Μια διαρκή και αμφίρροπη μάχη σε τέσσερα μέτωπα αποτυπώνει η πρώτη μεγάλη δημοσκόπηση του «Φ» για τις βουλευτικές εκλογές της 24ης Μαίου, η οποία διενεργήθηκε από την ελλαδική εταιρεία Explorer. Τα αποτελέσματα δείχνουν να βρίσκεται σε εξέλιξη ένα ντέρμπι για την πρωτιά μεταξύ ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, ενώ παράλληλα, διαφαίνεται να προδιαγράφεται και ένας αγώνας αντοχής και δυνάμεων μεταξύ ΑΛΜΑ, ΔΗΚΟ και Άμεση Δημοκρατίας για την 4η και 5η θέση. Το ΕΛΑΜ φαίνεται να έχει προβάδισμα για την 3η θέση. Το σκηνικό είναι ακόμα ρευστό και ανοικτό και το ζήτημα είναι ποια από τα άλλα κόμματα θα καταφέρουν να μπουν στην Βουλή.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης σε ό,τι αφορά την πρόθεση ψήφου, εάν είχαμε αυτή την Κυριακή εκλογές, ο ΔΗΣΥ διατηρεί την πρωτιά με ελαφρύ προβάδισμα έναντι του ΑΚΕΛ, με ποσοστό 17,1% έναντι 16,7% αντίστοιχα. Ακολουθεί στην τρίτη θέση το ΕΛΑΜ με ποσοστό 11,4% και στην τέταρτη θέση το ΑΛΜΑ με ποσοστό 9,3%. Το ΔΗΚΟ με ποσοστό 6,8% είναι στην πέμπτη θέση, οριακά πιο πάνω από την Άμεση Δημοκρατία που ακολουθεί με ποσοστό 6,7%.
Στη συνέχεια ακολουθούν ΕΔΕΚ 2% και Volt 2%, ΔΗΠΑ 1% και Οικολόγοι επίσης 1%. Ποσοστό 2% δήλωσε ότι θα ψηφίσει «Άλλο», 2% δήλωσε ότι θα ρίξει «Άκυρο/Λευκό», 4% δήλωσε ότι δεν θα ψηφίσει κανένα, 13% δήλωσε ότι «Δεν Αποφάσισα» και 5% ότι «Δεν Απαντώ».
> Συσπειρώσεις και διαρροές
Βασική παράμετρος της όλης εξίσωσης είναι ασφαλώς, οι συσπειρώσεις των κομμάτων. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης, πλην του ΑΚΕΛ και του ΕΛΑΜ, όλα τα υπόλοιπα κοινοβουλευτικά κόμματα καταγράφουν πολύ χαμηλή συσπείρωση. Αναλυτικά, οι συσπειρώσεις κομμάτων έχουν ως εξής:
ΔΗΣΥ 57%, ΑΚΕΛ 68%, ΔΗΚΟ 44%, ΕΛΑΜ 66%, ΕΔΕΚ 45%, ΔΗΠΑ 20% και Οικολόγοι 25%.
Η προοπτική αύξησης της συσπείρωσης των παραδοσιακών κομμάτων θα έχει καθοριστικό ρόλο όχι μόνο για τα ποσοστά τους, αλλά και για την σειρά κατάταξης τους στον εκλογικό χάρτη. Η αύξηση της συσπείρωσης των κομμάτων ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ μπορεί να ανατρέψει πλήρως το σκηνικό όπως αυτό αποτυπώνεται σήμερα δημοσκοπικά, αποδυναμώνοντας την προοπτική για το ΑΛΜΑ του Οδυσσέα Μιχαηλίδη και για την Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου. Για τα δύο αυτά κόμματα αναλύεται στην έρευνα η προέλευση των ψηφοφόρων που δηλώνουν ότι στις επικείμενες εκλογές θα τα ψηφίσουν.
Η συσπείρωση του ΔΗΣΥ είναι αρκετά χαμηλή και ο χρόνος για το άνοιγμα της κάλπης έχει αρχίσει να μετρά αντίστροφα. Ωστόσο, το χρονικό διάστημα που απομένει μέχρι τις Βουλευτικές Εκλογές είναι αρκετό για να συσπειρώσει σε μεγαλύτερο βαθμό τους συναγερμικούς ψηφοφόρους. Μια παράμετρος που θα γείρει την πλάστιγγα υπέρ του ΔΗΣΥ όσον αφορά την πρωτιά και θα επηρεάσει ασφαλώς αρνητικά τα ποσοστά κομμάτων που απορροφούν συναγερμικούς ψηφοφόρους. Κυρίως το ΕΛΑΜ και το ΑΛΜΑ.
