Τα φαινόμενα έντονης διάβρωσης στον κόλπο Κερατιδίου απειλούν πλέον άμεσα να καταπιούν δημόσιες υποδομές και πολυτελείς οικιστικές αναπτύξεις στην Πέγεια. Σύμφωνα με την Έκθεση Πληροφοριών που κατατέθηκε στην Περιβαλλοντική Αρχή, η κατάσταση περιγράφεται ως κρίσιμη, με το παραλιακό μέτωπο να υποχωρεί επικίνδυνα, απέχοντας πλέον μόλις 3 έως 5 μέτρα από τον δημόσιο πεζόδρομο.
Η μελέτη του γραφείου «Διον. Τουμαζής και Συνεργάτες», που εκπονήθηκε τον Νοέμβριο του 2024, αποκαλύπτει μια ανησυχητική εικόνα. Παρότι η ακτογραμμή φαινόταν σταθερή στο παρελθόν, την περίοδο 2014-2019 καταγράφηκε έξαρση της διάβρωσης με έντονη υποσκαφή του κρημνού. Σύμφωνα με τους μελετητές, από το 1963 μέχρι το 2014 υπήρξε υποχώρηση/ διάβρωση της ακτογραμμής περί τα 16 μέτρα στον ανατολικό κολπίσκο και περί τα 10 μέτρα στον δυτικό κολπίσκο. Περαιτέρω, σημειώνουν, από το 2014 μέχρι το 2019 υπήρξε υποχώρηση/ διάβρωση επιπρόσθετων 5 μέτρων περίπου στον ανατολικό κολπίσκο και περί τα 5 μέτρα στον δυτικό κολπίσκο. Δηλαδή, υπήρξε κατά μέσο όρο υποχώρηση κατά 1 μέτρο το χρόνο.
Οι μελετητές προειδοποιούν ότι με τους σημερινούς ρυθμούς είναι θέμα χρόνου η κατάρρευση του δημόσιου παραλιακού πεζοδρόμου και του χώρου πρασίνου, ενώ ήδη ο εφαπτόμενος δημόσιος δρόμος έχει υποστεί ζημιές, με τμήματά του να βρίσκονται πλέον… εντός θαλάσσης.
Το έργο αποσκοπεί στη βελτίωση της ασφάλειας του κοινού. Η προτεινόμενη λύση για την προστασία της βάσης του γκρεμού (πόδα) εμπνέεται από τη φυσική διαδικασία προστασίας που παρατηρείται στους γειτονικούς γκρεμούς, όπου η υποσκαφή από τον κυματισμό περιορίζεται μέσω της μετακίνησης λεπτόκοκκων υλικών. Τα μικρότερα σωματίδια μεταφέρονται από τα κύματα, ενώ στον πόδα παραμένουν μεγαλύτερα και πιο σταθερά υλικά, ικανά να αντισταθούν στους μέγιστους κυματισμούς.
Λόγω του κατεπείγοντος, οι αιτητές (ιδιοκτήτες της ανάπτυξης Coral Seas), σε συνεννόηση με την Επαρχιακή Διοίκηση Πάφου, προτείνουν μια δέσμη άμεσων μέτρων προστασίας, συνολικού κόστους €300.000 και διάρκειας εργασιών 5 μηνών:
• Κατασκευή τοίχου από δύο σειρές πασσάλων βάθους 12 μέτρων, σε μήκος 40 μέτρων παράλληλα με τον πεζόδρομο. Η κατασκευή θα είναι υπόγεια, ώστε να μην προκαλεί οπτική όχληση, εξασφαλίζοντας την ευστάθεια του εδάφους.
• Τοποθέτηση φυσικών ογκολίθων στη βάση του γκρεμού (πόδας) σε ύψος 4-6 μέτρων από τη θάλασσα. Στόχος είναι η απορρόφηση της ενέργειας του κύματος και ο περιορισμός της υποσκαφής.
«Η μη λήψη μέτρων συνεπάγεται σημαντικούς κινδύνους για την ασφάλεια των επισκεπτών και των κτιρίων της πρώτης γραμμής», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση, τονίζοντας ότι η λύση των γενικών μέτρων προστασίας ολόκληρου του κόλπου θα απαιτούσε έως και μια δεκαετία που η περιοχή δεν διαθέτει.
