Σε μια εξέλιξη που προκαλεί έντονο προβληματισμό στους τοπικούς φορείς και την τουριστική βιομηχανία, η Περιβαλλοντική Αρχή εξέδωσε αρνητική γνωμάτευση για το μεγαλεπήβολο σχέδιο προστασίας και βελτίωσης του παραλιακού μετώπου «Πανταχού – Γλυκί Νερό».
Η απόφαση αυτή ουσιαστικά παγώνει την κατασκευή των προγραμματισμένων κυματοθραυστών, αφήνοντας εκτεθειμένη τη δημοφιλή παραλία της Αγίας Νάπας στο φαινόμενο της διάβρωσης.
Η αρνητική αυτή εξέλιξη επηρεάζει άμεσα το τμήμα της ακτής όπου δραστηριοποιούνται μερικές από τις μεγαλύτερες ξενοδοχειακές μονάδες της περιοχής. Συγκεκριμένα, η έλλειψη προστατευτικών έργων αφήνει απροστάτευτο το παραλιακό μέτωπο μπροστά από τα ξενοδοχεία: Karousos Beach, Grecian Bay Hotel, Melissi Beach Hotel, Grecian Sands Hotel, Atlantica Sungarden Beach, Alion Beach.
Σύμφωνα με το Τμήμα Δημοσίων Έργων, η περιοχή η οποία εκτείνεται σε μήκος 1,6 χιλιομέτρων, παρουσιάζει ήδη σοβαρά σημάδια σταδιακής παράσυρσης της άμμου και υποχώρησης της ακτογραμμής, με αποτέλεσμα την αποκάλυψη κροκάλων και βράχων, γεγονός που υποβαθμίζει το τουριστικό προϊόν.
Η περιοχή μελέτης αποτελείται από δύο υποπεριοχές, τα τμήματα Α και Β.
• Το Τμήμα Α (δυτικά): Έχει μήκος 800 μ. και εκτείνεται από το αλιευτικό καταφύγιο Αγίας Νάπας μέχρι το ξενοδοχείο Grecian Sands Hotel.
• Το Τμήμα Β (ανατολικά): Έχει μήκος 800 μ. και εκτείνεται από το ξενοδοχείο Grecian Sands Hotel μέχρι το ανατολικό όριο της περιοχής μελέτης.
Το Τμήμα Α αποτελείται από αμμώδη ακτή (από το αλιευτικό καταφύγιο έως το Grecian Sands Hotel) και παρουσιάζει σταδιακή παράσυρση της άμμου της παραλίας, με συνέπεια την υποχώρηση της ακτογραμμής και την εμφάνιση κροκάλων και μικρών λίθων.
Το Τμήμα Β είναι η βραχώδης ακτή από το Grecian Sands Hotel μέχρι το ανατολικό όριο της περιοχής μελέτης, η οποία λόγω της γεωλογικής της σύστασης, εμφανίζει σταθερότητα στον χρόνο και μόνο μικρές σημειακές καταρρεύσεις τεμαχίων πρανών. Ως ακτίνα δυνητικής επιρροής καθορίστηκε η απόσταση ίση με 1 km.
Το κύριο αγκάθι που οδήγησε στην απόρριψη του σχεδίου είναι η προστασία της βιοποικιλότητας και συγκεκριμένα της Μεσογειακής Φώκιας (Monachus monachus).
Σύμφωνα με την έκθεση Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης που εκδόθηκε τον Φεβρουάριο του 2025, η κατασκευή του ύφαλου κυματοθραύστη ενδέχεται να επιφέρει σημαντικές και μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στην περιοχή Natura 2000 «Κάβο Γκρέκο». Το έργο απέχει μόλις 400 μέτρα από θαλάσσια σπήλαια που χρησιμοποιούνται από τις φώκιες για αναπαραγωγή και ξεκούραση. «Η υλοποίηση του έργου δεν μπορεί να προχωρήσει, καθώς οι στόχοι διατήρησης της μεσογειακής φώκιας τίθενται σε άμεσο κίνδυνο», αναφέρει χαρακτηριστικά η γνωμάτευση.
