Τι ανέδειξε το 4ο Cyprus Youth Tech Fest για την εκπαίδευση, την αγορά εργασίας και τον ψηφιακό αλφαβητισμό στην Κύπρο – Δεν υπάρχει έλλειψη ταλέντου στην Κύπρο, αλλά αναντιστοιχία δεξιοτήτων
Η ικανότητα της Κύπρου να παραμείνει ανταγωνιστική σε μια οικονομία που γίνεται ολοένα και πιο ψηφιακή και απαιτητική σε δεξιότητες εξαρτάται από επείγουσες μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση, τον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό και την ευθυγράμμιση της αγοράς εργασίας, προειδοποίησαν ομιλητές σε σειρά συζητήσεων στο 4ο Cyprus Youth Tech Fest, που πραγματοποιήθηκε στη Λεμεσό.
Ρυθμιστικές αρχές, εκπαιδευτικοί, εκπρόσωποι επιχειρήσεων και διεθνείς εταίροι ανέδειξαν επίμονα κενά μεταξύ των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων και των πραγματικών αναγκών της αγοράς εργασίας, επισημαίνοντας ότι χωρίς συντονισμένη πολιτική δράση η Κύπρος κινδυνεύει να χάσει έδαφος στην προσέλκυση και διατήρηση ανθρώπινου δυναμικού υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν σε τέσσερις βασικούς άξονες: τη συνάφεια των δεξιοτήτων που καλλιεργούνται σε σχολεία και πανεπιστήμια, τον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό ως δεξιότητα της αγοράς εργασίας, τη σχέση ακαδημαϊκού χώρου και επιχειρήσεων, καθώς και τα εμπόδια πρόσβασης των νέων σε προηγμένες εκπαιδευτικές διαδρομές.
Ανοίγοντας τις συζητήσεις, ο ιδρυτής του Youth Tech Fest, Sean Alimov, ανέφερε ότι η πρωτοβουλία στοχεύει στην αντιμετώπιση δομικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι νέοι κατά την είσοδό τους στην αγορά εργασίας. «Ολόκληρη η αποστολή μας είναι να ενδυναμώσουμε τους νέους με δεξιότητες, γνώση και ικανότητες, ώστε να μπορούν να αποτελέσουν παραγωγικά μέλη της κοινωνίας», είπε.
Οι εργοδότες μιλούν για αναντιστοιχία δεξιοτήτων
Εκπρόσωποι επιχειρηματικών κλάδων, από την τεχνολογία και τη ναυτιλία μέχρι τα χρηματοοικονομικά και την κινητικότητα, ανέφεραν ότι, παρά την παραγωγή ακαδημαϊκά ικανών αποφοίτων, οι εργοδότες δυσκολεύονται να βρουν υποψηφίους με τον συνδυασμό τεχνικών γνώσεων, προσαρμοστικότητας και υπευθυνότητας που απαιτείται στο σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον.
Όπως τόνισαν, το πρόβλημα δεν έγκειται στον αριθμό των αποφοίτων, αλλά στην ασυμφωνία μεταξύ του εκπαιδευτικού συστήματος και των προσδοκιών της αγοράς. Νεοεισερχόμενοι εργαζόμενοι συχνά στερούνται επικοινωνιακών δεξιοτήτων, ικανότητας επίλυσης προβλημάτων και ετοιμότητας να αναλάβουν ευθύνη για αποτελέσματα.
Η στροφή προς την ψηφιοποίηση, τον αυτοματισμό και τη βιωσιμότητα έχει αυξήσει τη ζήτηση για διεπιστημονικές δεξιότητες, ακόμη και σε τομείς που παραδοσιακά θεωρούνταν χαμηλής τεχνολογίας. Εκπρόσωποι της ναυτιλίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας σημείωσαν ότι ο κλάδος απαιτεί πλέον γνώση ψηφιακών συστημάτων, περιβαλλοντικής συμμόρφωσης και ανάλυσης δεδομένων.
Ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός ως οικονομικός κίνδυνος
Στο πάνελ για τον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό τονίστηκε ότι η περιορισμένη κατανόηση βασικών οικονομικών εννοιών από τους νέους συνιστά όχι μόνο προσωπικό ρίσκο, αλλά και ευρύτερη οικονομική αδυναμία.
Ομιλητές ανέφεραν ότι ακόμη και επαγγελματίες με υψηλά εισοδήματα συχνά δεν διαθέτουν βασικές γνώσεις για τον προϋπολογισμό, τον πληθωρισμό, τον κίνδυνο και τον μακροπρόθεσμο οικονομικό σχεδιασμό. Ο Sean Alimov ανέφερε χαρακτηριστικό παράδειγμα: «Εργάζομαι σε εταιρεία μηχανικών όπου ένα ζευγάρι με εισόδημα άνω των 150.000 ευρώ τον χρόνο ερχόταν κάθε μήνα να μου ζητήσει δανεικά. Ήταν εξαιρετικοί μηχανικοί, αλλά δεν είχαν καμία εικόνα για τα οικονομικά τους».
Ρυθμιστικές αρχές προειδοποίησαν ότι η ταχεία εξάπλωση των ψηφιακών πληρωμών και των διαδικτυακών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών έχει αυξήσει την έκθεση σε απάτες, ιδιαίτερα για τους νεότερους χρήστες.
Η Έλενα Καρκώτη, λειτουργός της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου (CySEC), επισήμανε ότι παιδιά και έφηβοι συμμετέχουν ήδη ενεργά σε ψηφιακά χρηματοοικονομικά οικοσυστήματα χωρίς να κατανοούν τους κινδύνους. «Το χρήμα είναι ήδη ψηφιακό. Μεγαλώνουν με εφαρμογές, συνδρομές, διαδικτυακά παιχνίδια και ψηφιακά πορτοφόλια. Το χρησιμοποιούν ήδη – και αν δεν τους εκπαιδεύσουμε, θα συνεχίσουν να το χρησιμοποιούν χωρίς κατανόηση», είπε.
Προειδοποίησε επίσης ότι οι νέοι αποτελούν βασικό στόχο απατών μέσω διαδικτυακών παιχνιδιών, διαφημίσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ανεξέλεγκτων “επενδυτικών” προτάσεων από influencers. Χωρίς έγκαιρη εκπαίδευση, πολλοί αδυνατούν να εντοπίσουν απάτες ή να προστατεύσουν τα προσωπικά τους οικονομικά δεδομένα.
Η Έλενα Καρκώτη υπογράμμισε τον ρόλο του σχολείου ως εξισωτικού μηχανισμού. «Όταν υπάρχει μάθημα χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού στο σχολείο, είναι προσβάσιμο σε όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από το υπόβαθρό τους», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «αν περιμένουμε να αποκτήσουν χρήματα για να τους μάθουμε πώς να τα διαχειρίζονται, θα είναι ήδη αργά».
Εκπαίδευση και διεθνοποίηση
Οι συζητήσεις για το μέλλον της εκπαίδευσης επικεντρώθηκαν στην ανάγκη για πιο ευέλικτα και διεθνώς διασυνδεδεμένα μοντέλα μάθησης, με τους ομιλητές να τονίζουν ότι τα γεωγραφικά σύνορα χάνουν τη σημασία τους σε ψηφιακές αγορές εργασίας.
Αναδείχθηκε ο ρόλος της Κύπρου ως κόμβου διακρατικής εκπαίδευσης με το Ηνωμένο Βασίλειο, μέσω προγραμμάτων ξένων πανεπιστημίων που λειτουργούν στο νησί και προσφέρουν εναλλακτικές στη φοίτηση στο εξωτερικό.
