Το ζήτημα της μισθοδοσίας των ευρωβουλευτών, σε συνδυασμό με τα επιδόματα και τις πρόσθετες παροχές που λαμβάνουν, επανέρχεται σταθερά στο δημόσιο διάλογο, ιδίως σε περιόδους αυξημένου ενδιαφέροντος για τη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων. Οι αποδοχές των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο τρόπος φορολόγησής τους, αλλά και τα κονδύλια που διατίθενται για την άσκηση των καθηκόντων τους, αποτελούν συχνά αντικείμενο συζήτησης και πολιτικής αντιπαράθεσης.
Με αφορμή τη συζήτηση γύρω από τα ευρωπαϊκά κονδύλια και τις έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη σε βάρος του ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου ο “Φ” καταγράφει και αναλύει το πλαίσιο μισθοδοσίας, τα επιδόματα και τα λοιπά οικονομικά ωφελήματα που λαμβάνουν οι ευρωβουλευτές κατά τη διάρκεια της θητείας τους.
Οι ευρωβουλευτές μοιράζουν τον χρόνο τους ανάμεσα στην εκλογική περιφέρειά τους, στο Στρασβούργο, όπου διεξάγονται 12 σύνοδοι της ολομέλειας κάθε έτος, και στις Βρυξέλλες, όπου συμμετέχουν σε πρόσθετες συνόδους, καθώς και σε συνεδριάσεις των επιτροπών και των πολιτικών ομάδων τους. Όλοι οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αμείβονται βάσει ενιαίου καθεστώτος που ισχύει από τον Ιούλιο του 2009, με στόχο τη διαφάνεια και την ίση μεταχείριση ανεξαρτήτως κράτους-μέλους εκλογής.
Η βουλευτική αποζημίωση αντιστοιχεί στο 38,5% των βασικών αποδοχών σύμφωνα με απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η μηνιαία ακαθάριστη αποζημίωση ανέρχεται σε €11.255,26. Μετά την παρακράτηση του φόρου της ΕΕ και των ασφαλιστικών εισφορών, η καθαρή μηνιαία αποζημίωση διαμορφώνεται στα €8.772,70. Η αμοιβή καταβάλλεται από τον προϋπολογισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ τα κράτη-μέλη έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν και εθνική φορολόγηση.
Για κάθε ημέρα κοινοβουλευτικής δραστηριότητας, καταβάλλεται κατ’ αποκοπή ημερήσια αποζημίωση 359 ευρώ (για το 2026), υπό την προϋπόθεση ότι ο ευρωβουλευτής υπογράφει το επίσημο μητρώο παρουσιών.
Το ποσό μειώνεται κατά το ήμισυ εάν ο ευρωβουλευτής δεν συμμετέχει σε τουλάχιστον τις μισές ψηφοφορίες με ονομαστική κλήση κατά τις ημέρες ψηφοφορίας στην Ολομέλεια. Για συνεδριάσεις εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ημερήσια αποζημίωση ανέρχεται σε €179,50, ενώ τα έξοδα στέγασης επιστρέφονται χωριστά.
Ωστόσο, μία φορά τον μήνα, είναι η λεγόμενη green week, όπου μένουν στο χώρο της εκλογής τους, άρα δεν θα υπογράψουν για να πάρουν το εν λόγω ποσό από συμμετοχή σε κάθε επιτροπή. Ως εκ τούτου, κατά μέσο όρο το ποσό του καθαρού μισθού ενός Ευρωβουλευτή ανέρχεται γύρω στις €10.000 το μήνα. Επίσης, ο Ευρωβουλευτής που πηγαίνει κάθε μήνα στο Στρασβούργο ενοικιάζει. Άρα έχει δεύτερο σπίτι ή ξενοδοχείο σε Βρυξέλλες και Στρασβούργο. Τα έξοδα διαμονής ενός ευρωβουλευτή είναι από τον μισθό του ευρωβουλευτή, ανέφερε πηγή από το Ευρωκοινοβούλιο.
Αρμόδια πηγή με γνώση επί του θέματος, ανέφερε στον “Φ” ότι ο μισθός του ευρωβουλευτή καθορίστηκε στο συγκεκριμένο πόσο ούτως ώστε να υπάρχει ισονομία μεταξύ των εκλεγμένων αξιωματούχων και τους 720 ευρωβουλευτές. «Μπορούσαν να καθορίσουν πως για κάθε κράτος μέλος να είναι ανάλογα ο μισθός των Ευρωβουλευτών με την χώρα εκλογή τους, όμως θεωρούν ότι και οι 720 ευρωβουλευτές πρέπει να αμείβονται το ίδιο», πρόσθεσε η αρμόδια πηγή.
Αποζημίωση €4.950 για γενικά έξοδα
Πέραν της βασικής αποζημίωσης, οι ευρωβουλευτές λαμβάνουν μηνιαία αποζημίωση για την κάλυψη γενικών εξόδων, όπως λειτουργία και συντήρηση γραφείων, εξοπλισμό, διοικητικές δαπάνες και δραστηριότητες εκπροσώπησης.