Η ανάλυση των διαρροών του ΔΗΣΥ είναι κατατοπιστική. Το μεγαλύτερο ποσοστό είναι προς το ΕΛΑΜ (15%) και εν συνεχεία στο ΑΛΜΑ (10%) και 7% προς άλλο κόμμα. Ποσοστό 11% αυτών που ψήφισαν ΔΗΣΥ το 2021 δηλώνουν αναποφάσιστοι.
Το ΑΚΕΛ καταγράφει μαζί με το ΕΛΑΜ την υψηλότερη συσπείρωση μεταξύ των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Δεδομένο που έχει διπλή ανάγνωση. Αφενός μεν ότι έχει επιτευχθεί ο στόχος της υψηλής συσπείρωσης και άρα πλέον χτίζουν επιπλέον για τον στόχο της αύξησης των ποσοστών του κόμματος, αφετέρου δε, ότι ενδεχομένως να έχουν πιάσει ταβάνι και άρα η δυναμική τους ρίχνει ταχύτητα.
ΑΚΕΛ και ΕΛΑΜ, έχουν ένα ακόμα κοινό στοιχείο καθώς καταγράφουν και οι δυο το ψηλότερο ποσοστό διαρροών προς την Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου. Οι μεγαλύτερες διαρροές του ΑΚΕΛ είναι προς την Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου 7%. Το ποσοστό των διαρροών αυτών προς την Άμεση Δημοκρατία είναι το δεύτερο μεγαλύτερο, μετά το ΕΛΑΜ. Ποσοστό 8% των ψηφοφόρων του ΑΚΕΛ δηλώνει ότι θα ψηφίσει κάτι «Άλλο», 7% ότι δεν αποφάσισαν, 4% θα ψηφίσουν ΔΗΣΥ, 3% ΑΛΜΑ και 3% ΔΗΚΟ.
Το ΔΗΚΟ καταγράφει εξαιρετικά χαμηλή συσπείρωση. Η ανάλυση όμως των ψηφοφόρων που το 2021 ψήφισαν ΔΗΚΟ αλλά σήμερα δηλώνουν κάτι άλλο, παρουσιάζει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το 24% των ψηφοφόρων του, δεν δηλώνει ότι θα ψηφίσει κάτι άλλο, αλλά ότι δεν αποφάσισε. Αυτό ως στοιχείο ενισχύει την προοπτική συσπείρωσης του κόμματος, που για το ΔΗΚΟ είναι καθοριστικής σημασίας. Πρώτον, για διασφάλιση της συμμετοχής του στην τρίτη κατανομή εδρών για την οποία απαιτείται ποσοστό 7,2% και άνω. Δεύτερον, μεγαλύτερη συσπείρωση δημιουργεί στο ΔΗΚΟ προοπτική ακόμα και για την τέταρτη θέση που έχει και αυτό τη σημασία του σε σχέση με τον τελικό αριθμό των εδρών στη Βουλή. Όσον αφορά τις διαρροές προς τα υπόλοιπα κόμματα, το μεγαλύτερο ποσοστό είναι προς ΑΛΜΑ 9% και ακολουθούν ΕΛΑΜ 7%, Άμεση Δημοκρατία 4%, Volt 2% ενώ ποσοστό 10% δηλώνει πώς θα ψηφίσει «Άλλο».
Το ΕΛΑΜ, καταγράφει το μεγαλύτερο ποσοστό διαρροής ψηφοφόρων του προς την Άμεση Δημοκρατία (18%). Ποσοστό 5% δηλώνει ότι θα ψηφίσει ΔΗΣΥ, 4% ΑΛΜΑ, 2% «Άλλο», ενώ 5% δηλώνουν αναποφάσιστοι. Διευκρινίζεται ότι, στη δημοσκόπηση γίνεται ανάλυση των διαρροών μόνο για τα κόμματα ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ και ΕΛΑΜ.
Λόγω του μικρού δείγματος, αποφύγαμε την ανάλυση των διαρροών των υπόλοιπων κομμάτων.
