Έντονη αντιπαράθεση ξέσπασε στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας με φόντο την εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur. Ενώ η κυβέρνηση καθησυχάζει, κάνοντας λόγο για «ισχυρές δικλείδες ασφαλείας» και νέες αγορές για τη ναυτιλία και τα φάρμακα, οι βουλευτές και οι αγροτικές οργανώσεις προειδοποιούν για χαριστική βολή στον πρωτογενή τομέα και εισβολή προϊόντων αμφιβόλου ποιότητας.
Σε πεδίο μάχης μετατράπηκε η συνεδρία της Επιτροπής, όπου στο επίκεντρο βρέθηκε η πολυσυζητημένη συμφωνία ελευθέρου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Λατινικής Αμερικής (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη, Βολιβία).
Η πλειοψηφία των μελών της Επιτροπής έκρινε τη συμφωνία ετεροβαρή για τα κυπριακά δεδομένα και απειλεί ευθέως τον Κύπριο παραγωγό.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής, Γιαννάκης Γαβριήλ, έθεσε το δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων, διερωτώμενος πώς λήφθηκε μια πολιτική απόφαση που αφήνει εκτός το εθνικό μας προϊόν, το χαλλούμι. «Πότε θα γίνει η αναδιάρθρωση της συμφωνίας για να συμπεριληφθεί το χαλλούμι; Πήρατε απόφαση σε βάρος του Κύπριου πολίτη», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την ανησυχία ότι η αγορά θα κατακλυστεί από προϊόντα αμφιβόλου ποιότητας.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο βουλευτής Χαράλαμπος Θεοπέμπτου έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τα πουλερικά. «Θα έρθουν κοτόπουλα αμφιβόλου ποιότητας. Θα φτάσουμε στο σημείο να εκτρέφουμε όρνιθες στις βεράντες των πολυκατοικιών για να ξέρουμε τι τρώμε», δήλωσε με δόση ειρωνείας, τονίζοντας την ανάγκη για μελέτη αντικτύπου και σήμανση των κυπριακών προϊόντων.
Η συζήτηση ανέδειξε το χάσμα στις τιμές παραγωγής. Όπως λέχθηκε από τον Χρίστο Ορφανίδη, το μέλι από τη Λατινική Αμερική φτάνει στην Κύπρο με τιμή €1,50, όταν το ποιοτικό κυπριακό μέλι κοστίζει €5, καθιστώντας τον ανταγωνισμό σχεδόν αδύνατο. Υποστήριξε ότι η συμφωνία εξυπηρετεί κυρίως τα οικονομικά συμφέροντα της Γερμανίας που εξάγει μηχανήματα, ενώ κατήγγειλε τα «δύο μέτρα και δύο σταθμά» στη χρήση φυτοφαρμάκων, που απαγορεύονται στην ΕΕ αλλά επιτρέπονται στη Λατινική Αμερική.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής Βαλεντίνος Φακοντής υπενθύμισε τη δύσκολη συγκυρία για τους παραγωγούς, λόγω και της μείωσης κατά 30% στην παροχή νερού, ενώ ο Χαράλαμπος Πάζουρος εξέφρασε έντονο προβληματισμό για τους κυβερνητικούς χειρισμούς.
Ο Υπουργός Εμπορίου, Μιχάλης Δαμιανός, επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, τονίζοντας ότι η συμφωνία ανοίγει τεράστιες προοπτικές για τη ναυτιλία, τα φάρμακα και τις εξαγωγές γαλακτοκομικών με χαμηλότερους δασμούς. «Η συμφωνία θα περνούσε και χωρίς τη συγκατάθεση της Κύπρου», σημείωσε με νόημα, εξηγώντας ότι οι εισαγωγές γεωργικών προϊόντων από τη Mercosur θα είναι περιορισμένες και σε ποσοστώσεις.
Όσον αφορά το χαλλούμι, ο Υπουργός παραδέχθηκε ότι δεν ήταν εγγεγραμμένο ως ΠΟΠ όταν ξεκίνησαν οι διαδικασίες, αλλά διαβεβαίωσε πως υπάρχει πρόθεση και πρόνοια ένταξής του μόλις η συμφωνία τεθεί σε εφαρμογή και κυρωθεί.
