Στην EY θεωρούμε πως το νέο φορολογικό πλαίσιο συνιστά ένα σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού, καθώς οδηγεί συνολικά σε μειωμένο φορολογικό βάρος, αυξημένο καθαρό εισόδημα και ενισχυμένη διαφάνεια
Γράφει ο Φίλιππος Ραπτόπουλος, Συνέταιρος και Επικεφαλής Φορολογικών και Νομικών Υπηρεσιών, ΕΥ Κύπρου
Η νέα φορολογική μεταρρύθμιση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στη σύγχρονη οικονομική ιστορία της Κύπρου, καθώς έρχεται να επιλύσει χρόνιες στρεβλώσεις και να αποκαταστήσει αδικίες που είχαν παγιωθεί διαχρονικά στο φορολογικό μας σύστημα.
Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση-σταθμό, που υλοποιείται μετά από δύο δεκαετίες στασιμότητας και έχει ως στόχο τη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου, σύγχρονου και ανταγωνιστικού φορολογικού πλαισίου. Αποτελεί μια εκσυγχρονιστική τομή που δημιουργεί τις βάσεις για έναν ουσιαστικό επαναπροσδιορισμό του οικονομικού μοντέλου της χώρας, ενισχύοντας το αίσθημα της κοινωνικής δικαιοσύνης, μέσω της μείωσης των φορολογικών βαρών και της εφαρμογής στοχευμένων παρεμβάσεων προς όφελος τόσο των πολιτών όσο και των επιχειρήσεων.
Η εφαρμογή της αναμένεται να διευκολύνει την επιχειρηματική δραστηριότητα, να άρει αντικίνητρα που εμπόδιζαν τη διασυνοριακή ανάπτυξη και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας. Η μεταρρύθμιση έχει άμεσο όφελος για τους πολίτες, τις οικογένειες, τη μεσαία τάξη και τις επιχειρήσεις, ενώ την ίδια στιγμή εναρμονίζεται με τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες για ανάκαμψη και ανθεκτικότητα, ενσωματώνοντας αρχές βιωσιμότητας, καινοτομίας και κοινωνικής ισορροπίας.
Η Κύπρος επανατοποθετείται στον παγκόσμιο επενδυτικό χάρτη
Η φορολογική μεταρρύθμιση ενισχύει τη θέση της Κύπρου στον διεθνή επενδυτικό χάρτη, διαμορφώνοντας ένα πιο σταθερό, δίκαιο και προβλέψιμο φορολογικό πλαίσιο. Εφόσον εφαρμοστεί με συνέπεια και μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό, θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την αναβάθμιση της κυπριακής οικονομίας, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά της και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για εγχώριες και ξένες επενδύσεις.
Παράλληλα, ενδυναμώνει τον ρόλο της χώρας ως περιφερειακού κόμβου επενδύσεων και τεχνολογικής ανάπτυξης, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και το ανθρώπινο δυναμικό της, ενώ συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός αξιόπιστου οικονομικού οικοσυστήματος που στηρίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διεθνή της παρουσία.
Φορολογική δικαιοσύνη και ενίσχυση της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης
Στον πυρήνα της μεταρρύθμισης βρίσκεται η διόρθωση μιας ουσιαστικής και διαχρονικής αδικίας σε βάρος των Κυπρίων μετόχων εταιρειών, οι οποίοι για περισσότερα από 20 χρόνια υποχρεώνονταν να καταβάλλουν φόρους επί λογιζόμενων διανομών, ακόμη και όταν δεν υπήρχε πραγματική διανομή ή ουσιαστική απόδοση κερδών.
Μια ανορθογραφία του φορολογικού συστήματος, που επιβάρυνε αδικαιολόγητα την επιχειρηματική δραστηριότητα, αποθαρρύνοντας την επανεπένδυση κεφαλαίων και υπονομεύοντας τη φορολογική δικαιοσύνη.
Η κατάργηση του συγκεκριμένου μηχανισμού συνιστά καθοριστικό βήμα εξορθολογισμού του φορολογικού πλαισίου, καθώς ευθυγραμμίζει τη φορολογική επιβάρυνση με την πραγματική οικονομική δραστηριότητα, ενισχύει την εμπιστοσύνη των μετόχων και δημιουργεί ένα δικαιότερο και πιο λειτουργικό περιβάλλον για τις κυπριακές επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, ενισχύεται ουσιαστικά η ανταγωνιστικότητα των κυπριακών επιχειρήσεων, με τη μείωση του φόρου επί των πραγματικών μερισμάτων από το 17% στο 5% και τη διαμόρφωση ενός ελκυστικού φορολογικού περιβάλλοντος για επενδύσεις.
Η αύξηση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή αξιολογείται επίσης, ως κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς απομακρύνει τη χώρα από την εικόνα μιας οικονομίας με υπερβολικά χαμηλούς συντελεστές και δημιουργεί πρόσθετα δημόσια έσοδα. Τα έσοδα αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν για την κάλυψη του δημοσιονομικού κόστους που προκύπτει από την κατάργηση της λογιζόμενης διανομής, συμβάλλοντας σε μια πιο ισορροπημένη και βιώσιμη δημοσιονομική προσέγγιση, ενώ ταυτόχρονα η μεταρρύθμιση περιορίζει φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων με κυπριακή ιδιοκτησία και εκείνων που ανήκουν σε μη Κύπριους μετόχους.