Πέραν των περιβαλλοντικών ανησυχιών, το έργο προσέκρουσε και σε πρακτικά εμπόδια. Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης ενημέρωσε την Αρχή ότι οι τεράστιες ποσότητες αδρανών υλικών που απαιτούνταν (περίπου 29.100 m3 φυσικών ογκολίθων και χιλιάδες κυβικά άμμου – 23.500 m3) δεν είναι πλέον διαθέσιμες από τα λατομεία της περιοχής (π.χ. Ξυλοφάγου), καθιστώντας τον σχεδιασμό οικονομικά και τεχνικά μετέωρο.
Η Περιβαλλοντική Αρχή τονίζει ότι το σχέδιο βασίστηκε αποκλειστικά σε σκληρά έργα που έρχονται σε σύγκρουση με το Πρωτόκολλο για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παράκτιων Ζωνών και τις σύγχρονες ευρωπαϊκές οδηγίες. Επομένως, προτρέπει το Τμήμα Δημοσίων Έργων να επιστρέψει με μια νέα πρόταση που θα βασίζεται στις σύγχρονες ευρωπαϊκές οδηγίες για ήπιες παρεμβάσεις, διασφαλίζοντας ότι η προστασία της ακτής δεν θα γίνει εις βάρος της φύσης.
Τι προέβλεπε το Σχέδιο
Η «βέλτιστη λύση» που απορρίφθηκε προέβλεπε:
Ύφαλο κυματοθραύστη μήκους 470 μέτρων σε βάθος -2,5 μέτρων. Τεχνητή αναπλήρωση της παραλίας σε μήκος 710 μέτρων με χονδρόκοκκη άμμο για την αποκατάσταση του πλάτους της ακτής. Συνολικό κόστος ύψους €3,3 εκατ.
Με την υφιστάμενη κατάσταση («Λύση 0»), η διάβρωση αναμένεται να συνεχιστεί ακάθεκτη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μεταξύ 1963 και 2014 η περιοχή έχασε ήδη 22.500 m2 ακτής. Οι τοπικοί φορείς καλούνται πλέον να αναζητήσουν εναλλακτικές, ηπιότερες μεθόδους προστασίας που να είναι συμβατές με το αυστηρό πλαίσιο προστασίας του Κάβο Γκρέκο, προκειμένου να μην χαθεί οριστικά η «χρυσή άμμος» της Αγίας Νάπας.
Οι 12 λόγοι απόρριψης από την Περιβαλλοντική Αρχή
>Περιβαλλοντικοί κίνδυνοι, τεχνικές αστοχίες και απουσία βιώσιμων λύσεων πίσω από την αρνητική γνωμάτευση
Η απόφαση της Περιβαλλοντικής Αρχής (13 Μαρτίου 2026) να γνωμοδοτήσει αρνητικά για το σχέδιο προστασίας της παραλίας Πανταχού – Γλυκί Νερό βασίζεται σε 12 συγκεκριμένους άξονες που αφορούν την οικολογική καταστροφή και την αστοχία του προτεινόμενου σχεδιασμού.
Ουσιαστικά η Περιβαλλοντική Αρχή γνωμοδοτεί αρνητικά λόγω των σημαντικών, άμεσων αλλά και έμμεσων, μακροπρόθεσμων, μη αναστρέψιμων και συσσωρευτικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων που ενδέχεται να προκύψουν από την υλοποίηση του προτεινόμενου Σχεδίου.
1. Μη αναστρέψιμος επηρεασμός θαλάσσιων οικοτόπων. Η κατασκευή θα κατέστρεφε συνολικά πάνω από 16.500 m² προστατευόμενων οικοτόπων, συμπεριλαμβανομένων των αμμοσύρσεων, των υφάλων και των πολύτιμων λιβαδιών Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica).