Στο κρίσιμο ζήτημα της ασφάλειας των τροφίμων ο προϊστάμενος των Υγειονομικών Υπηρεσιών, Ηρόδοτος Ηροδότου, ξεκαθάρισε ότι για τα απαγορευμένα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, το όριο ανίχνευσης είναι μηδέν. Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι, ενώ γίνονται αυστηρές δειγματοληψίες σε συνεργασία με το Γενικό Χημείο του Κράτους, τα ευάλωτα προϊόντα διατίθενται στην αγορά μέχρι να βγουν τα αποτελέσματα, διαδικασία που απαιτεί περίπου 15 ημέρες.
Ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, Ανδρέας Γρηγορίου, παρουσίασε μια σειρά από αντισταθμιστικά μέτρα και δικλείδες ασφαλείας που εξασφαλίστηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο:
Ενίσχυση της ΚΑΠ: Πρόταση για αύξηση του προϋπολογισμού κατά €45 δισ. (+20%).
Δίκτυο ασφαλείας: Δημιουργία ταμείου €6,3 δισ. για αγρότες που θα επηρεαστούν δυσμενώς.
Προστασία ΠΟΠ: Διασφαλίστηκε η προστασία 344 ευρωπαϊκών προϊόντων, ανάμεσά τους η κουμανδαρία, η ζιβανία και το λουκούμι Γεροσκήπου.
Ρήτρες ασφαλείας: Διατήρηση ποσοστώσεων για ευαίσθητα προϊόντα όπως το βόειο κρέας, η ζάχαρη και το μέλι.
Κραυγή αγωνίας καταναλωτών και αγροτικών οργανώσεων
Η Βιργινία Χρίστου, πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, έθεσε ερωτήματα για τον χρόνο των ελέγχων στα λιμάνια και αν τα προϊόντα φτάνουν στα ράφια πριν βγουν τα αποτελέσματα των αναλύσεων.
Οι εκπρόσωποι των αγροτών παρουσιάστηκαν ιδιαίτερα έντονοι, κάνοντας λόγο για θυσία του πρωτογενούς τομέα:
Ο γενικός γραμματέας της ΠΕΚ Χρίστος Παπαπέτρου διερωτήθηκε ποιο το όφελος από την αδασμολόγητη εισαγωγή σογιάλευρου, αν η κτηνοτροφία καταρρεύσει από τον αθέμιτο ανταγωνισμό των εισαγόμενων κρεάτων. Παρομοίασε την κατάσταση με τα κατεχόμενα όπου χρησιμοποιούνται απαγορευμένες ουσίες, τονίζοντας ότι «θυσιάζεται η υγεία των καταναλωτών για να εξάγουν οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες βιομηχανικά προϊόντα».
Ο γενικός γραμματέας του Παναγροτικού, Τάσος Γιαπάνης, μετέφερε την κραυγή αγωνίας των αγροτών, υπογραμμίζοντας ότι οι αυστηροί κανόνες της ΕΕ δεν ισχύουν στη Λατινική Αμερική, δημιουργώντας συνθήκες άνισου ανταγωνισμού.
Ο επαρχιακός γραμματέας της ΕΚΑ Λευκωσίας, Θωμάς Θωμά, έκανε λόγο για συρρίκνωση του αγροτικού τομέα, σημειώνοντας ότι τίθεται δίλημμα στον καταναλωτή για «δήθεν φθηνότερα προϊόντα». «Δεν κινδυνολογούμε, περιγράφουμε την πραγματικότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο πρόεδρος της Νέας Αγροτικής Κίνηση Τάκης, Χριστοδούλου, κάλεσε τους Κύπριους Ευρωβουλευτές να απορρίψουν τη συμφωνία στο Ευρωκοινοβούλιο. Παράλληλα, σημείωσε ότι στη Λατινική Αμερική καλλιεργούνται τεράστιες εκτάσεις γης, κάτι που ρίχνει το κόστος παραγωγής σε σύγκριση με την Ευρώπη.