Η συζήτηση μετατοπίστηκε από τους αριθμούς εγγραφών στη διεύρυνση επιλογών, τη μικτή μάθηση και την ενίσχυση θεσμικών συνεργασιών.
Πρόσβαση στην εκπαίδευση και το έλλειμμα αυτοπεποίθησης
Ξεχωριστό πάνελ για την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση, που διοργανώθηκε από τη μη κυβερνητική οργάνωση Project Access, ανέδειξε την έλλειψη αυτοπεποίθησης και πληροφόρησης ως βασικά εμπόδια για ικανούς μαθητές που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν απαιτητικές ακαδημαϊκές διαδρομές.
Μέντορες και ομιλητές ανέφεραν ότι πολλοί νέοι αποκλείουν μόνοι τους τον εαυτό τους από κορυφαία πανεπιστήμια, είτε λόγω ανασφάλειας είτε λόγω πολύπλοκων και ασαφών διαδικασιών υποβολής αιτήσεων, ενώ συχνά δέχονται πίεση από το οικογενειακό περιβάλλον να επιλέξουν «ασφαλείς» σπουδές.
Σχέσεις Κύπρου–Ηνωμένου Βασιλείου στην εκπαίδευση
Ο Βρετανός Ύπατος Αρμοστής στην Κύπρο, Michael Tatham, αναγνώρισε ότι το Brexit μείωσε τον αριθμό Κυπρίων φοιτητών στο Ηνωμένο Βασίλειο λόγω αυξημένων διδάκτρων. «Ο αριθμός έχει μειωθεί επειδή τα δίδακτρα αυξήθηκαν», είπε.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επανένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στο πρόγραμμα Erasmus Plus, που θα επιτρέψει περισσότερες ανταλλαγές νέων.
Η παρουσία του Ηνωμένου Βασιλείου στο Youth Tech Fest 2026 καταγράφηκε ως μία από τις πιο ολοκληρωμένες και πολυεπίπεδες συμμετοχές της διοργάνωσης, η οποία πραγματοποιήθηκε στο The Warehouse by IT Quarter στη Λεμεσό. Το UK Pavilion υλοποιήθηκε από κοινού από τη Βρετανική Ύπατη Αρμοστεία και το British Council Cyprus, με τη στήριξη της καμπάνιας GREAT, και ανέδειξε τις βρετανικές δυνατότητες στην τεχνητή νοημοσύνη, την υπεύθυνη καινοτομία, την ασφάλεια στο διαδίκτυο, τις καθηλωτικές τεχνολογίες και την εκπαίδευση. Σημαντικό ρόλο στο περιεχόμενο και τη βιωματική διάσταση του Pavilion διαδραμάτισε η PwC, μέσω του PwC Experience Centre, συμβάλλοντας με διαδραστικές τεχνολογικές εμπειρίες που ανέδειξαν πρακτικές εφαρμογές της καινοτομίας και της ψηφιακής μετάβασης. Για πρώτη φορά, ενσωματώθηκε πλήρως η έκθεση Education UK του British Council, δημιουργώντας έναν ενιαίο χώρο ενημέρωσης και εμπειριών. Στο Pavilion συμμετείχαν βρετανικοί οργανισμοί και φορείς τεχνολογίας, εκπαίδευσης και διαδικτυακής ασφάλειας, ενώ ξεχώρισαν διαδραστικές εγκαταστάσεις, όπως η καθηλωτική κόκκινη τηλεφωνική καμπίνα με εικονικό ταξίδι στο Λονδίνο, ο ψηφιακός AI agent «Liz» και σταθμοί VR/XR. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανώτατη εκπαίδευση, με τη συμμετοχή 43 βρετανικών πανεπιστημίων και παροχή πληροφόρησης για σπουδές, δίδακτρα, υποτροφίες και φοιτητική ζωή, τόσο στη Λεμεσό όσο και στη Λευκωσία. Καθ’ όλη τη διάρκεια της διοργάνωσης, οι επισκέπτες συμμετείχαν σε βιωματικές δραστηριότητες, εργαστήρια, διαγωνισμούς και εκπαιδευτικές δράσεις που κάλυπταν την τεχνολογία, την ψηφιακή ευεξία και τις εκπαιδευτικές διαδρομές στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η ανταγωνιστικότητα ως συστημική πρόκληση
Κοινό συμπέρασμα των συζητήσεων ήταν ότι η πρόκληση της ανταγωνιστικότητας για την Κύπρο είναι συστημική και όχι κλαδική.
