Την ανάγκη για συντονισμένη στεγαστική πολιτική σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο υπογράμμισε ο υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου, μιλώντας στο συνέδριο “Real Estate, Property Development and Construction” με θέμα την προσιτή στέγη και τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κυπριακής κυβέρνησης.
Ο υπουργός ανέφερε ότι η στέγαση αποτελεί βασική προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής, ασφάλειας και αξιοπρεπούς διαβίωσης, σημειώνοντας πως η πρόσβαση σε κατοικία συνδέεται άμεσα με τη δημιουργία οικογένειας, την επαγγελματική δραστηριοποίηση και την ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία.
Όπως είπε, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αυξανόμενη πίεση στην αγορά κατοικίας, τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ευρώπη, λόγω της αύξησης των τιμών αγοράς και ενοικίων, της περιορισμένης προσφοράς οικιστικών μονάδων και των δυσκολιών πρόσβασης σε χρηματοδότηση. Πρόσθεσε ότι το πρόβλημα επηρεάζει πλέον ευρύ φάσμα της κοινωνίας, με ιδιαίτερη επίπτωση στους νέους, τις νεαρές οικογένειες, αλλά και σε εργαζομένους σε κρίσιμους τομείς όπως η υγεία και η εκπαίδευση.
Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος, ο κ. Ιωάννου σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναδείξει την προσιτή στέγη σε στρατηγική προτεραιότητα και προωθεί το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Οικονομικά Προσιτή Στέγαση, με έμφαση στην αύξηση της προσφοράς, στη μείωση της γραφειοκρατίας, στην ενίσχυση των επενδύσεων και στη στήριξη των πιο ευάλωτων ομάδων.
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ θέτει το ζήτημα της στέγασης ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα, εστιάζοντας σε τέσσερις βασικούς άξονες: την πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση, τη διευκόλυνση επενδύσεων, την αύξηση της προσφοράς μέσω νέων κατασκευών και ανακαινίσεων, καθώς και την ανταλλαγή γνώσης και αξιόπιστων δεδομένων μεταξύ των κρατών μελών.
Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, ο υπουργός είπε ότι η κυβέρνηση έχει θέσει τη στεγαστική πολιτική ως βασική προτεραιότητα, στηρίζοντάς τη σε δύο πυλώνες: την αύξηση του οικιστικού αποθέματος με έμφαση στην προσιτή κατοικία και την ενίσχυση της αγοραστικής δυνατότητας των πολιτών, με επίκεντρο τους νέους, τις νεαρές οικογένειες και τις ευάλωτες ομάδες.
Όπως ανέφερε, για την αντιμετώπιση της αναντιστοιχίας μεταξύ ζήτησης και προσφοράς προωθούνται τα Σχέδια Πολεοδομικών Κινήτρων και Build to Rent, τα οποία έχουν ήδη προσελκύσει σημαντικό ενδιαφέρον από τον τομέα ανάπτυξης γης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, έχουν κατατεθεί 46 αιτήσεις για αξιοποίηση των κινήτρων και του επιπρόσθετου συντελεστή δόμησης, που αντιστοιχούν σε περισσότερες από 2.500 οικιστικές μονάδες την επόμενη διετία, εκ των οποίων οι 400 θα διατεθούν στην αγορά προσιτής κατοικίας. Παράλληλα, άλλες 24 αιτήσεις αξιοποιούν την επιλογή εξαγοράς συντελεστή δόμησης, με συνολικό αντιστάθμισμα €12,5 εκατ. προς το Ειδικό Ταμείο Προσιτής Στέγης του ΚΟΑΓ.
Ο κ. Ιωάννου ανέφερε επίσης ότι, μέσω κρατικής στήριξης, ενισχύεται το αναπτυξιακό πρόγραμμα του ΚΟΑΓ, που λειτουργεί ως εκτελεστικός βραχίονας της στεγαστικής πολιτικής. Εντός του 2026 βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης 244 οικιστικές μονάδες προς πώληση σε προσιτή τιμή και 192 μονάδες προς προσιτό ενοίκιο, ενώ προχωρά και η διαδικασία διαχωρισμού 135 οικοπέδων σε Λευκωσία, Λάρνακα, Λεμεσό και Πάφο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο σχέδιο για την ανέγερση περίπου 500 μονάδων προσιτού ενοικίου σε κρατική γη, με συνολική επένδυση άνω των €75 εκατ. και ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2029. Όπως εξήγησε, οι πολυκατοικίες θα ανεγερθούν από τον ιδιωτικό τομέα με τη μέθοδο design and build, ενώ η διαχείριση των μονάδων θα αναληφθεί από τον ΚΟΑΓ.
Ο υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στο Σχέδιο Ανέγερσης Μονάδων Συλλογικής Διαμονής για εργαζομένους στους τομείς του εμπορίου, της βιομηχανίας και του τουρισμού, καθώς και στο νέο Σχέδιο Ανέγερσης Μονάδων Διαμονής Φοιτητών, που στοχεύει στην κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης για φοιτητική στέγη και στη σταθεροποίηση των ενοικίων σε περιοχές με έντονη φοιτητική παρουσία.
Παράλληλα, είπε πως η κυβέρνηση προχώρησε σε ουσιαστικές βελτιώσεις στο σχέδιο «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», με στόχο να καταστεί πιο ελκυστικό και να αυξηθεί βραχυπρόθεσμα το διαθέσιμο οικιστικό απόθεμα. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αύξηση της χορηγίας, ένταξη υφιστάμενων μη οικιστικών μονάδων, επέκταση των περιοχών εφαρμογής και διεύρυνση των κριτηρίων επιλεξιμότητας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη μεταρρύθμιση της αδειοδότησης, σημειώνοντας ότι το νέο, απλοποιημένο πλαίσιο περιορίζει τις χρονοβόρες διαδικασίες και εισάγει ταχεία αδειοδότηση για αναπτύξεις χαμηλού και μεσαίου ρίσκου. Όπως ανέφερε, μέχρι στιγμής σχεδόν 2.100 αιτήσεις για αναπτύξεις μέχρι δύο κατοικίες ολοκληρώθηκαν εντός 40 εργάσιμων ημερών, ενώ άλλες 660 αιτήσεις για πολυκατοικίες 20 διαμερισμάτων εξετάστηκαν εντός 80 εργάσιμων ημερών. Με βάση αυτά τα στοιχεία, εκτιμάται ότι περίπου 5.800 νοικοκυριά θα καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες σχεδόν έναν χρόνο νωρίτερα.
Καταλήγοντας, ο υπουργός Εσωτερικών υπογράμμισε ότι η στεγαστική πρόκληση απαιτεί μακροπρόθεσμη στρατηγική και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ Πολιτείας και ιδιωτικού τομέα. Όπως είπε, η κυβέρνηση αναγνωρίζει τη συμβολή του τομέα ανάπτυξης γης και κατασκευών στην οικονομία και θα συνεχίσει να εργάζεται για την ενίσχυση αυτής της συνεργασίας, με στόχο έναν δυναμικό και υγιή τομέα ανάπτυξης γης που θα στηρίζει τόσο την οικονομική σταθερότητα όσο και την κοινωνική συνοχή.
