η οποία αναδεικνύεται ως δομή που οργανώνει την απόσταση και την εγγύτητα. Η “έκθεση-σκηνή” δεν είναι απλώς χώρος δράσης· είναι μηχανισμός που καθιστά ορατές τις συνθήκες της θέασης.
Ταυτόχρονα, η θεατρικότητα αυτή συνυπάρχει με μια κινηματογραφική λογική: τα μεγάλης κλίμακας έργα αναπτύσσονται μέσα από στρώσεις που αποκαλύπτονται σταδιακά, επιβραβεύοντας την παρατεταμένη παρατήρηση. Η εικόνα δεν εξαντλείται σε μια πρώτη ανάγνωση και διατηρεί μια χρονικότητα που ξεδιπλώνεται.
Κατεβαίνοντας τη σκάλα, η απόσταση επιτρέπει μια θέαση ζωγραφικών και γλυπτικών έργων, ένας κόσμος χωρίς ανθρώπινη παρουσία, όπου υβριδικές μορφές καταλαμβάνουν τον χώρο της δράσης. Πλησιάζοντας, η λεπτομέρεια αποκαλύπτει μια πιο σύνθετη κατάσταση.
Άλογα και λαγοί εμφανίζονται με ανθρώπινα χαρακτηριστικά, φορούν κορώνες, μεταβάλλουν ενδυμασίες, συμμετέχουν σε μια ασαφή τελετουργία εξουσίας. Η εικονογραφία δεν καταλήγει σε μια σαφή αλληγορία· παραμένει ανοιχτή, επιτρέποντας πολλαπλές αναγνώσεις γύρω από την επιβολή, τη διαδοχή, τη συγκρότηση της αφήγησης ως μηχανισμού νομιμοποίησης.
Στα μεγάλα έργα, η ρευστότητα αποκτά κεντρική θέση: σώματα που διασταυρώνουν το ανθρώπινο με το ζωικό ή με κάτι ακαθόριστο, παράγοντας μορφές που διαφεύγουν της κατηγοριοποίησης. Η ψυχαναλυτική έννοια του ανοίκειου γίνεται εδώ ιδιαίτερα εύστοχη.
Το γνώριμο στοιχείο επανεμφανίζεται μετατοπισμένο, προκαλώντας μια αίσθηση εγγύτητας που συνοδεύεται από ταραχή. Οι μορφές λειτουργούν ως φορείς αυτής της διπλής συνθήκης: είναι ταυτόχρονα αναγνωρίσιμες και απρόσιτες.
Στα έργα της Περεντού, τα σώματα δεν συγκροτούνται ως κλειστές οντότητες· παραμένουν ανοιχτά σε μετασχηματισμούς, σε διαρροές, σε συγχωνεύσεις. Αυτή η κατάσταση δεν παράγει αταξία αλλά μια ιδιαίτερη μορφή συνοχής, βασισμένη στην ταυτόχρονη συνύπαρξη διαφορετικών καταστάσεων.
Οι “σκηνές” δεν αναπτύσσονται ως γραμμικές αφηγήσεις. Ο χρόνος συμπυκνώνεται στην επιφάνεια της εικόνας, όπου παρελθόν και παρόν συνυπάρχουν χωρίς σαφή ιεράρχηση. Η εμπειρία μοιάζει περισσότερο με μοντάζ παρά με εξέλιξη: θραύσματα που συνδέονται μέσω συνειρμών, επαναλήψεων και ασυνέχειας. Σε αυτή τη συνθήκη, η ζωγραφική γίνεται τόπος όπου το τραύμα, η μνήμη και η επιθυμία εγγράφονται ταυτόχρονα.
Οι χώροι που συγκροτούνται είναι επίπεδοι και αποπροσανατολιστικοί, λειτουργώντας ως ψυχικές επιφάνειες. Η διάκριση του μέσα και του έξω αποδυναμώνεται, ενώ οι μορφές αναδύονται και υποχωρούν μέσα σε ένα πεδίο που δεν υπακούει σε σταθερή γεωμετρία.
Η εμπειρία της θέασης μετατοπίζεται από την αναγνώριση προς την ενσώματη εμπλοκή. Η εικόνα απαιτεί χρόνο και εγγύτητα· ενεργοποιεί μια διαδικασία παρατήρησης που μοιάζει με περιπλάνηση.
