Για χρόνια, ένας από τους πιο ζωτικούς πυλώνες της κυπριακής οικονομίας λειτουργούσε σε ένα θεσμικό κενό. Στην ανάπτυξη ακινήτων, έναν κλάδο που επηρεάζει χιλιάδες πολίτες και διαμορφώνει καθημερινά τη χώρα μας, η δραστηριοποίηση ως «επιχειρηματίας ανάπτυξης γης / developer», γινόταν ανεξέλεγκτα, χωρίς συγκεκριμένα επαγγελματικά κριτήρια, πιστοποιήσεις ή ελέγχους.
Αυτό ακριβώς το κενό έρχεται να καλύψει το προτεινόμενο νομοσχέδιο που προωθείται, με πρωτοβουλία του Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που δεν αφορά απλώς έναν επαγγελματικό τίτλο. Αφορά την ίδια την αξιοπιστία της αγοράς ακινήτων και πρωτίστως, την προστασία των αγοραστών.
Από την ασάφεια στη λογοδοσία
Σήμερα δεν υπάρχει επίσημη καταγραφή του ποιοι δραστηριοποιούνται ως επιχειρηματίες ανάπτυξης γης σε παγκύπρια κλίμακα. Η απουσία Μητρώου και ρυθμιστικού πλαισίου καθιστά δύσκολο τον έλεγχο, τη διαφάνεια και την αποτροπή αθέμιτων πρακτικών.
Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά αυτή την εικόνα. Με τη θεσμοθέτηση του επαγγέλματος του Επιχειρηματία Ανάπτυξης Γης, η άσκηση της δραστηριότητας για εμπορική εκμετάλλευση θα επιτρέπεται μόνο σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που είναι εγγεγραμμένα σε επίσημο Μητρώο. Παράλληλα, θα απαγορεύεται ρητά σε μη εγγεγραμμένους να δραστηριοποιούνται στον τομέα ή να χρησιμοποιούν τον σχετικό τίτλο.
Η εγγραφή, επομένως, δεν θα έχει διακοσμητικό χαρακτήρα. Αντίθετα θα αποτελεί προϋπόθεση νομιμότητας.
Όφελος για το κράτος, ασφάλεια για τον πολίτη
Για το κράτος, η ρύθμιση αυτή θα οδηγήσει στην οργάνωση ενός κλάδου ζωτικού για την οικονομία. Με τη σύσταση Συμβουλίου Εγγραφής και Ελέγχου, θα καταστεί δυνατή η επίσημη καταγραφή όλων των επαγγελματιών, η θέσπιση κανόνων λειτουργίας και η ουσιαστική εποπτεία της αγοράς. Αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη διαφάνεια, περιορισμό αυθαιρεσιών και ενίσχυση της θεσμικής αξιοπιστίας.
Για τους πολίτες, και ιδιαίτερα για τους αγοραστές, τα οφέλη είναι ακόμη πιο σημαντικά. Η αγορά κατοικίας είναι τις πλείστες φορές η μεγαλύτερη οικονομική απόφαση μιας ζωής. Το να γνωρίζει κανείς ότι συνεργάζεται με αδειοδοτημένο, ελεγχόμενο επαγγελματία που πληροί συγκεκριμένα κριτήρια εμπειρίας και οργάνωσης, ενισχύει ουσιαστικά το αίσθημα ασφάλειας. Δημιουργεί επίσης ένα πλαίσιο επαγγελματικής δεοντολογίας, μέσα στο οποίο οι αγοραστές δεν είναι εκτεθειμένοι σε ανεξέλεγκτες πρακτικές.
Ποιοι θα μπορούν να εγγράφονται
Το προτεινόμενο νομοσχέδιο δεν περιορίζεται σε μια απλή καταγραφή ονομάτων. Θέτει σαφή και απαιτητικά κριτήρια.
Όποιος επιθυμεί να εγγραφεί στο Μητρώο θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να διαθέτει κατάλληλα στελεχωμένο και εξοπλισμένο γραφείο, να συνεργάζεται με εγγεγραμμένο γραφείο μελετών και επιβλέψεων έργων και με τουλάχιστον έναν μελετητή εγγεγραμμένο στο ΕΤΕΚ. Προβλέπεται επίσης η μόνιμη απασχόληση έμπειρου πωλητή ακινήτων, καθώς και πολιτικού μηχανικού, αρχιτέκτονα ή εκτιμητή μέλους του Επιμελητηρίου (ΕΤΕΚ). Παράλληλα, απαιτείται διορισμός προσοντούχου ελεγκτή και αποδεδειγμένη εμπειρία στον τομέα.
Υπάρχει επιπλέον πρόνοια για νέους επαγγελματίες: όσοι πληρούν τα υπόλοιπα κριτήρια αλλά δεν διαθέτουν ακόμη την απαιτούμενη εμπειρία, θα μπορούν να εγγράφονται ως «δόκιμα μέλη», για μεταβατική περίοδο έως τριών ετών.
Τι αλλάζει στην πράξη
Ένα συχνό ερώτημα είναι αν η ρύθμιση θα έχει πραγματικό αντίκτυπο ή αν κάποιοι θα συνεχίσουν απλώς να λειτουργούν ανεξέλεγκτα. Η απάντηση δίδεται μέσα από το προτεινόμενο νομοσχέδιο: όποιος δεν είναι εγγεγραμμένος δεν θα μπορεί να αναπτύσσει, να προωθεί ή να πωλεί ακίνητα για εμπορική εκμετάλλευση ως επιχειρηματίας ανάπτυξης γης.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι το προτεινόμενο θεσμικό πλαίσιο δεν αφορά τους εργολάβους οικοδομών που αναλαμβάνουν την κατασκευή έργων μέσω προσφορών. Εκεί ισχύει ήδη διαφορετική νομοθεσία και ξεχωριστό Μητρώο. Η νέα ρύθμιση στοχεύει αποκλειστικά στο κομμάτι της ανάπτυξης γης ως επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Ένα βήμα ωριμότητας
Σε μια αγορά όπου τα 50 και πλέον μέλη του Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων εκτιμάται ότι καλύπτουν πάνω από το 80% της δραστηριότητας, η ανάγκη για θεσμική θωράκιση είναι προφανής. Όμως ο πραγματικός αριθμός όσων δραστηριοποιούνται είναι μεγαλύτερος και μέχρι σήμερα άγνωστος. Η δημιουργία επίσημου Μητρώου είναι, από μόνη της, πράξη διαφάνειας.
Το νομοσχέδιο βρίσκεται εδώ και 6 μήνες σε φάση επεξεργασίας από ειδική ομάδα εργασίας του Υπουργείου Εσωτερικών, με τη συμμετοχή αρμόδιων κρατικών λειτουργών και εκπροσώπων του κλάδου. Αν υιοθετηθεί, θα σηματοδοτήσει κάτι περισσότερο από μια επαγγελματική ρύθμιση: θα αποτελέσει ένδειξη ότι η κυπριακή αγορά ακινήτων περνά σε μια πιο ώριμη, οργανωμένη και αξιόπιστη εποχή.
Και αυτό, τελικά, δεν είναι όφελος μόνο για τους επαγγελματίες του κλάδου. Είναι όφελος για ολόκληρη την κοινωνία.
- Πρόεδρος Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων
