Τον απολογισμό του έργου του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας για το 2025 και τις βασικές προτεραιότητες για το 2026 παρουσίασε την Παρασκευή 3 Απριλίου ο υπουργός Μιχάλης Δαμιανού, δίνοντας έμφαση στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και στη στήριξη επιχειρήσεων και πολιτών.
Στον τομέα των υδρογονανθράκων, ο υπουργός ανέφερε ότι το 2025 καταγράφηκε η ανακάλυψη του κοιτάσματος «Πήγασος» στο Τεμάχιο 10, ενώ εγκρίθηκε το αναθεωρημένο Πλάνο Ανάπτυξης και Παραγωγής για το κοίτασμα «Αφροδίτη». Παράλληλα, ολοκληρώθηκε το στάδιο προκαταρκτικού λεπτομερούς σχεδιασμού (pre-FEED), το οποίο θεωρείται κρίσιμο για την εμπορική αξιοποίηση του κοιτάσματος. Σημαντικές εξελίξεις καταγράφηκαν επίσης για το Τεμάχιο 6 και το κοίτασμα «Κρόνος», με συμφωνίες ανάμεσα σε Κύπρο, Αίγυπτο και αδειούχους, καθώς και με την υπογραφή Μνημονίου Συναντίληψης για το «Αφροδίτη».
Για το 2026, ο κ. Δαμιανού ανέφερε ότι οι εξελίξεις επιταχύνονται περαιτέρω. Στις 30 Μαρτίου, στο πλαίσιο της έκθεσης EGYPES στο Κάιρο, υπογράφηκαν συμφωνίες στρατηγικής σημασίας ανάμεσα σε Κύπρο και Αίγυπτο για τα κοιτάσματα «Αφροδίτη» και «Κρόνος», ενώ η κοινοπραξία ExxonMobil και QatarEnergy υπέβαλε Δήλωση Εμπορευσιμότητας για τα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος». Επιπρόσθετα, επιτεύχθηκε συμφωνία για τους βασικούς όρους της Συμφωνίας Πώλησης Φυσικού Αερίου για το «Αφροδίτη», περιλαμβανομένης της τιμής πώλησης, ανοίγοντας τον δρόμο για τη λήψη Τελικής Επενδυτικής Απόφασης. Στους στόχους για το 2026 περιλαμβάνονται η έγκριση του Πλάνου Ανάπτυξης και Παραγωγής για το «Κρόνος», η λήψη επενδυτικών αποφάσεων από τις εταιρείες, η υπογραφή διακρατικής συμφωνίας με το Ισραήλ για το «Αφροδίτη» και η ολοκλήρωση του σταδίου FEED.
Στον τομέα της ενέργειας, ο υπουργός σημείωσε ότι το 2025 καταβλήθηκαν 59 εκατ. ευρώ μέσω των σχεδίων χορηγιών του Ταμείου ΑΠΕ και ΕΞΕ, ποσό αυξημένο κατά 111% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ως βασικά ορόσημα ανέφερε την έναρξη λειτουργίας της Ανταγωνιστικής Αγοράς Ηλεκτρισμού την 1η Οκτωβρίου 2025, την έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής για το Υδρογόνο 2025-2030, την είσοδο του πλοίου ΕΤΥΦΑ – Προμηθέας στην κατοχή της ΕΤΥΦΑ και τη δημοσίευση σχεδίου χορηγιών για εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης σε συνδυασμό με έργα ΑΠΕ. Παράλληλα, διατηρήθηκε η ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector στον Ενωσιακό Κατάλογο Έργων Κοινού και Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος, ενώ εκδόθηκε γνωστοποίηση ώστε ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς να μπορεί να αναπτύσσει και να διαχειρίζεται εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας.
Για το 2026, η στρατηγική του Υπουργείου στην ενέργεια επικεντρώνεται στην ενεργειακή ασφάλεια, στην πράσινη μετάβαση και στη στήριξη των καταναλωτών. Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονται η επανεκκίνηση του έργου εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Βασιλικό, η ολοκλήρωση της εγκατάστασης 400.000 έξυπνων μετρητών έως τα μέσα του έτους, νέο σχέδιο χορηγιών για ευάλωτα και ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά και η εφαρμογή Εθνικού Σχεδίου Ενεργειακής Αναβάθμισης Κτηρίων. Παράλληλα, προωθούνται νέα μεθοδολογία και λογισμικό για την έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης, η λειτουργία του ιδιόκτητου τερματικού πετρελαιοειδών του ΚΟΔΑΠ, η δημιουργία Φορέα Διαχείρισης για το Ενεργειακό Κέντρο Βασιλικού και η σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ενεργειακής Φτώχειας.
Σε ό,τι αφορά τη βιομηχανία και την τεχνολογία, ο κ. Δαμιανoύ ανέφερε ότι το 2025 καταβλήθηκαν 40 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο σχεδίων χορηγιών συνολικού ύψους 296,8 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027. Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν στη στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στην ψηφιακή αναβάθμιση, στην ενεργειακή αποδοτικότητα και στην κυκλική οικονομία. Παράλληλα, προχώρησαν έργα αναβάθμισης υποδομών σε βιομηχανικές περιοχές ύψους περίπου 1 εκατ. ευρώ και επενδύσεις περίπου 6,8 εκατ. ευρώ στο Ενεργειακό Κέντρο Βασιλικού.
