Όπως είχα αναφέρει στο προηγούμενο μου άρθρο, σήμερα γράφω για την επόμενη Εγγυήτρια Δύναμη την Ελλάδα. Ακολουθώντας την προσέγγιση και των προηγούμενων άρθρων μου επί του θέματος, δεν θα ασχοληθώ με το παρελθόν. Γνωστό σε όλους το ιστορικό των σχέσεων Κύπρου – Ελλάδας και Ελλάδας – Κύπρου. Γνωστές και οι ίδιες οι σχέσεις. Γνωστό επίσης και το γεγονός ότι και στην Ελλάδα και στην Κύπρο υπάρχουν αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις και θέσεις για την ιστορία των σχέσεων αυτών, αλλά και την ποιότητα τους.
Αυτά για άλλη φορά. Σήμερα στο παρόν. Έχω γράψει πολλές φορές ότι όπως λένε και του κόσμου οι σοφοί, το παρελθόν πρέπει να το μελετάμε για να διδασκόμαστε αλλά εδώ στην Κύπρο υπερβάλλουμε. Όπως υπερβάλλουμε σε πλείστα όσα θέματα. Επαναλαμβάνω λοιπόν ότι ασχολούμαστε κατά συντριπτική πλειοψηφία με το παρελθόν, πολύ λιγότερο με το παρόν και ελάχιστα με το μέλλον. Και όταν λέω ασχολούμαστε, εννοώ ότι βασικά ερίζουμε χωρίς να μπορούμε ακόμα να καταλήξουμε σε οριστικά συμπεράσματα. Στο σήμερα λοιπόν.
Η Ελλάδα είναι ο πλέον στενός σύμμαχος της Κύπρου για πάρα πολλούς και διαφορετικούς λόγους. Η Ελληνική Δημοκρατία είναι Εγγυήτρια Δύναμη της Κυπριακής Ανεξαρτησίας, είναι κράτος μέλος της Ε.Ε., είναι κράτος μέλος του ΝΑΤΟ και αποτελεί όπως και η Κυπριακή Δημοκρατία, το σύνορο της Ε.Ε. με τον κόσμο της Εγγύς και Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου. Ελλάδα και Κύπρος έχουν απέναντι τους ένα γείτονα, την Τουρκία, η οποία για την Κύπρο είναι κατοχική δύναμη και για την Ελλάδα συνιστά τη μεγαλύτερη απειλή.
Αυτή η θέση στη γεωγραφία δημιουργεί και για τις δύο χώρες πέραν από προβλήματα και θετικές προοπτικές σε πολλούς τομείς. Μέσον της ανάπτυξης πολλαπλών σχέσεων με όλες αυτές τις χώρες οι οποίες συναποτελούν το γεωγραφικό κομμάτι, στο οποίο έχω προαναφερθεί. Από την Αίγυπτο έως τη Μεσοποταμία και ως τον Κόλπο. Από την Βόρεια Αφρική ως την Ινδία. Δεδομένου του έντονου ενδιαφέροντος και της Ε.Ε. για οικοδόμηση στενών σχέσεων με αυτές τις χώρες και τη διασφάλιση μονίμων διόδων διοχέτευσης αγαθών, ενέργειας κ.ο.κ από αυτές τις χώρες προς την Ε.Ε. και αντίστροφα. Αποτελούν και οι δύο χώρες, σύνορο – φυλάκιο πρώτης γραμμής σε ότι αφορά τις μεταναστευτικές ροές. Αποτελούν ταυτόχρονα και τον πλησιέστερο στόχο για όσους συγκρούονται με Ε.Ε και ΗΠΑ. Ακόμα και για αυτούς που συγκρούονται μόνο με ΗΠΑ. Έχουν και οι δύο χώρες αναπτύξει ισχυρότατους δεσμούς με τη Δύση, τόσον εντός Ε.Ε. όσον και εκτός. Αυτά είναι ήδη αρκετά κοινά συμφέροντα.
Έχω αναφέρει ορισμένα θέματα κοινού ενδιαφέροντος και αμοιβαίου οφέλους και κοινού κινδύνου και για τις δύο χώρες, που συνιστούν αντικειμενικούς δεσμούς. Πέραν βέβαια από όλα τα άλλα, τα γνωστά τα οποία συνδέουν διαχρονικά τις δύο χώρες και τους δύο λαούς. Να προσθέσω ακόμα ένα παράγοντα ενώ υπάρχουν και άλλοι. Η ιστορία διδάσκει ότι η καλή και ειλικρινής συνεργασία Αθηνών – Λευκωσίας αποδίδει καρπούς. Όπως π.χ. η συνεργασία η οποία απέφερε την ένταξη στην Ε.Ε. και η σημερινή συνεργασία, η οποία προκάλεσε την ευρωπαϊκή στρατιωτική συνδρομή προς την Κύπρο με σημαιοφόρο της βοήθειας αυτής, την Ελλάδα. Άρα από κοινού και λαμβάνοντας υπόψη τα αμοιβαία οφέλη και την αντιμετώπιση κοινών κινδύνων, είναι ο δρόμος που πρέπει να ακολουθείται. Υπάρχουν βέβαια για να μην κρυβόμαστε και στιγμές διαφορετικών αναγνώσεων και προσεγγίσεων. Υπήρξαν και συγκρούσεις. Αυτές όμως είναι και πρέπει να είναι μόνο στιγμές.
