Οδηγοί φορτηγών από τη Βόρεια Μακεδονία προχώρησαν από το μεσημέρι της Δευτέρας, 26 Ιανουαρίου, σε αποκλεισμό τελωνείων σε συνοριακές διελεύσεις της χώρας με κράτη της ζώνης Σένγκεν, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και η Βουλγαρία, καθώς και με γειτονικές χώρες εκτός Σένγκεν, όπως η Αλβανία και το Κόσοβο.
Σύμφωνα με τα ανακοινωθέντα, ο αποκλεισμός αφορά αποκλειστικά τα εμπορευματικά οχήματα και εφαρμόζεται σε εννέα συνοριακές διελεύσεις: τρεις προς την Ελλάδα (Εύζωνοι, Δοϊράνη, Νίκη Φλώρινας), τρεις προς τη Βουλγαρία, δύο προς την Αλβανία και μία προς το Κόσοβο. Παράλληλα, η κυριότερη συνοριακή διέλευση με τη Σερβία έχει αποκλειστεί από Σέρβους οδηγούς φορτηγών. Η κυκλοφορία επιβατικών αυτοκινήτων και λεωφορείων διεξάγεται κανονικά.
Όπως μεταφέρει το ΑΠΕ – ΜΠΕ, η Ένωση Μεταφορέων της Βόρειας Μακεδονίας (MAKAMTRANS) ανέφερε ότι ο αποκλεισμός για τα φορτηγά που εξέρχονται από τη χώρα τέθηκε σε ισχύ στις 12:00 το μεσημέρι (13:00 ώρα Ελλάδας), ενώ για τα φορτηγά που εισέρχονται στη Βόρεια Μακεδονία θα ξεκινήσει από τα μεσάνυχτα. Όπως επισημαίνεται, οι μεταφορείς προσανατολίζονται σε επταήμερο αποκλεισμό, με το ενδεχόμενο επαναξιολόγησης της στάσης τους σε περίπτωση θετικών εξελίξεων εντός της εβδομάδας.
Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν επίσης μεταφορείς από τη Σερβία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο, οι οποίοι προχώρησαν σε αντίστοιχους αποκλεισμούς, διαμαρτυρόμενοι για την εφαρμογή του νέου Συστήματος Εισόδου/Εξόδου (EES) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σημειώνεται ότι οδηγοί από την Αλβανία και το Κόσοβο δεν συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις.
Οι ενώσεις μεταφορέων των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων ζητούν την εξαίρεση των επαγγελματιών οδηγών φορτηγών από τον κανονισμό που προβλέπει μέγιστη παραμονή 90 ημερών ανά εξάμηνο στη ζώνη Σένγκεν, υποστηρίζοντας ότι οι οδηγοί μετακινούνται αποκλειστικά για επαγγελματικούς λόγους και δεν μπορούν να εξισώνονται με τουρίστες.
Η πρόεδρος της MAKAMTRANS, Μπιλιάνα Μουτάτοφσκα, τόνισε ότι το βασικό αίτημα αφορά την καταγραφή της παραμονής των επαγγελματιών οδηγών στη ζώνη Σένγκεν βάσει του κανόνα των 90 ημερών, προειδοποιώντας ότι η πλήρης εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων ενδέχεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και στην οικονομία, τόσο της Βόρειας Μακεδονίας όσο και της ευρύτερης περιοχής.
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Μεταφορών της Βόρειας Μακεδονίας, Αλεξάνταρ Νικόλοσκι, χαρακτήρισε την εφαρμογή του EES σοβαρό οικονομικό πρόβλημα, σημειώνοντας ότι μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή εξαγωγών, αύξηση του κόστους μεταφορών και μείωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Αντίθετα, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα Εσωτερικών Υποθέσεων, Μάρκους Λεμέρτ, διευκρίνισε ότι το EES δεν εισάγει νέους κανόνες για τη βραχεία διαμονή στη ζώνη Σένγκεν, αλλά αποσκοπεί στη βελτίωση της εφαρμογής των υφιστάμενων κανόνων και στον εντοπισμό παρατυπιών, επισημαίνοντας ότι το όριο των 90 ημερών ανά εξάμηνο παραμένει αμετάβλητο, με πρόνοιες ευελιξίας για συχνούς διερχόμενους μεταφορείς.
Το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES), το οποίο καταγράφει την είσοδο και έξοδο υπηκόων τρίτων χωρών μέσω βιομετρικών στοιχείων, εφαρμόζεται σταδιακά από τις 12 Οκτωβρίου 2025, με πλήρη εφαρμογή από τις 10 Απριλίου 2026.
