Η επίθεση με drone στο στρατιωτικό αεροδρόμιο των Βρετανικών Βάσεων Ακρωτηρίου επαναφέρει στο προσκήνιο το θέμα των καταφυγίων, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση γενικευμένης κρίσης.
Το ερώτημα «ποια κατάσταση επικρατεί όσον αφορά τα καταφύγια», κάθε άλλο παρά ιδανική είναι παρόλον ότι το τελευταίο διάστημα καταβάλλονται προσπάθειες να επιβληθεί τάξη.
Σημειώνεται, πως με βάση σχετικά πρόσφατη απάντηση του υπουργού Εσωτερικών, Κωνσταντίνου Ιωάννου, σε ερώτηση του βουλευτή Νίκου Κέττηρου, στην Κύπρο υπάρχουν 2.200 καταφύγια, τα οποία σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να καλύψουν περίπου 920.000 άτομα που αποτελούν τον πληθυσμό της Κύπρου.
Τα 2.200 καταφύγια καλύπτουν, σύμφωνα με την απάντηση του υπουργού Εσωτερικών, περίπου το 30% του πληθυσμού, αλλά όπως εξήγησε αυτά δεν είναι «εδαφικά δομημένα».
Όπως εξήγησε ο υπουργός, σε παλιούς πυρήνες πόλεων, κατά κανόνα, δεν διατίθενται υπόγειοι χώροι, ενώ σε περιοχές παραλιακών ξενοδοχείων, υφίσταται πληθώρα αυτών.
Και η πιο ανησυχητική διαπίστωση του υπουργού ήταν πως «ο αριθμός των καταφυγίων μειώνεται με την πάροδο του χρόνου, δεδομένου ότι οι ιδιοκτήτες ζητούν την κατάργησή τους και την αξιοποίησή τους με άλλο τρόπο».
Σύμφωνα με παλαιότερη ανάρτηση του Philenews, λόγω και της αυξημένης ζήτησης και της «τελευταίας τρύπας», πολλοί ιδιοκτήτες επιδιώκουν να νοικιάσουν τους χώρους που είχαν επιλεγεί και διαμορφωθεί για να λειτουργήσουν ως καταφύγια αμάχων.
Ο υπουργός Εσωτερικών είχε δώσει οδηγίες στην Πολιτική Άμυνα να ελεγχθεί εκ νέου το απόθεμα σε καταφύγια και αναλόγως και των διαφοροποιήσεων που επήλθαν τα τελευταία χρόνια (με την ανέγερση μεγάλου αριθμού κτηρίων) θα ληφθούν και σχετικές πολιτικές αποφάσεις.
Σημειώνεται, πως από κάποιο σημείο και μετά δεν διαμορφώθηκαν νέα καταφύγια, παρόλον ότι αρκετά νέα κτήρια προσφέρονταν γι’ αυτό το σκοπό.
Ως προς την καταλληλότητα των καταφυγίων για φιλοξενία του πληθυσμού, στην απάντηση του υπουργείου Εσωτερικών προς τον κ. Κέττηρο υπεδείχθη, πως ο ιδιοκτήτης, υπεύθυνος ή διαχειριστής του χώρου (που χαρακτηρίστηκε ως καταφύγιο) οφείλει να τον παραδώσει καθαρό και έτοιμο προς χρήση εντός 24ώρου από τη λήψη σχετικής ενημέρωσης.
Σημειωνόταν επίσης, πως η πλειοψηφία των καταφυγίων, δημιουργήθηκαν στα τέλη της της δεκαετίας του 1990, για την προστασία του άμαχου πληθυσμού κατά τη διάρκεια εχθροπραξιών και συγκεκριμένα για την προστασία του πληθυσμού από βομβαρδισμούς και θραύσματα.
Ένα άλλο ζήτημα που προέκυψε από την επίθεση του drone αφορά και τον τρόπο ενημέρωσης των πολιτών, αν ληφθεί υπόψη πως οι πολίτες δεν ενημερώθηκαν αυτομάτως μέσω μηνυμάτων sms ή με άλλο άμεσο τρόπο.
Με βάση την πολιτική που ακολουθείται (Ειδικό Εθνικό Σχέδιο «ΗΛΕΚΤΡΑ») η κατάσταση έχει ως εξής:
-Σε έκτακτα ραδιολογικά και πυρηνικά ατυχήματα και συμβάντα, υπεύθυνο Υπουργείο για την ετοιμότητα και απόκριση, είναι το Υπουργείο Εργασίας.
Όταν ενεργοποιηθεί το σχέδιο ΗΛΕΚΤΡΑ, η Πολιτική Άμυνα είναι αρμόδια για τα ακόλουθα:
-Οργάνωση και χρήση καταφυγίων (όπου ενδείκνυται)
-Εκκένωση και μεταφορά πληθυσμού σε ασφαλείς χώρους
-Διοικητική μέριμνα των εμπλεκόμενων Υπηρεσιών και του επηρεαζόμενου πληθυσμού
-Ανακοινώσεις ή προειδοποιήσεις στον πληθυσμό με όλους τους μηχανισμούς, υποδομή και εξοπλισμό που διαθέτει σε επίπεδο περιφερειακής διεύθυνσης, Σταθμών και Υποσταθμών Πολιτικής Άμυνας, σύστημα σειρήνων, εθελοντές κλπ
-Διαβίβαση μηνυμάτων μέσω του δικτύου ασυρμάτων που διαθέτει
-Παροχή διευκολύνσεων για την ειδοποίηση και μετακίνηση εμπειρογνωμόνων
-Φιλοξενία ενός από τα κέντρα παρακολούθησης του τηλεμετρικού δικτύου
-Διαρκής επικοινωνία με το Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).
Το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας αναγνωρίζει τους κινδύνους πυρηνικών ατυχημάτων με δεδομένο ότι βρίσκεται κοντά σε χώρες, οι οποίες διαθέτουν πυρηνικούς αντιδραστήρες, ενώ στο θαλάσσιο και εναέριο χώρο της ανατολικής Μεσογείου διακινούνται εμπορικά και μη σκάφη, τα οποία μπορεί να είναι πυρηνοκίνητα ή να μεταφέρουν ραδιενεργά υλικά.