Ο χρηματοοικονομικός και ψηφιακός αλφαβητισμός, η προσαρμοστικότητα και η επίλυση προβλημάτων αναδείχθηκαν ως βασικές δεξιότητες για την οικονομική ανθεκτικότητα.
Ο Sean Alimov, συνοψίζοντας, έθεσε το ερώτημα: «Τι υποτίθεται ότι πρέπει να κάνουν οι νέοι στην Κύπρο όταν μεγαλώσουν;».
Χωρίς συντονισμένη δράση, προειδοποίησαν οι συμμετέχοντες, η χώρα κινδυνεύει να συνεχίσει να παράγει αποφοίτους των οποίων οι δεξιότητες δεν ανταποκρίνονται στη ζήτηση της αγοράς.
Η δύναμη του Youth Tech Fest
Το Youth Tech Fest Cyprus εξελίχθηκε σε μια μοναδική, οικογενειακή γιορτή μάθησης, δημιουργικότητας και ευκαιριών, φέρνοντας κοντά παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικούς για να εξερευνήσουν τις τεχνολογίες που διαμορφώνουν το αύριο.
Σχεδιασμένο ως ένας ανοιχτός και φιλόξενος χώρος, το φεστιβάλ στήριξε τους νέους στην ανάπτυξη δεξιοτήτων του μέλλοντος, ψηφιακής αυτοπεποίθησης και κριτικής σκέψης, δίνοντας παράλληλα έμφαση στην ψυχική ευεξία, την ασφάλεια στο διαδίκτυο και την υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας. Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, διαδραστικές συζητήσεις, παρουσιάσεις και καλλιτεχνικές δράσεις, οι οικογένειες είχαν την ευκαιρία να μαθαίνουν μαζί και να συμμετέχουν σε ουσιαστικούς διαλόγους γύρω από την εκπαίδευση, την καινοτομία και τη ζωή στον ψηφιακό κόσμο.
Κεντρική αξία του Youth Tech Fest Cyprus αποτέλεσε η πρόσβαση για όλους. Με ελεύθερη είσοδο για τις οικογένειες, το φεστιβάλ μείωσε τα εμπόδια και διασφάλισε ότι κάθε παιδί, ανεξαρτήτως κοινωνικού ή οικονομικού υπόβαθρου, είχε τη δυνατότητα να ανακαλύψει νέα ενδιαφέροντα, να γνωρίσει πρότυπα που εμπνέουν και να αρχίσει να φαντάζεται το μέλλον του.
Το Youth Tech Fest περιλάμβανε ένα πολυσχιδές πρόγραμμα δράσεων και θεματικών εκδηλώσεων, συνδυάζοντας την εκπαίδευση με την ψυχαγωγία και την καινοτομία. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ πραγματοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, το Edutainment Fair και το EdX Summit με έμφαση στη σύγχρονη μάθηση, το UK Education Fair με ενημέρωση για εκπαιδευτικές ευκαιρίες, καθώς και το Chess Festival και το MathMasters Uni Cup που ανέδειξαν τη στρατηγική σκέψη και τα μαθηματικά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσαν επίσης το Unicorn StartUp Contest, το Roblox Games Hack και το Cubing Competition, προβάλλοντας τη δημιουργικότητα και τις ψηφιακές δεξιότητες των νέων, ενώ το Future Voices Stage και το Young Influencer Contest έδωσαν βήμα στην έκφραση και την καινοτόμο σκέψη της νέας γενιάς. Το πρόγραμμα συμπληρώθηκε με το Family Sports Bonanza και το Rising Rhythms Competition, ενισχύοντας τον οικογενειακό χαρακτήρα του φεστιβάλ και τη σύνδεση της τεχνολογίας με τον πολιτισμό και την άθληση.
