Αν κρίνουμε από τη Διαθέσιμη Ημερήσια Ικανότητα Παραγωγής ενέργειας από τις μονάδες της ΑΗΚ, όπως τις δημοσιεύει ο Διαχειριστής Μεταφοράς, συνάγεται πως φέτος ακολουθήθηκε πιο συντηρητικό πρόγραμμα συντηρήσεων, προκειμένου να μην συμπέσουν με την πτώση της θερμοκρασίας τα βράδια και τηn αύξηση της κατανάλωσης.
Αν θυμάστε πέρσι για κάποιο διάστημα τον χειμώνα η διαθέσιμη παραγωγή ήταν κάτω από χίλια μεγαβάτ λόγω βλαβών και συντηρήσεων και η κάλυψη των αναγκών κάποιες πολύ κρύες νύχτες έγινε με μεγάλη δυσκολία. Ή και από τύχη.
Η μέγιστη ονομαστική δυνατότητα παραγωγής από την ΑΗΚ δεν έχει αυξηθεί από πέρσι μέχρι φέτος και απ’ ότι ακούσαμε χθες τον πρόεδρο της ΑΗΚ δεν θα αυξηθεί ούτε τα επόμενα χρόνια. Έχουμε στο χέρι το μεγάλο φιάσκο στο Βασιλικό, που θα καθυστερήσει την εισαγωγή φυσικού αερίου για μερικά χρόνια ακόμα, κρατώντας ανενεργές τις μονάδες της PEC στο Βασιλικό (αν αδειοδοτηθούν) αλλά και την 6η μονάδα της ΑΗΚ.
Και εκεί που περιμέναμε -πέρσι- πως μέχρι το ’27-’28 δυνατό να υπήρχε ενίσχυση στην παραγωγή με την εγκατάσταση ευέλικτων γεννητριών στη Δεκέλεια, ο πρόεδρος της ΑΗΚ είπε χθες στη Βουλή πως όλα πήγαν ανάποδα με τις γεννήτριες και είναι αδύνατο να τις έχουμε τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Η συμφωνία που έκανε η ΑΗΚ με την ελληνική ΤΕΡΝΑ (μετά από διαδικασία δύο ετών περίπου) προέβλεπε παράδοση των γεννητριών της Siemens εντός 36 μηνών αλλά, ξαφνικά, όπως είπε ο κ. Πέτρου, η Siemens ενημέρωσε πως δεν προλαβαίνει να παραδώσει γεννήτριες σε 36 μήνες, θα χρειαστεί άλλους 18.
Τι να υποθέσουμε; Πως μας χόρτασαν στελέχη της ΤΕΡΝΑ (ή και της Siemens) με διαβεβαιώσεις για παράδοση των μονάδων στα 3 χρόνια και άμα κατακυρώσαμε την προσφορά στην ΤΕΡΝΑ μάς είπαν 4 χρόνια και βάλε; Και τι θα κάνουμε εντός της τετραετίας αυτής; Και τι θα γίνει αν τα 4 χρόνια γίνουν 5 και δεν έλθει ούτε φυσικό αέριο για να ενεργοποιηθούν τα 420 μεγαβάτ που κάθονται στο Βασιλικό; Και τι θα πούμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή όταν μας κατεβεί το 2029 και ζητήσει να βγάλουμε εκτός παραγωγής τους ατμολέβητες της Δεκέλειας (σύνολο 360 μεγαβάτ εγκατεστημένη ισχύς), όπως έχουμε δεσμευτεί; Πώς θα καλύπτουμε τις όλο και αυξανόμενες ανάγκες από την στιγμή που εμείς καταφέρνουμε να μειώνουμε την παραγόμενη ενέργεια αντί να την αυξάνουμε;
Οριστικές αποφάσεις δεν υπάρχουν από την ΑΗΚ. Ούτε από τον Διαχειριστή Μεταφοράς, Ούτε από τη ΡΑΕΚ. Ούτε από το Υπουργείο Ενέργειας. Για το καλοκαίρι του ’26 μπορεί να μας βοηθήσει μόνο η καλή μας τύχη και δεν υπάρξουν σοβαρές βλάβες πάνω στα ζόρια των πεπαλαιωμένων μονάδων σε Δεκέλεια και Μονή. Από το ’27 και μετά οι ανάγκες θα είναι πιο πιεστικές και οι κίνδυνοι για την ασφαλή ηλεκτροδότηση περισσότεροι. Υπάρχει στον ορίζοντα μια ελπίδα του χρόνου τέτοια εποχή να λειτουργεί η κεντρική αποθήκευση στα δίκτυα, από τον Διαχειριστή Μεταφοράς, με την ελπίδα πως αν μη τι άλλο τα πιο επείγοντα προβλήματα θα αντιμετωπίζονται. Θα προλάβει όμως ο Διαχειριστής; Και θα τον αφήσουν τα ιδιωτικά συμφέροντα να αξιοποιήσει προς το δημόσιο συμφέρον την κρατική κεντρική αποθήκευση; Θα δούμε.
Η αποθήκευση όμως μειώνει υπό προϋποθέσεις κάποια προβλήματα στην επάρκεια ηλεκτρισμού, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την επάρκεια, αυτό λένε πολλοί τεχνοκράτες. Κάποιοι άλλοι τεχνοκράτες, στην ΑΗΚ, πσιτεύουν πως υπό τα δεδομένα όπως διαμορφώνονται, με τις γεννήτριες της Siemens να αργούν απελπιστικά (αν δεν ακυρωθεί τελικά η παραγγελία από την ΑΗΚ), η πιο πρόσφορη λύση για την επάρκεια και την ασφάλεια συστήματος είναι η ταχεία αύξηση της αποθηκευτικής δυνατότητας της Αρχής. Για την ώρα έχει κατακυρωθεί προσφορά για αποθήκευση 80 μεγαβάτ στη Δεκέλεια και αδειοδοτήθηκε πρόσφατα η ΑΗΚ από τη ΡΑΕΚ για άλλα 100 μεγαβάτ στη Μονή. Και θα υπάρχει και η αποθήκευση στα δίκτυα, συνολικά 120 μεγαβάτ. Για ανάγκες 2 έως 4 ωρών. Αν σπεύσει η ΑΗΚ για πρόσθετη αποθηκευτική δυνατότητα θα μας σώσει από τον ορατό κίνδυνο έλλειψης επάρκειας το ’27, ’28, ’29; Υπάρχουν πολλοί που λένε όχι, δεν μπορεί. Ας τοποθετηθούν επιτέλους επίσημα και υπεύθυνα οι αρμόδιες αρχές.
