Ανοδική τάση καταγράφουν τα περιστατικά απάτης στις πληρωμές στην Κύπρο, με τον συνολικό αριθμό τους να αυξάνεται κατά 30% και τη συνολική αξία τους κατά 66%, φτάνοντας σχεδόν τα €4 εκατ. το πρώτο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με έκθεση της Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου.
Η έκθεση, η δεύτερη που δημοσιεύει η ΚΤΚ για το συγκεκριμένο θέμα, καταγράφει περίπου 16.000 συναλλαγές απάτης την περίοδο Ιανουαρίου–Ιουνίου 2025, έναντι του αντίστοιχου εξαμήνου του 2024. Τα περιστατικά περιλαμβάνουν τόσο μη εγκεκριμένες συναλλαγές όσο και πληρωμές που εκτελούνται κατόπιν χειραγώγησης του πληρωτή.
Ταχύτερη αύξηση από τη ζώνη του ευρώ
Σύμφωνα με την ΚΤΚ, ο ρυθμός αύξησης της απάτης στην Κύπρο ήταν ταχύτερος από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Στη ζώνη του ευρώ, ο όγκος των περιστατικών παρέμεινε σχεδόν σταθερός (περίπου 9 εκατ. συναλλαγές), ενώ η αξία αυξήθηκε οριακά κατά 6%, στα €1,7 δισ. Παρά τη δυναμική αύξηση, η ΚΤΚ επισημαίνει ότι τα επίπεδα απάτης στην Κύπρο παραμένουν αποδεκτά τόσο σε απόλυτους όσο και σε σχετικούς όρους, σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Κάρτες και μεταφορές πιστώσεων στο επίκεντρο
Οι πληρωμές με κάρτα αποτελούν το πιο διαδεδομένο μέσο που υπόκειται σε απάτη, αντιπροσωπεύοντας το 92% των περιστατικών. Ωστόσο, η μεγαλύτερη αξία απάτης προέρχεται από τις μεταφορές πιστώσεων (54%), με ζημιές περίπου €1,9 εκατ., ενώ ακολουθούν οι πληρωμές με κάρτα (45%), ύψους €1,6 εκατ..
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη μέση αξία συναλλαγής απάτης στις μεταφορές πιστώσεων, που ανήλθε στα €5.472, υψηλότερη από τη μέση αξία των αντίστοιχων συναλλαγών γενικά στην Κύπρο (€4.496). Η ΚΤΚ σημειώνει ότι η Κύπρος κατέγραψε μία από τις υψηλότερες μέσες αξίες περιστατικών απάτης στις μεταφορές πιστώσεων σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.
Διασυνοριακές συναλλαγές και διαδικτυακές πληρωμές
Η έκθεση αναδεικνύει ότι τα διασυνοριακά περιστατικά απάτης είναι πολλαπλάσια των εγχώριων για όλα τα μέσα πληρωμής. Ενδεικτικά, ήταν 24 φορές πιο πιθανό να προκύψει απάτη σε διασυνοριακές πληρωμές με κάρτα σε σχέση με εγχώριες. Παράλληλα, αν και οι περισσότερες πληρωμές με κάρτα γίνονται σε φυσικά σημεία πώλησης, σχεδόν 97% των περιστατικών απάτης αφορούσαν διαδικτυακές συναλλαγές.
Η κλοπή ή υπεξαίρεση ευαίσθητων δεδομένων πληρωμής αποτελεί τη βασική μορφή απάτης στις πληρωμές με κάρτα, ενώ στις μεταφορές πιστώσεων κυριαρχεί η εξαπάτηση των κατόχων λογαριασμών ώστε να εκτελέσουν οι ίδιοι την πληρωμή.
Έμφαση στην πρόληψη και τη συνεργασία
Η ΚΤΚ υπογραμμίζει ότι η αυστηρή εξακρίβωση ταυτότητας πελάτη (SCA) έχει θετικό αντίκτυπο στη μείωση της απάτης στις πληρωμές με κάρτα, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το ανθρώπινο λάθος παραμένει ο πιο αδύναμος κρίκος.
Σε ένα ολοένα πιο σύνθετο οικονομικό περιβάλλον, η Τράπεζα τονίζει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, εποπτικών αρχών και κοινωνίας, με επενδύσεις σε ασφάλεια, τεχνολογίες παρακολούθησης και χρηματοοικονομική εκπαίδευση, ώστε να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα απέναντι στις αναδυόμενες μορφές απάτης.
