Αν η κυπριακή οικονομία αξιοποιούσε πλήρως το γυναικείο της δυναμικό, το αναπτυξιακό της αποτύπωμα θα ήταν πολλαπλάσιο. Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας δεν αποτελεί απλώς υπενθύμιση δικαιωμάτων, είναι υπενθύμιση οικονομικής ευθύνης.
Σε μια εποχή δημογραφικής συρρίκνωσης, ελλείψεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο και επιταχυνόμενης τεχνολογικής μετάβασης, η ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών στην παραγωγή και τη λήψη αποφάσεων αποτελεί στρατηγικό ζήτημα βιωσιμότητας.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εκτιμάται ότι μέχρι το 2030 δύναται να ενταχθούν στην αγορά εργασίας έως και 17,3 εκατομμύρια περισσότερες γυναίκες, εφόσον αρθούν διαρθρωτικά εμπόδια που περιορίζουν την πρόσβασή τους. Παρά το υψηλό μορφωτικό τους επίπεδο, οι γυναίκες εξακολουθούν να απασχολούνται δυσανάλογα, σε καθεστώς μερικής ή προσωρινής εργασίας (29% έναντι 8% των ανδρών), ενώ η φροντίδα παιδιών ή εξαρτώμενων ατόμων παραμένει καθοριστικός παράγοντας επαγγελματικής αποχής.
Στους τομείς αιχμής της νέας οικονομίας, το έλλειμμα είναι ακόμη πιο εμφανές. Μόλις μία στις τρεις αποφοίτους σε κλάδους Επιστήμης, Τεχνολογίας, Μηχανικής και Μαθηματικών είναι γυναίκα, ενώ στον τομέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών μόνο μία στις πέντε ειδικούς είναι γυναίκα. Σε μια περίοδο κατά την οποία η καινοτομία καθορίζει την παραγωγικότητα, η περιορισμένη γυναικεία εκπροσώπηση μεταφράζεται σε χαμένο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Η επιχειρηματική εικόνα είναι εξίσου ενδεικτική: οι γυναίκες αποτελούν περίπου το ένα τρίτο των αυτοαπασχολούμενων και λιγότερο από το ένα τρίτο των ιδρυτών νεοφυών επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η συμμετοχή αυξάνεται, αλλά η πρόσβαση στην κορυφή της διοικητικής ιεραρχίας παραμένει περιορισμένη.
Στην Κύπρο, παρά τη σαφή πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, οι γυναίκες Πρόεδροι και Ανώτερες Διευθύντριες σε ιδιωτικές εταιρείες και οργανισμούς δύσκολα υπερβαίνουν το 10%. Και όμως, διεθνείς μελέτες συγκλίνουν στο ότι οι επιχειρήσεις με ισορροπημένη εκπροσώπηση φύλων εμφανίζουν βελτιωμένες επιδόσεις σε επίπεδο εταιρικής διακυβέρνησης, διαχείρισης κινδύνων και στρατηγικής λήψης αποφάσεων. Η ποικιλομορφία αποδίδει όταν μετατρέπεται σε ουσιαστική επιρροή.
Σε αυτό το διεθνές και εθνικό πλαίσιο αναδεικνύεται ο θεσμικός ρόλος της Ομοσπονδίας Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ). Η προσέγγισή της δεν περιορίζεται σε διακηρύξεις, αλλά εκφράζεται μέσα από συγκεκριμένα εργαλεία πολιτικής και πρακτικές παρεμβάσεις που ενισχύουν τη συμπεριληπτική ανάπτυξη.
