Η εταιρική Αμερική εισέρχεται στο δεύτερο έτος της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ ως προέδρου των ΗΠΑ με μια νέα, σκληρά αποκτημένη επίγνωση: οι προσωπικές παρεμβάσεις του προέδρου μπορούν να επηρεάσουν τις επιχειρήσεις όσο και οι ίδιες οι αγορές. Σε ένα περιβάλλον όπου ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος, οι γεωπολιτικές εντάσεις αναδιατάσσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και οι επενδυτές αναζητούν σταθερότητα, ο Λευκός Οίκος λειτουργεί πλέον ως απρόβλεπτος παράγοντας κινδύνου – αλλά και ευκαιριών.
Ο Τραμπ αιφνιδίασε τη Wall Street ζητώντας πρόσφατα ανώτατο όριο 10% στα επιτόκια των πιστωτικών καρτών, πίεσε ενεργειακές εταιρείες να εμπλακούν στην ανασυγκρότηση των κατεστραμμένων πετρελαϊκών υποδομών της Βενεζουέλας και άνοιξε τον δρόμο για ποινική έρευνα κατά του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την ανεξαρτησία της νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ. Οι κινήσεις αυτές δεν είναι απλώς πολιτικά μηνύματα. Μεταφράζονται σε πραγματικό κόστος, αναθεώρηση επενδυτικών σχεδίων και αυξημένη μεταβλητότητα συνθηκών.
Και αυτά είναι μόνο μερικά από τα πιο πρόσφατα παραδείγματα. Από δημόσιες επιθέσεις σε ομίλους ΜΜΕ έως τη διαρκή απειλή νέων δασμών, ο Τραμπ έχει περάσει τον τελευταίο χρόνο ξεπερνώντας τα άγραφα όρια που επί δεκαετίες όριζαν τις σχέσεις μεταξύ του Οβάλ Γραφείου και των κορυφαίων επιχειρηματικών ομίλων.Play Video
Ορισμένοι διευθύνοντες σύμβουλοι (CEO) αρχίζουν να αντιδρούν. Η JPMorgan Chase δήλωσε ότι “όλα τα μέσα βρίσκονται στο τραπέζι” προκειμένου να αμφισβητήσει την προεδρική οδηγία για τις πιστωτικές κάρτες. Ωστόσο, η σπάνια δημόσια διαφωνία του CEO της Exxon Mobil, Ντάρεν Γουντς, ο οποίος χαρακτήρισε τη Βενεζουέλα “μη επενδύσιμη”, προκάλεσε άμεση και έντονη αντίδραση από τον πρόεδρο, υποδεικνύοντας ποια είναι τα όρια της αντίστασης στη βούληση του αρχηγού του κράτους.
Αυτή η ένταση καθορίζει πλέον το επιχειρηματικό περιβάλλον. Οι εταιρείες επανεξετάζουν διαρκώς τη στρατηγική τους, σταθμίζοντας πότε πρέπει να επιδείξουν πολιτική ευθυγράμμιση και πότε να προστατεύσουν τη φήμη και τη χρηματιστηριακή τους αξία. Οι παρορμήσεις του Τραμπ λειτουργούν ως ανεξάρτητη οικονομική δύναμη, αναδιαμορφώνοντας ροές κεφαλαίων, εφοδιαστικές αλυσίδες και την ισορροπία ισχύος μεταξύ κράτους και επιχειρήσεων.
Ποιες όμως είναι οι βασικές μέθοδοι πλοήγησης των CEO στη νέα εποχή Τραμπ;
Μέθοδος 1: Βρες τρόπο να μπεις
Ο Τραμπ είναι ένας από τους ελάχιστους προέδρους που παραμένουν άμεσα προσβάσιμοι στους CEO. Είναι γνωστό ότι μοιράζεται τον προσωπικό του αριθμό κινητού τηλεφώνου, ενώ έχει επαινέσει δημοσίως στελέχη όπως ο Τιμ Κουκ της Apple επειδή “του τηλεφωνούν απευθείας”. Σε αρκετές περιπτώσεις, ο ίδιος έχει αναφέρει ότι άλλαξε αποφάσεις έπειτα από τηλεφωνικές κλήσεις “φίλων”, κατονομάζοντας κορυφαίους επικεφαλής εταιρειών τεχνολογίας.
Παρότι η πρόσβαση είναι σήμερα πιο περιορισμένη σε σχέση με την πρώτη του θητεία, οι CEO οι οποίοι δεν έχουν απευθείας γραμμή επικοινωνίας, αναζητούν εναλλακτικές. Η επικοινωνία με την επιτελάρχη του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς, με υπουργούς όπως ο Σκοτ Μπέσεντ ή με ισχυρούς λομπίστες του κινήματος MAGA θεωρείται κρίσιμη. Ακόμη και μια ανεπίσημη συνάντηση με ανώτερα στελέχη του Λευκού Οίκου μπορεί να λειτουργήσει ως πολύτιμο κανάλι επιρροής.