Διαφορετικά το μυαλό πάει πίσω στις καταστροφικές συνέπειες της αδυναμίας συνεργασίας. Θα προσθέσω ακόμα ότι οι πλείστες διαφορές ήταν υποκειμενικές και δεν προκλήθηκαν από το συλλογικό συμφέρον της Κύπρου ή της Ελλάδας, αλλά από ξεχωριστές ομάδες με δικά τους οικονομικά και πολιτικά και κυρίως ξένα συμφέροντα. Αυτών λεχθέντων το ερώτημα που προκύπτει για το κυπριακό, το οποίο αφορά τις δύο χώρες είναι το εξής: Τι συμφέρει σε Κύπρο και Ελλάδα ως λύση του Κυπριακού;
Σε Κύπρο και Ελλάδα συμφέρει ένα «κανονικό κράτος». Πλήρως ανεξάρτητο, εδαφικά ακέραιο και κυρίαρχο. Ένα κράτος που θα προκύψει από την λύση του Κυπριακού εντός παραμέτρων Ο.Η.Ε και στη βάση των αποφάσεων του Διεθνούς Οργανισμού και του Ευρωπαϊκού κεκτημένου. Για την Κύπρο αυτό σημαίνει ασφάλεια, λειτουργικότητα του κράτους, πράγματα τα οποία θα οδηγήσουν σε ειρηνική ανάπτυξη, σε όσα θετικά αυτό συνεπάγεται.
Για την Ελλάδα, μια τέτοια κατάληξη στο Κυπριακό, θα σήμαινε:
α) Τερματισμό της μεγαλύτερης και πλέον πολύχρονης αντιπαράθεσης με την Τουρκία.
β) Απρόσκοπτη πλέον συνεργασία των δύο χωρών, Ελλάδας και Κύπρου, σε όλους του τομείς και ιδιαίτερα εντός Ε.Ε.
γ) Επικέντρωση της προσοχής και των προσπαθειών της Αθήνας στην αντιμετώπιση άλλων εθνικού μεγέθους και σημασίας προβλημάτων, όπως είναι το σύνολο των ελλαδο – τουρκικών διαφορών.
δ) Δεν θα μπορεί πλέον το Κυπριακό να χρησιμοποιείται ως μοχλός πίεσης κατά της Ελλάδας από οποιονδήποτε τρίτο μέρος.
ε) Θα βοηθούσε την ποιοτική βελτίωση του τρόπου που διάφορες πολιτικές και άλλες δυνάμεις δρουν εντός Ελλάδος, δεδομένου ότι το κυπριακό έτυχε κατά καιρούς, αρνητικής χρησιμοποίησης και εκμετάλλευσης για συμφέροντα που δεν εξυπηρετούσαν, ούτε Ελλάδα, ούτε Κύπρο.
Σήμερα μέσα στα νέα δεδομένα τα οποία δημιουργούνται διεθνώς, αλλά και στην περιοχή μας μια σταθερή, εξωτερική πολιτική βασισμένη σε αρχές αλλά ταυτόχρονα ρεαλιστική και ευέλικτη μπορεί να αποκομίσει πολλαπλά οφέλη, στην κοινή προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού. Αυτό προϋποθέτει ετοιμότητα και ικανότητα αξιοποίησης της όποιας συγκυρίας προσφέρεται.
Σήμερα για μια ακόμα φορά στην ιστορία η περιοχή μας αποκτά πρωτεύουσα σημασία για διάφορους λόγους που έχουν ως κοινό διαχρονικό παρονομαστή στη θέση της στο παγκόσμιο χάρτη, τα προϊόντα τα οποία μπορεί να προσφέρει, κυρίως πετρέλαιο και φυσικό αέριο και δρόμους διέλευσης, αγαθών, υπηρεσιών και ανθρώπων. Ταυτόχρονα αποτελεί και κρίσιμο όριο ασφάλειας.
Στα τελευταία άρθρα μου προσπάθησα να παραθέσω τα δεδομένα τα οποία συνθέτουν το σημερινό σκηνικό. Σίγουρα θα υπάρχουν και άλλες απόψεις και άλλες οπτικές στο θέμα. Το ζητούμενο είναι όπως το σύνολο των απόψεων και των προσεγγίσεων συζητηθεί τόσον εντός Κύπρου, σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας, όσον και μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας. Στόχος να χαραχθεί η πλέον αποτελεσματική τακτική υπο τις νέες διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις. Μια τακτική και μια δέσμη χειρισμών, που θα σπρώξουν το κυπριακό προς τα μπρος. Προς την κατεύθυνση της λύσης.