Το πρόβλημα της ευστάθειας του γκρεμού αντιμετωπίζεται από άλλους συμβούλους (Γιώργος Πετρίδης και Κυριάκος Κύρου). Σύμφωνα με τους ειδικούς, η μόνη άμεσα εφαρμόσιμη και αποτελεσματική λύση είναι η προώθηση συγκεκριμένων μέτρων προστασίας του παραλιακού μετώπου και των κατοικιών στην περιοχή έμπροσθεν του έργου Coral Seas. «Είναι σαφές ότι με τους σημερινούς μέσους ρυθμούς διάβρωσης του παραλιακού μετώπου, είναι πιθανό σύντομα να δημιουργηθεί κίνδυνος κατάρρευσης του δημοσίου παραλιακού πεζόδρομου και δημόσιου πρασίνου και ζημιές στο ίδιο το συγκρότημα. Η διάβρωση δεν εξελίσσεται με ένα σταθερό ρυθμό και ούτε μπορεί να γίνει πρόβλεψη πότε αυτή θα επηρεάσει τον παραλιακό πεζόδρομο και τις κατοικίες. Ακραία φαινόμενα θαλάσσιου κυματισμού μπορούν να επιφέρουν ξαφνική επιδείνωση της κατάστασης», αναφέρουν οι μελετητές.
Πετρίδης και Κύρου εισηγούνται για την αντιμετώπιση των προβλημάτων διάβρωσης και ευστάθειας του παραλιακού μετώπου παρά το έργο Coral Seas, την κατασκευή ενός θαμμένου τοίχου από πασσάλους μπροστά από τον παραλιακό πεζόδρομο και την προστασία του κρημνού τοπικά με ογκόλιθους. «Μια εφικτή και πρακτική λύση με την οποία εξασφαλίζεται σε μεγάλο βαθμό η ασφάλεια του παραλιακού μετώπου στην συγκεκριμένη περιοχή», καταλήγουν.
Κόκκινο από το Τμήμα Αρχαιοτήτων για τον υποθαλάσσιο πλούτο
Η περιοχή δεν είναι μόνο γεωλογικά ευαίσθητη αλλά και αρχαιολογικά βαρύνουσα. Το Τμήμα Αρχαιοτήτων, με επιστολή του ημερ. 28/7/2025, υπογραμμίζει ότι ο όρμος Κερατίδι αποτελεί σημαντικό αρχαιολογικό χώρο, καθώς υποθαλάσσιες έρευνες έχουν εντοπίσει μεγάλη συγκέντρωση υλικού που μαρτυρά την ύπαρξη αρχαίου αγκυροβολίου. Σημειώνεται ότι ο όρμος βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με τον μεγάλης σημασίας αρχαιολογικό χώρου της Μάας-Παλαιοκάστρου. Παρότι αναγνωρίζεται η ανάγκη προστασίας, το Τμήμα Αρχαιοτήτων ζητά σαφή οριοθέτηση των επεμβάσεων επί χάρτου, προειδοποιώντας για την αποφυγή αλλοίωσης της φυσιογνωμίας της περιοχής.
Οι μελετητές πάντως καθησυχάζουν, σημειώνοντας ότι οι εργασίες θα γίνουν εντός κρατικής γης και στα σημεία επαφής με τη διάβρωση, χωρίς να επηρεάζεται ο βυθός όπου εντοπίζονται οι αρχαιότητες.
Το έργο βρίσκεται εντός της Ζώνης Προστασίας της Παραλίας, μόλις 260 μέτρα από την οργανωμένη παραλία «Λαουρού». Η μελέτη υποστηρίζει ότι η χρήση φυσικών ογκολίθων αποτελεί μια «λύση βασισμένη στη φύση» (Nature-based solution), η οποία θα μειώσει την ανάκλαση του κυματισμού και θα σταθεροποιήσει το πρανές χωρίς να επηρεάσει τις γειτονικές ακτές.
Με τον Δήμο Πέγειας να προγραμματίζει την επέκταση του παραλιακού πεζοδρόμου προς τις Θαλασσινές Σπηλιές, η ανάγκη για ένα ασφαλές μέτωπο καθίσταται πλέον επιτακτική για την τοπική κοινωνία και την τουριστική βιομηχανία της Πάφου.