Ήδη από το 2004, η ΟΕΒ εξέδωσε Κώδικα Πρακτικής για την Αντιμετώπιση της Σεξουαλικής Παρενόχλησης στην Εργασία, θέτοντας σαφές πλαίσιο πρόληψης και λογοδοσίας σε μια περίοδο κατά την οποία το ζήτημα δεν είχε ακόμη τη σημερινή θεσμική ένταση. Ακολούθως, με δική της πρωτοβουλία, συνέβαλε στη δημιουργία Προτύπου Πιστοποίησης Επιχειρήσεων για την Εφαρμογή Καλών Πρακτικών Έμφυλης Ισορροπίας. Το Πρότυπο αυτό υλοποιείται από το αρμόδιο Υπουργείο Εργασίας και αποτέλεσε τη βάση για τη σύσταση Εθνικού Φορέα Πιστοποίησης, καθιστώντας τη θεσμική ισορροπία μετρήσιμο κριτήριο εταιρικής υπευθυνότητας.
Το 2017, σε συνεργασία με την Κυπριακή Ομοσπονδία Γυναικών Επιχειρηματιών Επαγγελματιών (ΚΟΓΕΕ), εγκαινιάστηκε ο θεσμός των Βραβείων Γυναικείας Αριστείας «Εριφύλη», με στόχο την ανάδειξη επιτυχημένων γυναικείων προτύπων και την ενίσχυση της δημόσιας αναγνώρισης της γυναικείας επιχειρηματικής ηγεσίας. Η προβολή παραδειγμάτων επιτυχίας δεν αποτελεί απλώς επιβράβευση· λειτουργεί ως μηχανισμός ενδυνάμωσης και αλλαγής νοοτροπίας.
Η συνεργασία της ΟΕΒ με το Γραφείο Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων διευρύνει περαιτέρω το πεδίο δράσης. Μέσω Μνημονίου Συνεργασίας που υπογράφηκε 30 Οκτωβρίου 2025 σε επίσημη τελετή στη Λευκωσία, παρουσία της Πρώτης Κυρίας Φιλίππας Καρσερά-Χριστοδουλίδη, προωθείται η δημιουργία Ψηφιακής Εφαρμογής για θέματα ισότιμης μεταχείρισης στην εργασία, η ανάπτυξη Εργαλείου Αυτο-Αξιολόγησης για επιχειρήσεις, ιδίως μικρομεσαίες και η σύσταση Ακαδημίας Ισότητας Φύλων, με στόχο τη συστηματική επιμόρφωση και την καλλιέργεια οργανωσιακής κουλτούρας χωρίς διακρίσεις.
Παράλληλα, η ΟΕΒ στηρίζει πρωτοβουλίες για ίση αμοιβή, ενθαρρύνει τη γυναικεία παρουσία σε διευθυντικά στρώματα και προωθεί τη συμμετοχή των γυναικών σε τομείς τεχνολογίας και καινοτομίας. Προγράμματα mentoring, δράσεις ανάδειξης γυναικείων προτύπων και θεματικές πρωτοβουλίες για «Γυναίκες και Τεχνολογία» λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές αυτοπεποίθησης και επαγγελματικής διεκδίκησης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η έκδοση ειδικού Λευκώματος αφιερωμένου στη γυναίκα στον επιχειρηματικό και επαγγελματικό στίβο. Δεν πρόκειται για μια επετειακή πρωτοβουλία, αλλά για μια στρατηγική αποτύπωση της σύγχρονης γυναικείας παρουσίας στην κυπριακή οικονομία. Μέσα από τεκμηριωμένες διαδρομές ηγεσίας, καινοτομίας και ανθεκτικότητας, αναδείχθηκε η γυναίκα ως δημιουργός αξίας, εργοδότης, στέλεχος και μεταρρυθμιστική δύναμη.
Η ισότιμη συμμετοχή των γυναικών δεν είναι μόνο ζήτημα κοινωνικής προόδου. Είναι παράγοντας παραγωγικότητας, δείκτης εταιρικής ωριμότητας και μοχλός μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας.
Η 8η Μαρτίου δεν είναι απλώς υπενθύμιση δικαιωμάτων. Είναι υπενθύμιση ευθύνης για τις επιχειρήσεις, για τους θεσμούς, για την ίδια την οικονομία.
* Ανώτερη Λειτουργός, Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων & Κοινωνικής Πολιτικής (ΟΕΒ)
