Με αφορμή την παράσταση «My Cello World» και τη συμπλήρωση 40 χρόνων μιας αφοσιωμένης πορείας στο βιολοντσέλο, η Μαριλίζα Παπαδούρη μιλά για τη μουσική ως πράξη ευθύνης, για τη συνεργασία- σταθμό με τον Μίκη Θεοδωράκη, για τις ανασφάλειες που δεν την εγκατέλειψαν ποτέ, αλλά και για την ανάγκη επιστροφής στην Κύπρο.
Δεν ανήκει στους μουσικούς που εντυπωσιάζουν, που αντιμετωπίζουν την τέχνη τους ως επίδειξη δεξιοτεχνίας. Η Μαριλίζα Παπαδούρη- Παπαγγελίδη κουβαλά μια σπάνια μουσική εσωτερικότητα, χτισμένη μέσα από δεκαετίες διαδρομών, συνεργασιών και προσωπικών επιλογών που δεν υπάκουσαν ποτέ στη λογική της ευκολίας. Με σπουδές στη δημοσιογραφία, μακρά διεθνή παρουσία, 25 χρόνια δίπλα στον Μίκη Θεοδωράκη και μια σταθερή αγωνία απέναντι στο κοινό, επιστρέφει μουσικά στην Κύπρο για να μοιραστεί έναν κόσμο φτιαγμένο από ήχους, σιωπές και αλήθεια.
–Πόσο καιρό σας πήρε να καταλήξετε στα κομμάτια που θα ακούσουμε στην παράσταση; Αρκετό. Ουσιαστικά πριν το καλοκαίρι είχαμε καταλήξει στο μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος και μέχρι το φθινόπωρο είχαμε βρει όλα τα κομμάτια.
–Υπήρξαν κομμάτια που έμειναν εκτός; Δυστυχώς πάντα συμβαίνει αυτό, είτε λόγω χρόνου είτε λόγω ύφους.
–Μελετώντας λίγο τους συνθέτες, παρατήρησα ότι ο μοναδικός Έλληνας που «σπάει» τη συνοχή, είναι ο Μίκης Θεοδωράκης. Φαντάζομαι ότι λόγω της προσωπικής σας σχέσης και συνεργασίας, δεν θα μπορούσε να λείπει; Ο Θεοδωράκης είναι τεράστιος συνθέτης παγκόσμιας εμβέλειας και φυσικά δεν θα μπορούσε να λείπει. Για την παράσταση επιλέξαμε να παίξουμε ένα άγνωστο κομμάτι του, αλλά θα υπάρχει ακόμη μία έκπληξη, με μία σύνθεση ενός πολύ αγαπημένου Κύπριου καλλιτέχνη, με τον οποίο μας συνδέει φιλία χρόνων.
–Η παράσταση «My Cello World» είναι μία γιορτή για τα 40 χρόνια πορείας σας. Το φανταζόσασταν ότι θα φτάνατε εδώ, όταν ξεκινούσατε; Για να είμαι ειλικρινής, δεν το φαντάστηκα ποτέ. Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν μπορούσα να φανταστώ. Δεν ήμουν καν σίγουρη τότε ότι θα ακολουθούσα τη μουσική, καθώς ήθελα να σπουδάσω δημοσιογραφία, όπως κι έκανα. Όταν ετοίμαζα την παράσταση, δεν είχα αντιληφθεί ότι φέτος κλείνω 40 χρόνια. Μετά το σκέφτηκα και είπα ότι είναι μία καλή ευκαιρία να το κάνω επετειακό.
–Πότε καταλάβατε ότι είστε καλή σε αυτό που κάνετε; Ποτέ. Ούτε καν τώρα.
–Γίνεται να μην αντιλαμβάνεστε το ταλέντο σας; Συνεργαστήκατε με σπουδαίους μουσικούς, που σας επέλεξαν να είστε μαζί τους. Σίγουρα κατά καιρούς με επηρέαζε η γνώμη κάποιων ανθρώπων που εκτιμούσα και σεβόμουν.
–Όπως του Μίκη Θεοδωράκη; Με τον αείμνηστο Μίκη Θεοδωράκη συνεργαζόμασταν για πάνω από 20 χρόνια και πολλές φορές ερχόταν και μου έλεγε πόσο τυχερός νιώθει που δουλεύει μαζί μου και πάθαινα μικρά σοκ. Σκεφτόμουν ότι υπερβάλλει, ότι ίσως κάτι δεν κατάλαβα καλά. Πάντα είχα κι έχω μια ανασφάλεια κι ένα άγχος.
–Μετά από 40 χρόνια πορείας, εξακολουθείτε να έχετε άγχος πάνω στη σκηνή; Δεν ξέρω αν φεύγει ποτέ αυτό. Ίσως είναι λόγω της ευθύνης που νιώθω απέναντι στο κοινό που έρχεται να μας ακούσει. Έχω πάντα αυτή την αγωνία να μην εκτεθώ απέναντι τους, να μην τους απογοητεύσω.
–Στη μέχρι τώρα πορεία σας, υπάρχουν στιγμές που ξεχωρίζετε; Ίσως ακουστεί κάπως υπερβολικό, αλλά κάθε στιγμή τη θεωρώ κομβική. Ακόμη κι αυτές που ίσως να τις έκανα με μισή καρδιά. Εν τέλει μου άνοιξαν ένα παράθυρο για κάτι άλλο που ήθελα πραγματικά.
–Η συνεργασία με τον Θεοδωράκη δεν ήταν ορόσημο; Φυσικά! Αυτά τα 25 χρόνια δίπλα του ήταν το καλύτερο πανεπιστήμιο.
–Πώς ήταν σαν συνεργάτης; Ήταν δύσκολος, όπως λένε; Ο Μίκης Θεοδωράκης για μένα ήταν από τους πιο εύκολους και συνεργάσιμους ανθρώπους που γνώρισα. Πολύ ευγενικός, με χιούμορ. Ακόμα και όταν ήθελε να κάνει μια παρατήρηση, την έκανε με τέτοιο τρόπο ώστε να μη σε φέρει με αμηχανία.
–Σας στενοχωρεί το γεγονός ότι στην Κύπρο το κοινό έχει μια απόσταση από την κλασική μουσική; Είναι ένας από τους λόγους που δεν κάνουμε συχνά συναυλίες κλασικής μουσικής εδώ. Δυστυχώς, είναι θέμα παιδείας και ξεκινά από νωρίς. Όταν για παράδειγμα στα σχολεία χρόνο με τον χρόνο αφαιρούν κάθε τι που αφορά την τέχνη, πώς το παιδί αύριο που θα μεγαλώσει να επιλέξει να δει μια έκθεση ζωγραφικής ή να παρακολουθήσει μια συναυλία κλασικής μουσικής; Θεωρώ πως αυτή η έλλειψη παιδείας και ερεθισμάτων ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό και στην έξαρση της βίας που βλέπουμε καθημερινά δίπλα μας. Όταν δεν δίνεις σ’ ένα παιδί διέξοδο να εκτονωθεί δημιουργικά, θα ξεσπάσει αλλιώς.
–Θεωρείτε ότι ο κόσμος «φοβάται» την κλασική μουσική; Οι περισσότεροι θεωρούν πως για να έρθουν σε μια συναυλία κλασικής μουσικής πρέπει να έχουν γνώσεις. Τη μουσική δεν χρειάζεται απαραίτητα να τη γνωρίζεις, αρκεί να αφεθείς να τη νιώσεις, να την αφήσεις να σε παρασύρει, να σε ταξιδέψει. Η τέχνη μπορεί να μας πάει παντού.
–Αυτό χρειάζεται χρόνο, όμως, και πλέον ζούμε σε μια εποχή που όλα και όλοι τρέχουν… Είναι αλήθεια αυτό και δυστυχώς έχει επηρεάσει και την κλασική μουσική. Πολλοί μουσικοί σήμερα παίζουν σαν μηχανές για να αποδείξουν ότι ξέρουν να παίζουν, εις βάρος, όμως, της μουσικότητας. Είναι μεν εντυπωσιακό, αλλά δεν μ’ αφήνει να νιώσω κάτι, αντίθετα με αγχώνει.
–Ήταν ένας λόγος αυτός που μετά από χρόνια αποφασίσατε να επιστρέψετε μόνιμα στην Κύπρο, για να κατεβάσετε ρυθμούς, να ζείτε πιο ανθρώπινα; Έχω την εντύπωση πως πάντα ήθελα να επιστρέψω στην Κύπρο, απλώς κάθε φορά κάτι γινόταν και δεν τα κατάφερνα. Πρώτα ήταν η Αθήνα, έπειτα η Βουδαπέστη, μετά η Αυστραλία και επιτέλους ήρθε η σειρά της Κύπρου.
–Ζείτε με την κόρη και τον σύζυγό σας, επίσης μουσικό, τον Δημήτρη Παπαγγελίδη. Αλήθεια, πώς είναι να ζεις σ’ ένα σπίτι με δύο μουσικούς; Αυτό ίσως πρέπει να σας το απαντήσει η κόρη μου ή οι γείτονές μας! (γέλια). Για μένα είναι πολύ όμορφη και γλυκιά συνθήκη γιατί καταλαβαίνει ο ένας τις αγωνίες του άλλου. Υπάρχει επικοινωνία και κατανόηση.
–Η κόρη σας βλέπετε να ακολουθεί το δρόμο της μουσικής; Παρότι παίζει τρία όργανα κι έχει πολλά ταλέντα, σ’ αυτή τη φάση μάλλον την έχει κερδίσει ο κινηματογράφος και τη βλέπω πολύ συνειδητοποιημένη με την απόφασή της. Άλλωστε, της λέω συχνά ότι είναι πολύ πιο ώριμη από εμάς. Ακόμη και στα οικονομικά, είναι πιο οργανωμένη.
–Εσείς δεν είστε; Η αλήθεια είναι πως έχω πολύ κακή σχέση με τα χρήματα. Σε σημείο που πολλές φορές είχα μείνει χωρίς και άλλες που είχα περισσότερα απ’ όσα νόμιζα και δεν το ήξερα. Πολλές φορές λέω πως αυτό ήταν το τίμημα που πλήρωσα γιατί επέλεξα να μην είμαι υπάλληλος σε ορχήστρα.
–Πώς και δεν ενταχθήκατε ποτέ σε κάποια κρατική ορχήστρα; Παρότι σέβομαι και εκτιμώ πολύ τη δουλειά των συναδέλφων μου εκεί, πάντα ένιωθα πως κάτι τέτοιο θα με περιόριζε δημιουργικά. Οπότε, προτίμησα να μείνω εκτός.
–Τι θα θέλετε να πάρει ο κόσμος που θα έρθει να σας ακούσει; Μαζί με την Ανίτα Τομάσεβιτς, μία καταπληκτική μουσικό, η οποία θα παίζει πιάνο, έχουμε ετοιμάσει μία πολύ όμορφη παράσταση με σπουδαία έργα που «μιλούν» στον καθένα, είτε γνωρίζει από κλασική μουσική είτε την ακούει για πρώτη φορά. Οπότε θέλω ο κόσμος να αφεθεί και να το απολαύσει.
Ελεύθερα, 8.2.2026