Μεταξύ αυτών των δρώμενων ξεχώρισε ο ρομποτικός σκακιστής, ο οποίος από την έναρξη του φεστιβάλ το πρωί μέχρι και αργά το απόγευμα, οπότε και ολοκληρώνονταν οι δράσεις, συγκέντρωνε σταθερά ουρά νεαρών σκακιστών. Οι ηλικίες των παιδιών κυμαίνονταν από 5 έως 12 ετών, γεγονός που ανέδειξε τη δυναμική του συγκεκριμένου δρώμενου. Το περίπτερο είχε στηθεί από τον Σκακιστικό Όμιλο Αρίων. Επίσης, ατραξιόν ως επιμέρους γεγονός ήταν και η παρουσία της φετινής εκπροσώπου της Κύπρου, Αντιγόνης Μπάξτον, στη Eurovision, στο φεστιβάλ, όπου τραγούδησε ζωντανά κάποια τραγούδια της.
Η κλίμακα και ο αντίκτυπος του Youth Tech Fest δεν θα ήταν δυνατά χωρίς τη σταθερή στήριξη των συνεργατών του. Το φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Freedom24, ως Headline Partner, η οποία μοιράστηκε το όραμα της επένδυσης στη νέα γενιά, την εκπαίδευση και την καινοτομία.
Θερμές ευχαριστίες απευθύνθηκαν επίσης στους συνεργάτες του φεστιβάλ: British Council, British High Commission, AdTech Holding, Match Liquidity DMCC, Adsterra, XM, Invest Cyprus, UCLan Cyprus, bbf:, Petrolina, DP World Limassol, Odyssey CS, Sliq Business και G.A.P Vassilopoulos. Η συλλογική τους συμβολή κατέστησε εφικτή τη δημιουργία ενός συμπεριληπτικού και προσανατολισμένου στο μέλλον περιβάλλοντος μάθησης.
Χορηγός επικοινωνίας του Youth Tech Fest Cyprus ήταν ο Φιλελεύθερος, συμβάλλοντας καθοριστικά στην προβολή των δράσεων και των μηνυμάτων του φεστιβάλ στο ευρύ κοινό.
Το Youth Tech Fest Cyprus και οι συνεργάτες του διαμόρφωσαν ένα περιβάλλον όπου καλλιεργήθηκε η περιέργεια, οι οικογένειες έλαβαν ουσιαστική υποστήριξη και η μάθηση μετατράπηκε σε συλλογική εμπειρία.
Υστερόγραφο
Αν και η κύρια γλώσσα του φεστιβάλ ήταν τα αγγλικά, υπήρχε παράλληλη επεξήγηση και στα ελληνικά. Η εκδήλωση απευθυνόταν κυρίως σε μαθητές λυκείου και γυμνασίου και προσέλκυσε μαζική και οργανωμένη συμμετοχή από ιδιωτικά σχολεία από όλες τις πόλεις της Κύπρου. Αντίθετα, η παρουσία μαθητών από τα δημόσια σχολεία ήταν αισθητά περιορισμένη, παρά το γεγονός ότι το φεστιβάλ τελούσε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας. Πρόκειται για μια διοργάνωση με σαφή προσανατολισμό στο μέλλον και στη γνωριμία των παιδιών με τις δεξιότητες και τις πραγματικότητες που θα καθορίσουν τη ζωή τους, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο εμφανή την απουσία των ελληνόφωνων μαθητών από τα δημόσια σχολεία.
