Ένας πόλεμος που δεν είναι ορατός παντού αλλά είναι ήδη παρών σχεδόν παντού. Συνολικά 21 χώρες επηρεάζονται άμεσα, με τις 14 να βρίσκονται στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Κάθε φορά που ηχούν οι σειρήνες και ακολουθεί ενημέρωση για επιθέσεις και πλήγματα σε διάφορες περιοχές, άνθρωποι πεθαίνουν ή τραυματίζονται, νοσοκομεία καθίστανται επικίνδυνα, φάρμακα και τρόφιμα καταστρέφονται, άνθρωποι εγκαταλείπουν τα σπίτια τους. Αν σκεφτεί κανείς μόνο το γεγονός ότι ακόμη και στην Κύπρο, που σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί μέρος του πολέμου, κάτοικοι είχαν υποχρεωθεί τις προηγούμενες εβδομάδες να απομακρυνθούν από τα σπίτια τους, τότε μπορεί να φανεί καθαρά το «άλλο» κόστος αυτού του πολέμου.
Σε αριθμούς, στη σύγχρονη εποχή ο πόλεμος σαφώς και δεν μετριέται μόνο στα μέτωπα. Ο συγκεκριμένος πόλεμος, αυτή τη στιγμή, μετριέται σε 21 χώρες, σε εκατομμύρια εκτοπισμένους, σε χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες, σε νοσοκομεία που καταρρέουν και συστήματα υγείας που δοκιμάζονται στα όριά τους.
Από τα 3,2 εκατομμύρια εκτοπισμένων στο Ιράν και πάνω από 1 εκατομμύριο στον Λίβανο, μέχρι τις δεκάδες επιθέσεις σε δομές υγείας και την κατάρρευση της πρόσβασης σε βασική περίθαλψη, η σύγκρουση, που κανένας δεν γνωρίζει πότε θα τελειώσει, απλώνεται πολύ πέρα από τις γραμμές του πολέμου και τα σύνορα των εμπλεκομένων κρατών.
Το κόστος, πέρα από πυραύλους και drones, πέρα από βαρύγδουπες δηλώσεις, ανακοινώσεις και πολεμικές ενημερώσεις, περιλαμβάνει και τις οικονομικές επιπτώσεις, καθώς διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι η απότομη αύξηση στις τιμές της ενέργειας θα έχει συνέπειες στη διαβίωση εκατομμυρίων ανθρώπων διεθνώς. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποίησε ότι κάθε αύξηση 10% στην τιμή του πετρελαίου μπορεί να προσθέσει έως 0,4 ποσοστιαίες μονάδες στον παγκόσμιο πληθωρισμό, ενώ η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου καταγράφουν ήδη σοβαρές επιπτώσεις στην ενέργεια, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στο παγκόσμιο εμπόριο.
Οι αριθμοί μέσα από την επίσημη αναφορά του ΠΟΥ
(Βάσει της τελευταίας επίσημης καταγραφής μέχρι τις 18 Μαρτίου 2026)
> Στο Ιράν έχουν καταγραφεί 1.444 θάνατοι και 19.324 τραυματισμοί, ενώ ο αριθμός των εσωτερικά εκτοπισμένων φτάνει έως και τα 3,2 εκατομμύρια.
> Στον Λίβανο, οι νεκροί ανέρχονται σε 912 και οι τραυματίες σε 2.221, με περισσότερους από 1 εκατομμύριο ανθρώπους να έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους.
> Στον Λίβανο, τουλάχιστον πέντε νοσοκομεία έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας και έξι έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, ενώ 44 κέντρα πρωτοβάθμιας φροντίδας δεν λειτουργούν.
> Στον Λίβανο, έχουν πραγματοποιηθεί 18.236 ιατρικές επισκέψεις εντός καταφυγίων και 9.914 άνθρωποι έχουν λάβει φαρμακευτική αγωγή, αποτυπώνοντας την πίεση στο σύστημα.
> Στο Ιράν, περισσότεροι από 18.900 ασθενείς έχουν ήδη λάβει θεραπεία και εξέλθει, ενώ πάνω από 1.100 παραμένουν νοσηλευόμενοι και έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 700 χειρουργικές επεμβάσεις.
Σε ό,τι αφορά τη μαζική μετακίνηση πληθυσμών, ο ΠΟΥ καταγράφει:
> Στον Λίβανο, μέχρι τις 17 Μαρτίου 2026, περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι είχαν εκτοπιστεί, εκ των οποίων 133.414 διέμεναν σε 631 συλλογικά καταφύγια σε όλη τη χώρα.
> Στο Ιράν, η εσωτερική μετακίνηση αγγίζει έως και τα 3,2 εκατομμύρια άτομα. Ο ΠΟΥ, σε νεότερη ενημέρωσή του στις 17 Μαρτίου, ανέφερε επίσης ότι περίπου 100.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει την Τεχεράνη και ότι μεταξύ 600.000 και 1 εκατομμυρίου ιρανικών νοικοκυριών έχουν μετακινηθεί προσωρινά εντός της χώρας.
> Ταυτόχρονα, πάνω από 120.400 άνθρωποι έχουν περάσει από τον Λίβανο στη Συρία, εντείνοντας την πίεση στις ήδη επιβαρυμένες υποδομές.
Όπως επισημαίνει ο ΠΟΥ, η συγκέντρωση μεγάλων πληθυσμών σε καταφύγια και προσωρινές δομές δημιουργεί συνθήκες αυξημένου κινδύνου για την εξάπλωση ασθενειών. Η ζήτηση για πρωτοβάθμια φροντίδα, υπηρεσίες ψυχικής υγείας και βασικές υγειονομικές υπηρεσίες αυξάνεται, ενώ οι υποδομές δυσκολεύονται να ανταποκριθούν.