Μέθοδος 2: Κινήσου αθόρυβα
Η προσαρμογή στις διαθέσεις του προέδρου παίρνει πολλές μορφές. Ο Τραμπ συνομιλεί πλέον συχνότερα με CEO της τεχνολογίας και λιγότερο με παραδοσιακούς τραπεζίτες ή παράγοντες του real estate. Σχέσεις που καλλιεργούνται διακριτικά μπορούν να αποδώσουν απτά αποτελέσματα, όπως συνέβη με την Nvidia και την έγκριση εξαγωγών προηγμένων επεξεργαστών.
Σε άλλες περιπτώσεις, οι εταιρείες επιλέγουν αναδιάταξη προσώπων και ρόλων, αποφεύγοντας τη δημόσια έκθεση στελεχών που συνδέονται με προηγούμενες Δημοκρατικές κυβερνήσεις. Η προσωπική εμπλοκή των ίδιων των CEO, όταν είναι εφικτή, θεωρείται συχνά καθοριστική.
Μέθοδος 3: Εξήγησε και μην παραπονιέσαι
Η πρόσβαση είναι μόνο η αρχή. Το περιεχόμενο της συζήτησης έχει μεγαλύτερη σημασία. Ο Τραμπ ανταποκρίνεται σε απλά, οπτικοποιημένα επιχειρήματα που συνδέουν τις εταιρικές επιλογές με θέσεις εργασίας, επενδύσεις και οφέλη για την αμερικανική οικονομία.
Οι CEO που υιοθετούν συγκρουσιακό τόνο σπανίως κερδίζουν. Αντίθετα, όσοι παρουσιάζουν στοιχεία χωρίς αντιπαράθεση έχουν περισσότερες πιθανότητες να εισακουστούν. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η σιωπή αποδεικνύεται πιο αποτελεσματική από τη δημόσια αντίδραση.
Μέθοδος 4: Το μέσο έχει σημασία
Ο Τραμπ έχει δημιουργήσει ένα ισχυρό οικοσύστημα φιλικών μέσων και influencers. Ανακοινώσεις μέσω δικτύων όπως το Fox Business ή δηλώσεις σε εκπομπές με μεγάλη απήχηση στο συντηρητικό κοινό συχνά λειτουργούν καλύτερα από επίσημες ανακοινώσεις.
Εταιρείες όπως η Coca-Cola και η Eli Lilly αξιοποίησαν αυτό το περιβάλλον για να μετατρέψουν παρεμβάσεις του προέδρου σε επικοινωνιακές ευκαιρίες, προσαρμόζοντας προσεκτικά το μήνυμά τους.
Μέθοδος 5: Όλα είναι μια συναλλαγή
Πάνω απ’ όλα, ο Τραμπ βλέπει κάθε αλληλεπίδραση ως συναλλαγή. Η υπόθεση της Intel ανέδειξε πόσο μακριά μπορεί να φτάσει αυτή η λογική, με το αμερικανικό Δημόσιο να αποκτά σημαντικό μετοχικό ποσοστό σε αντάλλαγμα για πολιτική στήριξη.
Πολλές επιχειρήσεις επιδιώκουν να διατηρήσουν καλές σχέσεις μέσω δωρεών, επενδυτικών δεσμεύσεων ή χορηγιών, όπως η χρηματοδότηση έργων στον Λευκό Οίκο ή του εορτασμού των 250 χρόνων των ΗΠΑ. Πρόκειται για κινήσεις χαμηλού ρίσκου, που σπανίως προκαλούν αντιδράσεις από εργαζομένους ή μετόχους.
Για την πλειονότητα των CEO, το 2026 προμηνύεται ως η πλέον απαιτητική χρονιά. Η πολιτική αβεβαιότητα, η πιθανότητα περαιτέρω προεδρικών παρεμβάσεων και η απουσία σταθερών θεσμικών φραγμών καθιστούν τον στρατηγικό σχεδιασμό εξαιρετικά επισφαλή. Ένα εγχειρίδιο λειτουργεί μόνο όταν οι κανόνες είναι σαφείς και προβλέψιμοι.
Στην εποχή Τραμπ, ωστόσο, οι κανόνες μπορούν να αλλάξουν ανά πάσα στιγμή, συχνά με μια ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα ή με μια αυθόρμητη δήλωση. Γι’ αυτό, όπως λένε έμπειροι σύμβουλοι, η στρατηγική πρέπει να γράφεται με μολύβι – και η γόμα να παραμένει πάντα κοντά.
Απόδοση – Επιμέλεια: Γιώργος Δ. Παυλόπουλος
