Το Κυπριακό παραμένει εκτός ατζέντας στις συναντήσεις Μητσοτάκη και Ερντογάν. Παρόλα αυτά, Λευκωσία και Αθήνα συντονίζονται πριν από την επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού στην Άγκυρα. Χθες, οι Νίκος Χριστοδουλίδης και Κυριάκος Μητσοτάκης ανταλλάξαν απόψεις και αξιολόγησαν τα δεδομένα.
Σύμφωνα με τη δήλωση του κυβερνητικού Εκπροσώπου, Κωνσταντίνου Λετυμπιώτη, οι δύο ηγέτες συζήτησαν εκτενώς τις εξελίξεις στο Κυπριακό. Ο Εκπρόσωπος ανέφερε ότι η επικοινωνία εντάσσεται στο πλαίσιο του διαρκούς συντονισμού Λευκωσίας και Αθήνας για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά και για τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.
Όπως ανέφερε ο Κ. Λετυμπιώτης, κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας ανταλλάχθηκαν απόψεις και αξιολογήθηκαν τα δεδομένα ενόψει της επικείμενης συνάντησης του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας στην Άγκυρα: «Συζητήθηκαν ειδικότερα οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, οι προσπάθειες που καταβάλλονται για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων εντός του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και η διατήρηση σταθερής και αταλάντευτης προσήλωσης στο Διεθνές Δίκαιο, τις αρχές, αξίες και το Δίκαιο της ΕΕ και στις σχετικές αποφάσεις και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας».
Επίσης, επιβεβαιώθηκε η κοινή προσέγγιση Κύπρου και Ελλάδας ως προς την ανάγκη συνέχισης των προσπαθειών για επανεκκίνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας από το σημείο που διακόπηκε, με στόχο μια βιώσιμη και λειτουργική λύση που θα σέβεται πλήρως το Διεθνές Δίκαιο και το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Ο Πρόεδρος της Κύπρου και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας συμφώνησαν να συνεχίσουν τη στενή συνεργασία και τον τακτικό συντονισμό σε όλα τα επίπεδα, ώστε κάθε διπλωματική επαφή και πρωτοβουλία να ενισχύει τη συνολική προσπάθεια για πρόοδο στο Κυπριακό, καταλήγει στη δήλωσή του ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος.
Η ατζέντα της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν
Για την Αθήνα, όπως μεταδίδουν ελλαδικά μέσα ενημέρωσης, βασικός στόχος είναι να διατηρηθεί ο απευθείας διάλογος σε επίπεδο κορυφής, ο οποίος -όπως εκτιμάται- έχει ατονήσει.
Σε σχετικό ρεπορτάζ, το «Πρώτο Θέμα» σημειώνει χαρακτηριστικά πως τα «ήρεμα νερά» των τελευταίων ετών, που έγιναν περίπου δόγμα ως προς τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, παρουσίασαν «κυματισμούς» τους τελευταίους μήνες, τόσο σε διμερές όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Προσθέτει επίσης τα εξής:
Υπό αυτό το πρίσμα, η απευθείας συζήτηση των δύο ηγετών στο Λευκό Παλάτι του κ. Ερντογάν θα είναι ενδιαφέρουσα, καθώς θα είναι ανοιχτή. Σύμφωνα με πληροφορίες, θα συζητηθούν τόσο διμερή όσο και περιφερειακά θέματα.
Η Αθήνα αναμένεται να θέσει τα ζητήματα των τουρκικών NAVTEX και να εξηγήσει τον ελληνικό σχεδιασμό για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και τα θαλάσσια πάρκα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, η Αθήνα στοχεύει πριν το Πάσχα (12 Απριλίου) να καταθέσει στο Συμβούλιο της Επικρατείας το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για το θαλάσσιο πάρκο στο Αιγαίο. Λίγο αργότερα θα ακολουθήσει και το διάταγμα για το Ιόνιο.
Οι εκτιμήσεις της Αθήνας
Η Αθήνα εκτιμά, σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, ότι οι Τούρκοι θα σταθούν ιδιαίτερα σε δύο ζητήματα. Πρώτον, στον αποκλεισμό τους από το πρόγραμμα SAFE και κατ’ επέκταση από την ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική. Δεύτερον, στη σχέση της Ελλάδας με το Ισραήλ, τη στιγμή που η αντίστοιχη σχέση της Άγκυρας με την Ιερουσαλήμ βρίσκεται στο ναδίρ.
Ως προς τα περιφερειακά ζητήματα, οι δύο ηγέτες θα συζητήσουν τις εξελίξεις σε Μέση Ανατολή, Ουκρανία, Ιράν και Συρία. Στο τετ-α-τετ τους, οι Μητσοτάκης και Ερντογάν θα συνοδεύονται από τους υπουργούς Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν και τους δύο διπλωματικούς τους συμβούλους Μίλτων Νικολαΐδη και Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς.
Πέρασε ενάμιση χρόνος από την τελευταία τους συνάντηση
Η τελευταία τετ-α-τετ συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έγινε τον Νοέμβριο του 2024 στη Νέα Υόρκη. Οι δύο είχαν αρχικά συμφωνήσει να συναντηθούν τον περασμένο Σεπτέμβριο, πάλι στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Τελικά όμως η συνάντηση ακυρώθηκε χωρίς να δοθούν ιδιαίτερες εξηγήσεις από καμία πλευρά.
Από τον Νοέμβριο του 2024 μέχρι σήμερα, οι ηγέτες της Ελλάδας και της Τουρκίας είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν κάποιες κουβέντες στο περιθώριο διεθνών συνάξεων, όπως η σύνοδος του ΝΑΤΟ. Φρόντισαν ωστόσο να κρατούν ανοικτά τα κανάλια επικοινωνίας μέσω των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, Γιώργου Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν.
Η Τουρκία συντηρεί συνεχώς την ένταση
Μετά τον αρχικό ενθουσιασμό που ακολούθησε την υπογραφή της Διακήρυξης των Αθηνών, η δυναμική των ελληνοτουρκικών σχέσεων ξεθώριασε. Η Τουρκία, όπως σημειώνεται στο protothema.gr, αποφεύγει μείζονες προκλήσεις, συντηρεί όμως την ένταση.
Για την Αθήνα, ακόμα και υπό αυτές τις συνθήκες, ο διάλογος είναι προτιμότερος από την αδράνεια.
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του στο Foreign Policy, επέλεξε να κρατήσει χαμηλούς τόνους και να εμφανιστεί διαλλακτικός έναντι της Τουρκίας. Ανέφερε ότι δεν βλέπει κίνδυνο κλιμάκωσης παρά τη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στις δύο χώρες για την υφαλοκρηπίδα και τον καθορισμό αποκλειστικής οικονομικής ζώνης.
Τα ελλαδικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα κυβερνητικά στελέχη στην Αθήνα, αναφέρουν ότι στόχος παραμένει η διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας και η εδραίωση μιας λειτουργικής σχέσης.