Ικανοποίηση και απογοήτευση ψήφου
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κάρτα στην οποία αποτυπώνεται ο βαθμός ικανοποίησης των ψηφοφόρων των κομμάτων και κατά πόσο έχουν πρόθεση να τα τιμωρήσουν με την ψήφο τους. Στο ερώτημα για το πόσο ικανοποιημένοι είναι οι ψηφοφόροι του ΔΗΣΥ δήλωσαν 53% καθόλου/όχι και τόσο και 47% Αρκετά/Πολύ. Για το ΑΚΕΛ τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 39% καθόλου/όχι και τόσο και 59% Αρκετά/Πολύ. Για το ΔΗΚΟ 68% καθόλου/όχι και 32% αρκετά/πολύ και για το ΕΛΑΜ 48% καθόλου/όχι και 52% Αρκετά Πολύ. Από το ποσοστό των δυσαρεστημένων, δηλαδή του 53% του ΔΗΣΥ το 67% δήλωσε πρόθεση να τιμωρήσει το κόμμα του, το ίδιο ποσοστό ισχύει και για τους δυσαρεστημένους ψηφοφόρους του ΑΚΕΛ, του ΔΗΚΟ ποσοστό 64% των δυσαρεστημένων δήλωσε ότι δεν θα ψηφίσει το κόμμα του, ενώ από το ποσοστό των δυσαρεστημένων ψηφοφόρων του ΕΛΑΜ 73% δήλωσε ότι δεν θα το ψηφίσει.
Η χρονική στιγμή της έρευνας
Παράμετρος σημαντική της έρευνας που αφορά το ΑΛΜΑ είναι ότι το χρονικό σημείο που διενεργήθηκε, δηλαδή την περίοδο 17- 25 Φεβρουαρίου, είχε ήδη ξεκαθαρίσει σε μεγάλο βαθμό το σκηνικό με την Ειρήνη Χαλαμπίδου και το διαζύγιο της με το ΑΚΕΛ, που άνοιξε ουσιαστικά το δρόμο για συνεργασία της με τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη. Όπως επίσης και το γεγονός ότι ήταν χρονικά κοντά σε γεγονότα όπως η απόφαση του Δικαστηρίου για Συλλούρη – Τζιοβάνη. Γεγονότα που δημιουργούν μία περιρρέουσα που συγκυριακά λειτουργεί ευνοϊκά για κόμματα όπως το ΑΛΜΑ που προτάσσει ως κύριο θέμα της πολιτικής του, την πάταξη της διαφθοράς, αλλά και για την Άμεση Δημοκρατία που συγκεντρώνει κυρίως ψήφο διαμαρτυρίας.
Από πού αντλούν ψήφους
Ένα επιπλέον σημαντικό στοιχείο που καταγράφει η δημοσκόπηση της Explorer για τον «Φ» είναι ότι το μεγαλύτερο ποσοστών των ψήφων για το ΑΛΜΑ προέρχεται από τον ΔΗΣΥ και άρα το τελικό ποσοστό συσπείρωσης που θα επιτύχει ο ΔΗΣΥ, είναι βαρόμετρο για τις εκλογές. Για την Άμεση Δημοκρατία το μεγαλύτερο ποσοστό προέρχεται από άτομα που δήλωσαν ότι στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές δεν ψήφισαν. Είτε δηλαδή είναι νέοι ψηφοφόροι, είτε είχαν μείνει στην αποχή. To ποσοστό των ψηφοφόρων που δηλώνει ότι δεν ψήφισε στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές είναι το δεύτερο μεγαλύτερο για το ΑΛΜΑ.
Αυτό είναι ενδεικτικό στοιχείο και για τα δύο κόμματα και έχει τη σημασία του την ημέρα των εκλογών σε σχέση με το ποσοστό συμμετοχής στην κάλπη. Αυξημένη συμμετοχή στις κάλπες ευνοεί προφανώς ΑΛΜΑ και Άμεση Δημοκρατία. Αντίθετα, αυξημένη αποχή θα λειτουργήσει ενδεχομένως καταστροφικά. Το γεγονός ότι το μεγαλύτερο ποσοστό ψηφοφόρων των δύο νεοφανών κομμάτων προέρχεται από άτομα που δεν ψήφισαν στις προηγούμενες εκλογές είναι ένα στοιχείο που προσδίδει ένα χαρακτήρα χαλαρότητας της ψήφου καθώς ενδέχεται τα άτομα αυτά, παρόλο ότι δηλώνουν ότι θα ψηφίσουν το ΑΛΜΑ και την Άμεση Δημοκρατία, την ημέρα των εκλογών να μην πάνε στις κάλπες.