Μέσα από την αναπροσαρμογή των φορολογικών κλιμάκων και την αύξηση του εξαιρούμενου ποσού, το σύστημα προσαρμόζεται, έστω και μερικώς, στις αυξήσεις του κόστους ζωής, αναγνωρίζοντας τις πιέσεις που δέχονται τόσο τα νοικοκυριά όσο και οι επιχειρήσεις. Ως αποτέλεσμα, μειώνεται το φορολογικό βάρος και αυξάνεται το διαθέσιμο εισόδημα, δημιουργώντας περισσότερο χώρο για ανάπτυξη, στήριξη της οικογένειας και βελτίωση της καθημερινότητας.
Ουσιαστική φορολογική ελάφρυνση με επίκεντρο τον πολίτη
Κεντρικό άξονα της φορολογικής μεταρρύθμισης αποτελεί η ουσιαστική ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μέσα από γενναίες τροποποιήσεις των φορολογικών κλιμάκων για τα φυσικά πρόσωπα. Οι παρεμβάσεις αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο μιας πολιτικής που στοχεύει στη στήριξη της κοινωνικής συνοχής και της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, ανταποκρινόμενη στις αυξημένες πιέσεις του κόστους ζωής.
Η αύξηση του αφορολόγητου ορίου στις 22.000 ευρώ κρίθηκε ως αναγκαία και εύλογη προσαρμογή, η οποία αντανακλά τόσο τον πληθωρισμό όσο και τη συνολική αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας. Παράλληλα, ανάλογα με τη σύνθεση και τα χαρακτηριστικά κάθε νοικοκυριού, παρέχεται η δυνατότητα πρόσθετων φοροαπαλλαγών, οι οποίες για ένα νοικοκυριό με δύο παιδιά μπορούν να ανέλθουν συνολικά έως και τις 10.000 ευρώ επιπλέον, με τις απαλλαγές αυτές να αφορούν, μεταξύ άλλων, παιδιά και φοιτητές έως 24 ετών, τόκους στεγαστικού δανείου ή πληρωμές ενοικίων.
Οι ρυθμίσεις αυτές μειώνουν ουσιαστικά το φορολογικό βάρος και αυξάνουν το καθαρό διαθέσιμο εισόδημα, δημιουργώντας συνθήκες μεγαλύτερης οικονομικής ασφάλειας για τα νοικοκυριά, ενώ περιλαμβάνονται και φορολογικά κίνητρα για πράσινες δαπάνες, όπως η ενεργειακή αναβάθμιση κατοικίας, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος και η αγορά ηλεκτρικού οχήματος.
Μεταρρύθμιση με θετικό πρόσημο και σημεία περαιτέρω βελτίωσης
Στην EY θεωρούμε πως το νέο φορολογικό πλαίσιο συνιστά ένα σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού, καθώς οδηγεί συνολικά σε μειωμένο φορολογικό βάρος, αυξημένο καθαρό εισόδημα και ενισχυμένη διαφάνεια, στοιχεία που συμβάλλουν στη βιωσιμότητα και την αξιοπιστία του φορολογικού συστήματος της χώρας.
Η κατάργηση διαχρονικών στρεβλώσεων και η ευθυγράμμιση της φορολογικής επιβάρυνσης με την πραγματική οικονομική δραστηριότητα αξιολογούνται θετικά, ιδιαίτερα ως προς τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και της εμπιστοσύνης των επενδυτών.
Την ίδια στιγμή, η επιδιωκόμενη διεύρυνση της φορολογικής βάσης ενδέχεται να δημιουργήσει προκλήσεις, ιδίως για διεθνείς επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει, υπό προϋποθέσεις, την ανταγωνιστικότητα της χώρας ως επενδυτικού προορισμού. Οι προβληματισμοί αυτοί καθιστούν αναγκαία τη συνεχή παρακολούθηση των επιπτώσεων του νέου πλαισίου στην πράξη.
Το τελικό νομοθετικό αποτέλεσμα που εγκρίθηκε από τη Βουλή είναι αισθητά βελτιωμένο σε σχέση με τις αρχικές κυβερνητικές προτάσεις, μετά και τις παρεμβάσεις και τροπολογίες των πολιτικών κομμάτων.
Η διαφοροποίηση μεταξύ των αρχικών εισηγήσεων και των τελικών κειμένων κρίνεται ουσιαστική και συμβάλλει στη διατήρηση της φορολογικής ανταγωνιστικότητας της Κύπρου.
Ωστόσο, ορισμένες πρόνοιες εξακολουθούν να παρουσιάζουν αδυναμίες και χρήζουν περαιτέρω τεχνικής επεξεργασίας και διευκρινίσεων, καθώς παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα και πρακτικά ζητήματα τα οποία θα πρέπει να εξεταστούν με την εφαρμογή της μεταρρύθμισης.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
ΕΥ Κύπρου
Εσπερίδων 10, 1087 Λευκωσία, Κύπρος
Ιστοσελίδα: www.ey.com/cy
Τηλέφωνο: +357 22 209 999