Αυτά που δεν λαμβάνονται υπόψη αλλά είναι σημαντικά
> Περιορισμοί στην κυκλοφορία, ανασφάλεια και καταστροφές υποδομών επηρεάζουν την κίνηση ασθενοφόρων, καθυστερούν τις παραπομπές ασθενών και δυσχεραίνουν τη διανομή ιατρικών προμηθειών.
> Σε ορισμένες περιοχές, εγκαταστάσεις υγείας έχουν εκκενωθεί ή κλείσει, ενώ η έλλειψη καυσίμων και εξοπλισμού περιορίζει τη λειτουργία κρίσιμων υπηρεσιών.
> Στη Γάζα, η περιορισμένη είσοδος προμηθειών και καυσίμων αναγκάζει τους υγειονομικούς φορείς να δίνουν προτεραιότητα μόνο στις πιο κρίσιμες υπηρεσίες, όπως η επείγουσα και τραυματολογική φροντίδα, οι υπηρεσίες μητρικής και νεογνικής υγείας και η αντιμετώπιση μεταδοτικών ασθενειών.
Απώλειες σε επαγγελματίες υγείας και δομές περίθαλψης
> Στον Λίβανο έχουν καταγραφεί 33 επιθέσεις σε δομές υγείας, με 31 θανάτους και 46 τραυματισμούς. Στις 13 Μαρτίου, 14 γιατροί, διασώστες και νοσηλευτές σκοτώθηκαν σε δύο επιβεβαιωμένες επιθέσεις.
> Στο Ιράν έχουν καταγραφεί 20 επιθέσεις σε υγειονομικές δομές, με 9 θανάτους.
> Στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη είχαν σημειωθεί, έως τις 17 Μαρτίου, 31 επιθέσεις σε δομές υγείας από την αρχή του έτους, με 3 θανάτους και 21 τραυματισμούς. Στο Σουδάν είχαν καταγραφεί 11 επιθέσεις, με 114 θανάτους και 148 τραυματισμούς.
> Στο Ιράκ έχουν αναφερθεί 37 θάνατοι και 215 τραυματισμοί, ενώ τα νοσοκομεία αντιμετωπίζουν αυξανόμενη πίεση και ελλείψεις προμηθειών.
> Στη Συρία, η άφιξη δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων από τον Λίβανο αυξάνει τη ζήτηση για υπηρεσίες υγείας και τον κίνδυνο εμφάνισης επιδημιών, περιλαμβανομένων συρροών λοιμωδών νοσημάτων όπως η ηπατίτιδα Α.
> Στην Υεμένη, 23,1 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια και μόνο περίπου το 60% των δομών υγείας είναι πλήρως λειτουργικό.
> Στο Κουβέιτ, δύο διασώστες τραυματίστηκαν όταν θραύσματα έπεσαν σε κέντρο ασθενοφόρων, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας.
Επέκταση παντού μέσω οικονομικής και ενεργειακής κρίσης
> Η καταστροφή αποθηκών πετρελαίου και διυλιστηρίων απελευθερώνει τοξικούς ρύπους, αυξάνοντας τον κίνδυνο αναπνευστικών και καρδιαγγειακών ασθενειών.
> Οι ζημιές σε εγκαταστάσεις αφαλάτωσης απειλούν την πρόσβαση σε καθαρό νερό για εκατομμύρια ανθρώπους, εντείνοντας τις ανησυχίες για τη δημόσια υγεία σε ολόκληρη την περιοχή.
> Διαταραχές στον εναέριο χώρο και στις θαλάσσιες μεταφορές επηρεάζουν τη διακίνηση προμηθειών, ενώ φορτία ιατρικού εξοπλισμού καθυστερούν ή δεν φτάνουν έγκαιρα στους προορισμούς τους.
Οικονομικές επιπτώσεις
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει επεκταθεί παντού, με άλλους διεθνείς οργανισμούς, σύμφωνα με τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία, να καταγράφουν έντονες επιπτώσεις σε ενέργεια, εμπόριο και κόστος ζωής.
> Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποίησε ότι η άνοδος των τιμών ενέργειας και η αστάθεια στις αγορές μπορούν να ενισχύσουν τον πληθωρισμό, με κάθε αύξηση 10% στο πετρέλαιο να προσθέτει έως 0,4 ποσοστιαίες μονάδες.
> Οι τιμές πετρελαίου έχουν ξεπεράσει τα 110 δολάρια το βαρέλι, καθώς πλήττονται κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις και διαταράσσεται η διακίνηση μέσω του Στενού του Ορμούζ.
> Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας έχει ήδη προχωρήσει σε αποδέσμευση άνω των 400 εκατομμυρίων βαρελιών από στρατηγικά αποθέματα για να περιορίσει την πίεση στις αγορές.
> Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου προβλέπει επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου από 4,6% το 2025 σε 1,9% το 2026, προειδοποιώντας ότι η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση μπορεί να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την εικόνα.
Η αύξηση του κόστους ενέργειας μεταφέρεται άμεσα στις μεταφορές, την παραγωγή και την αλυσίδα τροφίμων, επεκτείνοντας έτσι την κρίση της Μέσης Ανατολής στα νοικοκυριά διεθνώς, αφού λίγες μόνο εβδομάδες μετά το ξέσπασμα του πολέμου, ο παγκόσμιος πληθυσμός βρίσκεται αντιμέτωπος με ακριβότερα καύσιμα και αυξημένο κόστος βασικών αγαθών.
