Σειρά σοβαρών πολιτικών ερωτημάτων θέτει η βουλευτής Ειρήνη Χαραλαμπίδου προς τον Υπουργό Εξωτερικών Κωνσταντίνο Κόμπο, με αφορμή ζητήματα που προέκυψαν στο πρόσφατο προεδρείο της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΟΑΣΕ, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο του Συμβουλίου Υπουργών στο αυστριακό Κοινοβούλιο.
Η επιστολή της αφορά την κυπριακή υποψηφιότητα για την Προεδρία του ΟΑΣΕ το 2027 και τον ρόλο της Τουρκίας και της Ελλάδας σε σχετικούς διορισμούς εντός του οργανισμού.
Συγκεκριμένα, η κ. Χαραλαμπίδου ζητά απαντήσεις σχετικά με την υποψηφιότητα που υπέβαλε η Κυπριακή Δημοκρατία αρχές Δεκεμβρίου του 2024 για να αναλάβει την Προεδρία του ΟΑΣΕ το 2027, καθώς και να φιλοξενήσει το Συμβούλιο Υπουργών τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους.
Η βουλευτής υπογραμμίζει ότι λίγες ημέρες μετά την κατάθεση της κυπριακής υποψηφιότητας, διορίστηκε ο πρώην πρέσβης της Τουρκίας Φεριντούν Σινιρλίογλου, στη θέση του Εκτελεστικού Γραμματέα του ΟΑΣΕ, ενώ η Μαρία Τελαλιάν ανέλαβε ως επικεφαλής του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Όπως επισημαίνεται, πρόκειται για ανταλλαγή μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, για την οποία η Κύπρος συγκατένευσε χωρίς πολιτικά οφέλη.
Άρνηση Τουρκίας και αντίθεση Λευκορωσίας
Η επιστολή σημειώνει επίσης ότι εντός ενός έτους αυξήθηκε ο αριθμός Τούρκων διπλωματών που μετακινήθηκαν στον ΟΑΣΕ και σε ορισμένες περιπτώσεις ηγούνται επιτόπιων αποστολών του οργανισμού, ενισχύοντας την τουρκική παρουσία. Παρά το γεγονός ότι η Κύπρος είναι μέχρι στιγμής η μόνη υποψήφια χώρα για την Προεδρία του 2027, η Τουρκία δεν αποδέχεται αυτή την προοπτική, ενώ αντίθετη εμφανίζεται και η Λευκορωσία. Ο Εκτελεστικός Γραμματέας φέρεται να δήλωσε ότι δεν πρέπει να τίθενται ενώπιον του οργανισμού θέματα που δεν είναι ομόφωνα και συμφωνημένα.
Κατά το Συμβούλιο Υπουργών, επικεφαλής αποστολών αναφέρθηκαν στην ανάληψη της Προεδρίας από την Κύπρο, αγνοώντας, όπως αναφέρεται, την άρνηση της Τουρκίας, η οποία με βάση τους κανονισμούς του οργανισμού έχει καθοριστικό ρόλο.
Η κ. Χαραλαμπίδου θέτει πέντε ερωτήματα προς τον Υπουργό Εξωτερικών:
Γιατί η Ελλάδα και η Κύπρος δεν έθεσαν ως προϋπόθεση για τη συγκατάθεσή τους στον διορισμό Sinirlioḡlu την ανάληψη της Προεδρίας του ΟΑΣΕ το 2027 από την Κύπρο; Γιατί περιορίστηκαν σε «κατανόηση» και όχι σε δεσμευτική προϋπόθεση;
Γιατί η Ελλάδα δεν προσφέρθηκε να στηρίξει πολιτικά την Κύπρο, ώστε να ενισχυθεί η θέση της, δεδομένης της συμφωνίας Ελλάδας – Τουρκίας; Ποιο ήταν το πολιτικό όφελος της Κύπρου στη συγκεκριμένη προσυμφωνία και αν είχε ενημερωθεί και συμμετοχή στη διαδικασία ή αν βρέθηκε προ τετελεσμένων.
Πώς σχολιάζεται το γεγονός ότι η ρύθμιση φέρεται να εξυπηρέτησε την ελληνική πλευρά και όχι την κυπριακή; Πρόκειται για διπλωματικό ατόπημα και από ποια πλευρά;
Με δεδομένο ότι η Κύπρος εμφανίζεται αποδυναμωμένη σε έναν οργανισμό 57 κρατών, με έναν έμπειρο Τούρκο διπλωμάτη στη θέση του εκτελεστικού γραμματέα, ποιες είναι οι προθέσεις του Υπουργείου για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση.
Πώς σκοπεύει η Κύπρος να κινηθεί στο εξής ώστε να επιτύχει τον στόχο της Προεδρίας του ΟΑΣΕ το 2027, δεδομένου ότι δεν υπάρχει άλλος υποψήφιος; Η κ. Χαραλαμπίδου τονίζει ότι η Κύπρος δεν μπορεί να παραμένει η «μόνιμα χαμένη» σε τέτοιες πολιτικές και διπλωματικές συναλλαγές.