Για το 2026, προτεραιότητες αποτελούν η πλήρης υλοποίηση των σχεδίων του Ταμείου Ανάκαμψης, η επαναπροκήρυξη σχεδίων χορηγιών όπως το «Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω στις Κατοικίες» ύψους 15 εκατ. ευρώ, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ΜμΕ, η ψηφιακή αναβάθμιση επιχειρήσεων, η προώθηση σχεδίου αποθήκευσης ενέργειας στις επιχειρήσεις, η σύσταση Φορέα Διαχείρισης για το Ενεργειακό Κέντρο Βασιλικού και η διαμόρφωση νέας στρατηγικής για την ανταγωνιστικότητα και εξωστρέφεια της κυπριακής βιομηχανίας για την περίοδο 2026-2030.
Στον τομέα του εμπορίου, ο υπουργός ανέφερε ότι το 2025 ενισχύθηκε η διεθνής παρουσία της Κύπρου μέσω συμμετοχής σε διεθνείς εκθέσεις, ενώ εκπονήθηκε στρατηγική για τις υπηρεσίες με στόχο την ενίσχυση της εξωστρέφειας. Για το 2026, στόχος είναι ο εκσυγχρονισμός και η ψηφιοποίηση των σχεδίων χορηγιών για συμμετοχή σε εκθέσεις και συνέδρια, η υλοποίηση προωθητικών ενεργειών και η ενδυνάμωση των εξαγωγικών δυνατοτήτων των κυπριακών επιχειρήσεων, με έμφαση σε δυναμικούς τομείς υπηρεσιών, όπως οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, οι νεοφυείς επιχειρήσεις, η διαχείριση επενδυτικών κεφαλαίων, οι ναυτιλιακές υπηρεσίες και η τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Αναφερόμενος στην προστασία του καταναλωτή, ο υπουργός χαρακτήρισε ως βασικά επιτεύγματα του 2025 τη λειτουργία της πλατφόρμας e-kalathi, τη νομοθεσία για τον καθορισμό ανώτατων λιανικών τιμών σε αγορές όπου δεν αναπτύσσεται επαρκής ανταγωνισμός, την ολοκλήρωση της έρευνας για καταχρηστικές ρήτρες στις δανειακές συμβάσεις των δύο μεγάλων τραπεζών και τους εκτεταμένους ελέγχους στην αγορά. Για το 2026, προωθούνται νέο σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης τιμών πετρελαιοειδών, το οποίο αναμένεται να είναι έτοιμο εντός Απριλίου, καθώς και πλατφόρμα δημοσιοποίησης μη συμμορφούμενων προϊόντων.
Ο κ. Δαμιανού στάθηκε επίσης στο Κέντρο Εξυπηρέτησης Επιχειρήσεων, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία τον Μάιο του 2025 ως μετεξέλιξη της Μονάδας Διευκόλυνσης Επιχειρήσεων. Όπως είπε, το Κέντρο λειτουργεί ως σημείο ολοκληρωμένης καθοδήγησης και υποστήριξης για την ίδρυση, αδειοδότηση και λειτουργία επιχειρήσεων, καθώς και για την ένταξη στο Μητρώο Εταιρειών Ξένων Συμφερόντων. Για το 2026, σχεδιάζεται ενίσχυση της ψηφιακής παρουσίας του, πλήρης ψηφιοποίηση της διαδικασίας εγγραφής στο Μητρώο και ανάπτυξη νέας ψηφιακής πλατφόρμας πληροφόρησης για υπηρεσίες, αδειοδοτήσεις και ευκαιρίες χρηματοδότησης.
Σε σχέση με το Τμήμα Εφόρου Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας, ο υπουργός ανέφερε ότι το 2025 επιτεύχθηκε υψηλή συμμόρφωση στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, ενώ παράλληλα ενισχύθηκε το νομοθετικό και κυρωτικό πλαίσιο. Για το 2026, προωθείται νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για ετερόρρυθμους συνεταιρισμούς με ξεχωριστή νομική προσωπικότητα, η πλήρης λειτουργία της Αρχής Πνευματικής Ιδιοκτησίας και ο εκσυγχρονισμός του Μητρώου Εταιρειών μέσω νέας ψηφιακής πλατφόρμας, έργου ύψους 12 εκατ. ευρώ.
Στον τομέα της αφερεγγυότητας, ανέφερε ότι το 2025 το Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής διατήρησε τον κοινωνικό του ρόλο, με 51 υποθέσεις σε διαδικασία εκποίησης να καλύπτονται από προστατευτικά διατάγματα, σε ποσοστό περίπου 92%. Για το 2026, προτεραιότητα είναι η αναθεώρηση του πλαισίου, η ενίσχυση της προστασίας ευάλωτων δανειοληπτών και η έναρξη λειτουργίας της Υπηρεσίας Διαχείρισης Δεσμευμένων και Δημευμένων Περιουσιακών Στοιχείων τον Νοέμβριο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός και στην Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημειώνοντας ότι προωθούνται σημαντικές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, όπως οι συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με Ινδία, Mercosur και Αυστραλία, το Industrial Accelerator Act για την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, το θεματολόγιο για τους καταναλωτές, καθώς και ευρωπαϊκά νομοθετήματα όπως το Critical Raw Materials Act, το Energy Grids Package, το 28ο καθεστώς εταιρειών και η αναθεώρηση του πλαισίου ελέγχου ξένων επενδύσεων.
Κλείνοντας, ο Μιχάλης Δαμιανού υπογράμμισε ότι το 2026 θα είναι χρονιά επιτάχυνσης μεταρρυθμίσεων και υλοποίησης στρατηγικών έργων, με στόχο μια πιο ανθεκτική, βιώσιμη και ανταγωνιστική οικονομία προς όφελος πολιτών και επιχειρήσεων.
