Η επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ, Μάρτα Κος, επικαλείται το πρόσχημα των γεωπολιτικών εξελίξεων για να προωθήσει την ικανοποίηση των απαιτήσεων της Άγκυρας στα ευρωτουρκικά. Ολοκληρώνοντας τις συνομιλίες της στην Άγκυρα, η Ευρωπαία επίτροπος διαμήνυσε ότι πρέπει να βρεθούν τρόποι ανταπόκρισης στις νέες συνθήκες. Άφησε να εννοηθεί ότι ήταν λάθος να επικεντωθούν οι συζητήσεις με την Τουρκία μόνο στα οικονομικά θέματα.
Η προσέγγιση αυτή αφήνει να διαφανεί τάση παράκαμψης της πάγιας τακτικής που ακολουθεί η ΕΕ σε όλες τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις.
Σε συνέντευξή της στην τουρκική εφημερίδα Χουριέτ, η Κος έδειξε να έχει διαφορετική προσέγγιση από τη διαδικασία που ακολουθήθηκε στις ενταξιακές άλλων χωρών:
«Στο παρελθόν, για διάφορους λόγους, ακολουθήσαμε τη ροή, αλλά οι νέες γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις δείχνουν ότι και οι δύο πλευρές επιθυμούν πλέον να προχωρήσουν και αυτό είναι για μένα το πιο σημαντικό συμπέρασμα. Αν καταφέρουμε να υλοποιήσουμε τα θέματα που συζητήσαμε, σύντομα θα δούμε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Μπορούμε να ξεκινήσουμε με μέτρα ενίσχυσης της εμπιστοσύνης και στη συνέχεια να προχωρήσουμε σε μεγαλύτερα βήματα. Πρέπει να βρούμε νέους τρόπους για να ανταποκριθούμε στις νέες συνθήκες. Στο παρελθόν εστιάσαμε πολύ στα οικονομικά θέματα, αλλά υπάρχουν και άλλες προτεραιότητες».
Οι δηλώσεις αυτές ήρθαν σε συνέχεια των τοποθετήσεων την Παρασκευή, μετά τη συνάντηση με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν.
Σε ανάρτηση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών σε λογαριασμό του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, αναφέρθηκε ότι ο Φιντάν και η Κος «επιβεβαίωσαν εκ νέου το καθεστώς της Τουρκίας ως υποψήφιας χώρας και τόνισαν την στρατηγική αξία των σχέσεων Τουρκίας – ΕΕ για την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας και της οικονομικής ανθεκτικότητας σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον».
Οι δύο πλευρές τόνισαν ότι οι πρόσφατες εξελίξεις σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο ανέδειξαν ακόμη περισσότερο την στρατηγική σημασία των σχέσεων μεταξύ της Τουρκίας και της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, ο Φιντάν υπογράμμισε την ανάγκη να ξεπεραστούν άμεσα τα υφιστάμενα εμπόδια στις διμερείς σχέσεις και κάλεσε σε συνεργασία σε ένα πιο ολοκληρωμένο, θεσμικό και πολυδιάστατο πλαίσιο.
Η Κος έφτασε στο σημείο να επικαλείται το παράδειγμα της Μολδαβίας ως προς τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει μια χώρα στις ενταξιακές της διαδικασίες. Είπε ότι «η Ρωσία και άλλες αυταρχικές χώρες θέλουν να δουν την Ευρώπη να αποτυγχάνει. Αυτό μας ώθησε να εξετάσουμε πιο προσεκτικά με ποιες χώρες θα συνεργαζόμαστε. Σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία είναι σημαντικός εταίρος μας από οικονομική, ασφάλειας και περιφερειακή άποψη».
Συνέχισε επαινώντας την Τουρκία για την ειρήνευση μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας που έδωσε «μια νέα διάσταση στο ζήτημα του Καυκάσου, χάρη στην οποία μπορούν να επιτευχθούν νέες συνεργασίες μεταξύ της Κεντρικής Ασίας και της ΕΕ, και καμία από αυτές δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς την Τουρκία».
Στη συνέντευξή της στην τουρκική εφημερίδα Χουριέτ, μετά την ολοκλήρωση της πρώτης επίσημης επίσκεψής της στην Τουρκία από την ανάληψη των καθηκόντων της, η Κος ανέφερε ότι «επιστρέφει στις Βρυξέλλες με συγκεκριμένες προτάσεις», σημειώνοντας ότι η αύξηση των θεωρήσεων πολλαπλής εισόδου συμβάλλει στη μείωση των χρόνων αναμονής.
Αναφερόμενη στο ζήτημα της απελευθέρωσης της βίζας, η Ευρωπαία επίτροπος είπε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να έχει συγκεκριμένα κριτήρια να εκπληρώσει, προσθέτοντας ότι πρόοδος σε αυτά θα μπορούσε να οδηγήσει σε συγκεκριμένες εξελίξεις.
Σχετικά με την πρωτοβουλία «Made in Europe», η επίτροπος ανέφερε ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση και ότι δεν τίθεται θέμα αποκλεισμού της Τουρκίας. «Βρίσκομαι εδώ για να υπερασπιστώ πιο δυναμικά τον ιδιαίτερο ρόλο που πρέπει να διαδραματίσει η Τουρκία στις οικονομικές σχέσεις, ακούγοντας σημαντικές αξιολογήσεις. Τις τελευταίες εβδομάδες γίνονται συζητήσεις επ’ αυτού, αλλά τίποτα δεν έχει ακόμη αποφασιστεί. Όποια κι αν είναι η τελική απόφαση, κατά τη γνώμη μου θα κάνω ό,τι μπορώ ώστε η Τουρκία να έχει τη θέση που της αξίζει», ανέφερε.
Η Κος ανακοίνωσε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων υπέγραψε δύο έργα στην Τουρκία, συνολικού ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, σηματοδοτώντας την επανενεργοποίησή της στη χώρα. Παράλληλα, έκανε αναφορά σε πιθανή ένταξη της Τουρκίας στο σύστημα SEPA για χαμηλού κόστους διασυνοριακές μεταφορές χρημάτων, καθώς και σε συμφωνίες περιαγωγής κινητής τηλεφωνίας.
H Κος συναντήθηκε με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, και σε δηλώσεις της εξέφρασε ικανοποίηση για «τη δέσμευση της Τουρκίας στη συνεχιζόμενη άτυπη διαδικασία για το Κυπριακό» υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ενώ τόνισε τη σημασία της συνέχισης των πρωτοβουλιών «που δημιουργούν κλίμα εμπιστοσύνης».