Αναλυτικά η προέλευση των ψηφοφόρων για το ΑΛΜΑ με βάση του τι ψήφισαν στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές έχει ως εξής: ΔΗΣΥ 24%, 18% «Δεν Ψήφισα», 12% «Δεν Απαντώ», 12% ΕΔΕΚ, 10% «Άλλο», 9% ΔΗΚΟ, 8% ΕΛΑΜ και 7% ΑΚΕΛ.
Η προέλευση των ψηφοφόρων της Άμεσης Δημοκρατίας έχει ως εξής:
«Δεν Ψήφισα» 25%, ΕΛΑΜ 19%, ΑΚΕΛ 15%, «Δεν Απαντώ» 15%, ΔΗΣΥ 8% και ΔΗΚΟ 8%
Επιπρόσθετο στοιχείο το οποίο έχει τη σημασία του σε σχέση με τον αριθμό των βουλευτών που θα εκλέξει το κάθε κόμμα, έχει να κάνει με τον τελικό αριθμό των κομμάτων που θα εισέλθουν στην Βουλή. Με βάση τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης, στη νέα Βουλή μπαίνουν έξι κόμματα: ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΕΛΑΜ, ΑΛΜΑ, ΔΗΚΟ και Άμεση Δημοκρατία. Δεν μπορεί όμως να προδικαστεί ότι ΕΔΕΚ και Volt ή ακόμα και ΔΗΠΑ και Οικολόγοι, που καταγράφουν μικρότερα ποσοστά, δεν μπορούν να κάνουν την ανατροπή και να είναι στη νέα Βουλή. Ο αριθμός των κομμάτων της νέας Βουλής αλλάζει και τη σύνθεση της αλλά και τις ισορροπίες της.
Παράσταση νίκης
Στο ερώτημα, ανεξαρτήτως τι θα ψηφίσετε, ποιο κόμμα θεωρείτε ότι θα είναι πρώτο, ο ΔΗΣΥ έχει ξεκάθαρο προβάδισμα με 59% ενώ ακολουθεί το ΑΚΕΛ με 19%.
Τα κριτήρια της ψήφου
Αρκετά ενδιαφέρουσες είναι οι απαντήσεις σε σχέση με τους τομείς στους οποίους οι πολίτες έχουν τις μεγαλύτερες προσδοκίες από τη νέα Βουλή και οι οποίοι στην ουσία καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό και τα κριτήρια της ψήφου τους.
Αξιοπρόσεκτο είναι το γεγονός ότι η διαφθορά δεν καταγράφεται ως ένα από τα πρώτα θέματα που απασχολούν του πολίτες αν και κυριαρχεί στην επικαιρότητα και τις συζητήσεις. Αντίθετα πρώτο θέμα είναι η Οικονομία, δεύτερο το Μεταναστευτικό και εν συνεχεία θέματα κοινωνικής πολιτικής, όπως είναι η Υγεία, η Παιδεία και το Στεγαστικό.
Συγκεκριμένα, στο ερώτημα σε ποιους τομείς θα θέλατε να δείτε ουσιαστικές προτάσεις από τη νέα Βουλή, πρώτος τομέας με ποσοστό 40% ήταν η Οικονομία, ενώ ακολουθεί με 35% το Μεταναστευτικό, 30% η Παιδεία και 30% η Υγεία, 26% η Ακρίβεια/Κόστος ζωής, 12% το Στεγαστικό και 10% Άλλο.
Σε ό,τι αφορά το ερώτημα, «με ποια κριτήρια θα επιλέξετε συγκεκριμένο κόμμα», οι απαντήσεις είχαν ως εξής: Οικονομία 36%, Κυπριακό 26%, Μεταναστευτικό 24%, Ακρίβεια/Κόστος ζωής 21%, υποψήφιοι 16%, Παιδεία 16% και Στεγαστικό 8%.
Φαίνεται ξεκάθαρα ότι καθοριστικός παράγοντας ψήφου είναι και τα πρόσωπα και μετά η κομματική ταύτιση. Στο ερώτημα, με ποια κριτήρια θα ψήφιζαν στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές, το 41% απάντησε ότι θα ψηφίσει συγκεκριμένους υποψήφιους, 26% για επιβράβευση για συγκεκριμένο κόμμα, 26% λόγω πίστης σε κάποιο κόμμα και 11% για τιμωρία/θυμό για συγκεκριμένο κόμμα. Το 19% δηλώνει ότι θα δώσει ψήφο διαμαρτυρίας για το σημερινό κομματικό σύστημα.
Άλλες ενδιαφέρουσες κάρτες
