Στις 4 Φεβρουαρίου, η ατμοσφαιρική ρύπανση αναγνωρίστηκε επίσημα ως παράγοντας κινδύνου για καρκίνο στην Ευρώπη, καθώς εντάχθηκε στην 5η έκδοση του European Code Against Cancer (ECAC5). Αυτό δεν είναι απλώς μια ακόμη «σύσταση υγείας». Είναι μια καθαρή αλλαγή πλαισίου: ο αέρας δεν είναι θέμα άνεσης ή αισθητικής της πόλης∙ είναι θέμα πρόληψης και δημόσιας υγείας.
Τις τελευταίες μέρες η Ελλάδα και η Κύπρος πνίγονται στη σκόνη. Δεν είναι τυχαίο φαινόμενο, καθώς κάθε χρόνο αυτή η εικόνα αποτελεί ένα διαρκή κίνδυνο. Το πιο κρίσιμο στοιχείο εδώ είναι ότι η ποιότητα του αέρα είναι παθητική. Δεν την «επιλέγεις» όπως επιλέγεις τι θα φας ή αν θα γυμναστείς. Την αναπνέεις όπου κι αν βρίσκεσαι. Και επειδή είναι παθητική, γίνεται και βαθιά άνιση: άλλοι ζουν δίπλα σε πράσινο και χαμηλή κυκλοφορία, άλλοι δίπλα σε δρόμους, εργοτάξια, τσιμέντο και σκόνη. Άρα, όταν η Ευρώπη λέει «ο αέρας μετράει», στην πράξη λέει ότι το περιβάλλον που χτίζουμε γύρω μας είναι μέρος της πρόληψης.
Αυτό όμως δεν είναι μόνο προειδοποίηση. Είναι και ευκαιρία. Οι πόλεις που θα επενδύσουν σε περισσότερο πράσινο, λιγότερα αυτοκίνητα και λιγότερο τσιμέντο μπορούν να γίνουν πιο ελκυστικές για κατοίκους, εργαζομένους, επιχειρήσεις και επισκέπτες. Με τον ίδιο τρόπο που κάποτε μιλούσαμε για «κόστος ζωής», αρχίζει να μπαίνει στο τραπέζι και το «κόστος αέρα». Και εκεί θα κερδίσουν όσοι κάνουν την ποιότητα αέρα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, όχι απλώς περιβαλλοντικό σύνθημα.
Γιατί το πράσινο δεν είναι διακόσμηση. Είναι υποδομή υγείας. Η μείωση της κυκλοφορίας δεν είναι «πόλεμος στο αυτοκίνητο». Είναι επένδυση σε μια πόλη που αναπνέει. Και η μείωση του τσιμέντου δεν είναι επιστροφή στο παρελθόν. Είναι επιλογή για καλύτερη θερμική άνεση, λιγότερη σκόνη, λιγότερο φαινόμενο θερμικής νησίδας, και τελικά καλύτερη καθημερινότητα.
Αν το δούμε ως κίνητρο, τότε η «καθαρή ανάσα» γίνεται ένας νέος λόγος να μείνεις, να μετακομίσεις, να δουλέψεις, να μεγαλώσεις παιδιά, να ανοίξεις επιχείρηση. Οι πόλεις του μέλλοντος δεν θα ανταγωνίζονται μόνο σε μισθούς, ενοίκια και υποδομές. Θα ανταγωνίζονται σε ευεξία. Και η ευεξία ξεκινά από κάτι που δεν φαίνεται, αλλά σε επηρεάζει κάθε λεπτό: τον αέρα.
Άρα, το στοίχημα δεν είναι να φοβηθούμε τις μέρες σκόνης. Είναι να αποφασίσουμε τι πόλεις θέλουμε να είμαστε: πόλεις που απλώς αντέχουν το φαινόμενο ή πόλεις που σχεδιάζονται ώστε να το μειώνουν, να προστατεύουν τους πιο ευάλωτους και να κάνουν την υγεία πιο εύκολη υπόθεση. Γιατί όταν η ποιότητα αέρα είναι παθητική, η λύση δεν μπορεί να είναι μόνο ατομική. Πρέπει να είναι και συλλογική στον σχεδιασμό, στις μετακινήσεις, στο πράσινο, στις επιλογές μας για το τι χτίζουμε και πού.
Κωνσταντίνος Λοΐζου
CEO, EMBIO Diagnostics