2. Κίνδυνος για τη μεσογειακή φώκια. Η περιοχή γειτνιάζει με τις θαλασσινές σπηλιές της Αγίας Νάπας, κρίσιμα καταφύγια για τη Monachus monachus. Η αλλαγή στη στερεομεταφορά (κίνηση άμμου) ενδέχεται να επηρεάσει την καταλληλότητα των σπηλαίων για αναπαραγωγή και γαλουχία.
3. Εκσκαφές και διατάραξη πυθμένα. Προβλεπόταν η αφαίρεση 33.000 m³ υλικού, γεγονός που θα προκαλούσε μαζική και μόνιμη καταστροφή των ενδοβενθικών και επιβενθικών οργανισμών που ζουν στον βυθό.
4. Αλλοίωση μορφολογίας και τοπίου. Τα έργα θα άλλαζαν ριζικά και οριστικά τη φυσική εικόνα και τη δομή τόσο του θαλάσσιου πυθμένα όσο και της ακτογραμμής.
5. Απουσία ήπιων λύσεων. Η μελέτη επικεντρώθηκε σχεδόν αποκλειστικά σε «σκληρά» έργα (τσιμέντο/ πέτρες), παραλείποντας να εξετάσει λύσεις βασισμένες στη φύση (Nature-based Solutions) που είναι πιο φιλικές προς το περιβάλλον.
6. Υπερβολική διαστασιολόγηση έργων. Ο προτεινόμενος ύφαλος-κυματοθραύστης κρίθηκε ως υπερβολικά μεγάλος (πλάτος 20μ. και ύψος κατασκευής 4,5μ.), απαιτώντας τεράστιες ποσότητες φυσικών ογκολίθων και άμμου.
7. Έμμεσες επιπτώσεις από λατομικά υλικά. Η ανάγκη για τεράστιες ποσότητες υλικών θα προκαλούσε περιβαλλοντική επιβάρυνση σε άλλες περιοχές, ενώ διαπιστώθηκε ότι τα υφιστάμενα λατομεία της περιοχής δεν έχουν καν τη διαθέσιμη ποσότητα.
8. Ανάγκη για συνεχή και επιβλαβή συντήρηση. Το σχέδιο προέβλεπε συνεχή λήψη ιζήματος από τον βυθό για τη συντήρηση της παραλίας, μια πρακτική που θα βρισκόταν σε διαρκή σύγκρουση με το θαλάσσιο οικοσύστημα και την ισορροπία της ακτής.
9. Επιβάρυνση από υφιστάμενες κατασκευές. Οι ήδη υπάρχουσες παράνομες ή μη κατασκευές εντός της Ζώνης Προστασίας της Παραλίας δημιουργούν ανακλάσεις κυμάτων που επιδεινώνουν τη διάβρωση, αντί να την επιλύουν.
10. Επηρεασμός πτηνοπανίδας. Η περιοχή αποτελεί σημαντικό διάδρομο μεταναστευτικών πτηνών. Οι εργασίες και η αλλαγή του περιβάλλοντος θα επηρέαζαν είδη που χρησιμοποιούν τη βραχώδη ακτή (περιοχή ΖΕΠ).
11. Καταστροφή του ακτόλιθου. Η εκσκαφή και το σπάσιμο του φυσικού ακτόλιθου θα κατέστρεφε τον μοναδικό φυσικό μηχανισμό που διαθέτει η περιοχή για να σταθεροποιείται και να προστατεύεται από τα κύματα.
12. Αύξηση θαλάσσιων ανεμώνων. Υπάρχει σοβαρή πιθανότητα η δημιουργία του κυματοθραύστη να ευνοήσει την υπερβολική εξάπλωση θαλάσσιων ανεμώνων, αλλοιώνοντας την τοπική βιοποικιλότητα.
Εγγραφή στο Newsletter