Η υλικότητα παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εμπειρία. Οι επιφάνειες φέρουν ίχνη επεξεργασίας, στρώσεις, ραφές. Το κέντημα, ως χειρονομία επανάληψης και επιμονής, εισάγει μια χρονικότητα εγγεγραμμένη στο ίδιο το έργο.
Οι εικόνες μοιάζουν να έχουν υποστεί μεταβολές, σαν να έχουν εμπλακεί σε μια διαδικασία μετασχηματισμού. Η αίσθηση του υπολείμματος καθίσταται κεντρική: τα έργα λειτουργούν ως φορείς μιας εμπειρίας που δεν παρουσιάζεται ολάκερη αλλά επιμένει.
Στα σχέδια, αυτή η συνθήκη γίνεται ακόμη πιο έντονη. Η οικονομία του μέσου επιτρέπει μια άμεση εγγραφή της χειρονομίας, ενώ ταυτόχρονα εντείνει την πολυπλοκότητα των μορφών. Οι υβριδικές φιγούρες επανεμφανίζονται, οι επιστρώσεις πολλαπλασιάζονται, δημιουργώντας ένα πεδίο όπου διαφορετικές εκδοχές του ίδιου μοτίβου συνυπάρχουν.
Η ένταση μεταξύ σταθεροποίησης και ρευστότητας παραμένει ενεργή, αποτρέποντας την οριστική σύλληψη της εικόνας.
Το ερώτημα της αναπαράστασης του τραύματος διατρέχει υπόγεια το σύνολο της έκθεσης. Η εικόνα δεν επιδιώκει να αποδώσει ένα γεγονός με σαφήνεια· διατηρεί την αμφισημία του. Το τραύμα εμφανίζεται ως κάτι που δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια μορφή, αλλά επιμένει ως διαδικασία, ως επιστροφή. Η υβριδικότητα λειτουργεί εδώ ως μηχανισμός που επιτρέπει τη συνύπαρξη αντιφατικών καταστάσεων, χωρίς να τις εξομαλύνει.
Σε ορισμένα έργα, ο προσανατολισμός της εικόνας παραμένει ανοιχτός. Η απουσία σταθερού πάνω και κάτω αποσταθεροποιεί τη σχέση του θεατή με το έργο, απαιτώντας μια ενεργή διαπραγμάτευση της θέασης. Η εικόνα δεν προσφέρει ένα προνομιακό σημείο πρόσβασης αλλά συγκροτείται μέσα από τη συνεχή μετατόπιση του βλέμματος.
Τα επιμέρους στοιχεία δεν συγκλίνουν σε ένα κλειστό σύνολο. Παραμένουν σε κίνηση, δημιουργώντας μια συνοχή που βασίζεται στην ένταση των σχέσεων τους. Η πρακτική της Περεντού μπορεί να ιδωθεί ως μια μορφή καταγραφής όπου η εμπειρία διατηρείται χωρίς να παγιώνεται.
Η ιδιαιτερότητα της έκθεσης εντοπίζεται σε αυτή τη διατήρηση της ανοιχτότητας. Η απόσταση ανάμεσα στην εμπειρία και την εικόνα δεν γεφυρώνεται· παραμένει ενεργή, παράγοντας ένα πεδίο όπου η θέαση γίνεται διαδικασία συνεχούς αναδιαπραγμάτευσης.
Οι μορφές της Περεντού κατοικούν αυτή την ενδιάμεση ζώνη, επιμένοντας ως παρουσίες που δεν εξαντλούνται στην αναγνώριση αλλά ενεργοποιούν μια παρατεταμένη, σχεδόν σωματική, εμπλοκή.
- Info: Η έκθεση Animalia παρουσιάζεται στην Γκαλερί Όμικρον στη Λευκωσία έως τις 28 Μαρτίου. Ώρες: Τρίτη – Παρασκευή 4μ.μ.-7μ.μ., Σάββατο 10π.μ.-1μ.μ. Πληροφορίες 96648352.
Οι εκθέσεις στην Omikron Gallery πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των δράσεων του μη κερδοσκοπικού οργανισμού σύγχρονης τέχνης CYCO (Cyprus Contemporary Art Center) σε συνεργασία με τον Δημοσιογραφικό Οργανισμό «Ο Φιλελεύθερος». Ο χώρος και οι σχετικές υπηρεσίες παραχωρούνται αφιλοκερδώς, ενώ οι πωλήσεις γίνονται απευθείας από τους καλλιτέχνες.
Ελεύθερα, 08.03.2026
Εγγραφή στο Newsletter