Για το 2025, το ποσό ανέρχεται σε €4.950 μηνιαίως. Ωστόσο, μειώνεται κατά 50% εάν ο ευρωβουλευτής απουσιάζει αδικαιολόγητα από τουλάχιστον τις μισές ημέρες συνεδριάσεων της Ολομέλειας σε ένα κοινοβουλευτικό έτος (Σεπτέμβριος–Αύγουστος).
Έξοδα ταξιδιού
Οι περισσότερες συνεδριάσεις πραγματοποιούνται στις Βρυξέλλες και στο Στρασβούργο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιστρέφει το πραγματικό κόστος των εισιτηρίων, με ανώτατο όριο τον αεροπορικό ναύλο κατηγορίας business D (ή αντίστοιχο), τον σιδηροδρομικό ναύλο πρώτης θέσης ή 0,59 ευρώ ανά χιλιόμετρο για μετακινήσεις με αυτοκίνητο (έως 720 χλμ. ανά ταξίδι και 60.000 χλμ. ετησίως).
Επιπλέον, προβλέπεται αποζημίωση για άλλα έξοδα ταξιδιού, όπως διόδια ή έξοδα κράτησης, η οποία καταβάλλεται για ένα ταξίδι μετ’ επιστροφής ανά εργάσιμη εβδομάδα μεταξύ τόπου κατοικίας και τόπου εργασίας του Κοινοβουλίου.
Λοιπές μετακινήσεις
Για επίσημες δραστηριότητες εντός του κράτους-μέλους εκλογής, τα έξοδα καλύπτονται σύμφωνα με το ισχύον σύστημα επιστροφής, έως ενός ετήσιου ανώτατου ορίου που εξαρτάται από το μέγεθος της χώρας.
Για δραστηριότητες εκτός του κράτους-μέλους εκλογής, οι ευρωβουλευτές μπορούν να λάβουν αποζημίωση για ταξίδια, διαμονή και συναφή έξοδα έως €5.638 ετησίως, ποσό που μπορεί να αναπροσαρμόζεται τιμαριθμικά.
Τι δικαιούνται για σύνταξη
Οι πρώην ευρωβουλευτές δικαιούνται σύνταξη από την ηλικία των 63 ετών. Το ποσό της σύνταξης αντιστοιχεί στο 3,5% του μισθού για κάθε πλήρες έτος θητείας, συν ένα δωδέκατο του ποσού αυτού για κάθε επιπλέον πλήρη μήνα. Η σύνταξη δεν μπορεί να υπερβαίνει το 70% του συνολικού μισθού του ευρωβουλευτή. Το κόστος καλύπτεται από τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πάνω από 30.000 το μήνα για δαπάνες προσωπικού
Οι ευρωβουλευτές έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν οι ίδιοι τους βοηθούς τους, σύμφωνα με όρους που καθορίζονται από τα Μέτρα Εφαρμογής του Καθεστώτος των Βουλευτών και με βάση τον προϋπολογισμό που καθορίζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Σύμφωνα με τους κανόνες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το 2016 το μέγιστο ποσό που διατίθεται σε κάθε ευρωβουλευτή για τις δαπάνες του προσωπικού του είναι €32.072 το μήνα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ευρωβουλευτές δεν λαμβάνουν όλο το ποσό, αλλά έχουν τη δυνατότητα να το χρησιμοποιήσουν για τα έξοδα του προσωπικού τους μετά από έγκριση από την αρμόδια υπηρεσία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τα €32.072 μπορούν να αξιοποιηθούν για τους μισθούς, τις αμοιβές και τις εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων των κοινοβουλευτικών βοηθών (συνεργάτες) και των παροχών υπηρεσιών που απασχολούν ή χρησιμοποιούν οι ευρωβουλευτές.
Οι βοηθοί των ευρωβουλευτών χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Οι διαπιστευμένοι βοηθοί και οι τοπικοί βοηθοί.
– Οι διαπιστευμένοι βοηθοί, που προσλαμβάνονται στις Βρυξέλλες (ή στο Λουξεμβούργο/Στρασβούργο), εξαρτώνται άμεσα από τη διοίκηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι ευρωβουλευτές έχουν τη δυνατότητα να προσλάβουν έως τέσσερις συνεργάτες, ενώ τουλάχιστον το 40% του συνολικού ποσού (από τις €32.072) προορίζεται για αυτή την κατηγορία.
– Οι τοπικοί βοηθοί εργάζονται για τους Ευρωβουλευτές στο κράτος μέλος της εκλογής τους. Τις συμβάσεις για τους βοηθούς οι οποίες συνάπτονται προσωπικά με τον ευρωβουλευτή τις διαχειρίζονται εντολοδόχοι πληρωμών (λογιστής), που εγγυώνται τη συμμόρφωση με τη σχετική εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Οι τοπικοί βοηθοί συνάπτουν με τους ευρωβουλευτές είτε σύμβαση εργασίας, είτε σύμβαση παροχής υπηρεσιών.
Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα για εξειδικευμένες και σαφώς προσδιορισμένες υπηρεσίες.
Το συνολικό κόστος για τους τοπικούς βοηθούς και τους ασκούμενους δεν μπορεί να υπερβαίνει το 60% του συνολικού κονδυλίου για τη βουλευτική επικουρία. Ωστόσο, το κόστος μόνο για τους παρόχους υπηρεσιών δεν μπορεί να υπερβαίνει το 20% αυτού του συνολικού κονδυλίου. Η αμοιβή των εντολοδόχων πληρωμών δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της μηνιαίας αποζημίωσης βουλευτικής επικουρίας.
Πηγή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξήγησε στον «Φ» ότι το ποσό που λαμβάνει κάθε Ευρωβουλευτής για τους συνεργάτες του είναι το ίδιο και για τους 720, ενώ ο κάθε Ευρωβουλευτής υλοποιεί τα συμβόλαια μέσω του εντολοδόχου πληρωμών για το τι ποσό θα δώσει στον κάθε συνεργάτη. Το ποσό αυτό ωστόσο, δεν είναι μόνο για τους συνεργάτες, αλλά περιλαμβάνει και τα έξοδα αποστολών των συνεργατών του Ευρωβουλευτή σε Ολομέλειες στο Στρασβούργο ή επισκέψεις σε άλλες χώρες.
Ακόμη, εάν ένας συνεργάτης του Ευρωβουλευτή ταξιδέψει σε κάποια αποστολή, το εισιτήριο πληρώνεται από το κονδύλι του προσωπικού.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Ευρωβουλευτές δεν μπορούν να προσλαμβάνουν ως βοηθούς στενούς συγγενείς.
Τα ονόματα ή οι εταιρικές επωνυμίες όλων των βοηθών δημοσιεύονται στον ιστότοπο του Κοινοβουλίου καθ” όλη τη διάρκεια των συμβάσεών τους, εκτός εάν τους χορηγηθεί εξαίρεση, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, όπως για λόγους προστασίας της ασφάλειάς τους.
Κώδικας δεοντολογίας για τους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Οι Ευρωβουλευτές είναι υποχρεωμένοι να τηρούν τον κώδικα δεοντολογίας, δηλαδή τις κατευθυντήριες αρχές ούτως ώστε να ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον και να ασκούν το έργο τους με ανιδιοτέλεια και ακεραιότητα. Ο κώδικας δεοντολογίας τέθηκε σε ισχύ το 2012, ενώ αναθεωρήθηκε για τελευταία φορά το 2023.
Στον κώδικα δεοντολογίας περιλαμβάνονται οι τρόποι για το πώς ένας Ευρωβουλευτής θα αντιμετωπίσει συγκρούσεις συμφερόντων, όπως και κανόνες για την υποχρέωση γνωστοποίησης του γεγονότος.
Με βάση τον κώδικα δεοντολογίας, οι Ευρωβουλευτές υποχρεώνονται να υποβάλλουν λεπτομερή δήλωση ιδιωτικών συμφερόντων, δήλωση περιουσιακών στοιχείων και, κατά περίπτωση, δήλωση επίγνωσης σχετικά με συγκρούσεις συμφερόντων.
Οι Ευρωβουλευτές υποχρεούνται να γνωστοποιούν τη συμμετοχή τους σε εκδηλώσεις που διοργανώνονται από τρίτους εάν η επιστροφή των εξόδων τους ταξιδιού, διαμονής ή παραμονής, ή η απευθείας καταβολή αυτών των εξόδων, καλύπτεται εν όλω ή εν μέρει από τρίτους.
Οι πληροφορίες που παρέχονται από τους ευρωβουλευτές στις δηλώσεις τους είναι διαθέσιμες στις ατομικές σελίδες των ευρωβουλευτών, εκτός από τη δήλωση περιουσιακών στοιχείων, η οποία δεν είναι δημόσια.
Οι Ευρωβουλευτές οφείλουν επίσης να δηλώνουν τα δώρα που έλαβαν κατά την εκπροσώπηση του Κοινοβουλίου με την επίσημη ιδιότητά τους με κατά προσέγγιση αξία άνω των 150 ευρώ, υπό τους όρους που προβλέπονται στα μέτρα εφαρμογής του κώδικα δεοντολογίας. Τα εν λόγω δώρα καταγράφονται στο μητρώο δώρων.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μπορεί να επιβάλλει κυρώσεις σε οποιονδήποτε ευρωβουλευτή βρεθεί να παραβαίνει τον κώδικα δεοντολογίας. Η κύρωση ανακοινώνεται από τον Πρόεδρο στην Ολομέλεια και δημοσιεύεται σε ευδιάκριτο σημείο της ιστοσελίδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
