Σήμερα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) κοινοποίησε την προσφυγή του δημοσιογράφου και συγγραφέα Μακάριου Δρουσιώτη κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η προσφυγή αφορά καταγγελλόμενες παραβιάσεις των Άρθρων 8, 10 και 13 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ο αιτητής καταγγέλλει ότι υπήρξε στόχος παράνομης παρακολούθησης μέσω προηγμένων λογισμικών κατασκοπείας (spyware), με παρεμβάσεις στους προσωπικούς του υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα, λογαριασμούς cloud και συστήματα ασφαλείας της κατοικίας του, καθώς και περιστατικά φυσικής παρακολούθησης. Υποστηρίζει ότι τα δεδομένα του, περιλαμβανομένων ευαίσθητων πληροφοριών και στοιχείων που αφορούσαν δημοσιογραφικές πηγές, αποκτήθηκαν χωρίς τη γνώση ή συγκατάθεσή του.
Σύμφωνα με την προσφυγή, ανεξάρτητη πραγματογνωμοσύνη από ειδικούς στην Ολλανδία διαπίστωσε εγκατάσταση τροποποιημένου λογισμικού που επέτρεπε απομακρυσμένη πρόσβαση και έλεγχο των αρχείων και επικοινωνιών του χωρίς ο ίδιος να είναι ενήμερος ή να έχει δώσει τη συγκατάθεση του.
Ο αιτητής καταγγέλλει ότι οι κυπριακές αρχές απέτυχαν να διεξαγάγουν αποτελεσματική και ανεξάρτητη έρευνα, δεν προέβησαν σε ουσιαστικά ανακριτικά μέτρα και τον παραπλάνησαν ως προς κρίσιμες ενέργειες δικαστικής συνδρομής προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για την εξασφάλιση δεδομένων από την Google.
Περαιτέρω, καταγγέλλεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει και χρησιμοποιεί ιδιαίτερα παρεμβατικά λογισμικά παρακολούθησης, όπως το Pegasus και άλλα αντίστοιχα συστήματα, χωρίς επαρκές νομικό και θεσμικό πλαίσιο εγγυήσεων. Ο αιτητής υποστηρίζει ότι το ισχύον κυπριακό νομοθετικό καθεστώς δεν πληροί τις απαιτήσεις «ποιότητας του νόμου» κατά το Άρθρο 8 της Σύμβασης και δεν παρέχει αποτελεσματικούς μηχανισμούς εποπτείας και ένδικης προστασίας.
Υπό το Άρθρο 10, ο αιτητής καταγγέλλει ότι η παρακολούθηση και οι ενέργειες εκφοβισμού εις βάρος του εντάσσονται σε ευρύτερη, συντονισμένη προσπάθεια φίμωσης της ερευνητικής του δραστηριότητας και περιορισμού της ελευθερίας του Τύπου. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην παραβίαση της προστασίας των δημοσιογραφικών πηγών. Σημειώνεται επίσης, ότι λειτουργοί της Μονάδας Κυβερνοεγκλήματος που διερευνούσαν τις καταγγελίες του άσκησαν αγωγές δυσφήμησης εναντίον του, ενώ ο πρώην Πρόεδρος και συνεργάτες του έχουν καταχωρίσει πολλαπλές αγωγές εναντίον του, τις οποίες ο αιτητής χαρακτηρίζει ως καταχρηστικές (SLAPP).
Υπό το Άρθρο 13, ο αιτητής καταγγέλλει ότι δεν διαθέτει αποτελεσματικό εσωτερικό ένδικο μέσο για να αμφισβητήσει τη νομιμότητα ενδεχόμενης μυστικής παρακολούθησης ή για να επιτύχει ουσιαστικό δικαστικό έλεγχο.
Η υπόθεση έχει ενδιαφέρον αφού άπτεται τόσο της προστασίας της ιδιωτικής ζωής από μυστικές πρακτικές παρακολούθησης όσο και της προστασίας της ερευνητικής δημοσιογραφίας και της ελευθερίας της έκφρασης στην Κύπρο.
Τον κ. Δρουσιώτη εκπροσωπεί ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου η δικηγόρος Λητώ Καριόλου.
Η Δημοκρατία καλείται πλέον να υποβάλει τις γραπτές της παρατηρήσεις επί του παραδεκτού και της ουσίας της υπόθεσης. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανταλλαγής υπομνημάτων, το Δικαστήριο θα εκδώσει απόφαση επί της ουσίας και, εφόσον κριθεί σκόπιμο, επί του ζητήματος της δίκαιης ικανοποίησης.
