Την επανεξέταση του ζητήματος της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου από την Επιτροπή Αναφορών (PETI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου χαιρέτισε σήμερα ο Δήμαρχος Αμμοχώστου, Σίμος Ιωάννου, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της Επιτροπής, έπειτα από αίτημα που υποβλήθηκε εξ ονόματος του Κινήματος Προσφύγων Αμμοχώστου.
Στην τοποθέτησή του ενώπιον της PETI, ο κ. Ιωάννου ευχαρίστησε τα μέλη για τη διαχρονική, στήριξή τους και για την απόφαση να επανεντάξουν το θέμα της Αμμοχώστου στην ημερήσια διάταξη.
Ο Δήμαρχος χαρακτήρισε την Αμμόχωστο σύμβολο παραβίασης του διεθνούς δικαίου, σημειώνοντας ότι η περίκλειστη περιοχή των Βαρωσίων παραμένει υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή από το 1974, χωρίς να έχει επιτραπεί η επιστροφή των νόμιμων κατοίκων της.
Αναφέρθηκε στα Ψηφίσματα 550 και 789 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τα οποία προβλέπουν ότι οποιαδήποτε προσπάθεια εποικισμού της περιοχής από άλλα πρόσωπα πέραν των νόμιμων κατοίκων της είναι απαράδεκτη και καλούν για τη μεταβίβασή της στη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών.
Σύμφωνα με τον κ. Ιωάννου, τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί μονομερείς ενέργειες, περιλαμβανομένου του σταδιακού ανοίγματος τμημάτων της περιφραγμένης περιοχής από το 2020 και εξής. Αναφέρθηκε σε επισκέψεις Τούρκων αξιωματούχων και του Προέδρου της Τουρκίας στην περιοχή, καθώς και σε αποφάσεις για μερικό άνοιγμα τμήματος των Βαρωσίων. Όπως είπε, οι ενέργειες αυτές έχουν καταδικαστεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παρουσιάζοντας συνοπτικά τις ενέργειες της Επιτροπής Αναφορών τα προηγούμενα χρόνια, έκανε αναφορά σε αποστολές διερεύνησης το 2007 και το 2018, σε εκθέσεις και γραπτές δηλώσεις υπέρ της εφαρμογής των σχετικών ψηφισμάτων του ΟΗΕ.
Ειδική μνεία έκανε στον υποβάλλοντα την αναφορά, Λοΐζο Αυξεντίου, σημειώνοντας ότι η πρωτοβουλία του συνέβαλε στη συζήτηση του θέματος στην Επιτροπή.
Ο κ. Ιωάννου παρουσίασε επίσης χρονολόγιο εξελίξεων από το 2017 έως σήμερα, περιγράφοντας κινήσεις για μερικό άνοιγμα της περιοχής μετά το Κραν Μοντάνα, καταγραφή περιουσιών το 2019, επισκέψεις Τούρκων αξιωματούχων το 2020, απόφαση για μερικό άνοιγμα της περιοχής το 2021 και πρόσφατες ανακοινώσεις περί πλήρους ανοίγματος, με ανάπτυξη υποδομών σε τμήματα που έχουν ανοίξει.
Κλείνοντας, απηύθυνε πρόσκληση προς τον Πρόεδρο και τα μέλη της PETI να επισκεφθούν την Αμμόχωστο, αναφέροντας ότι μία τέτοια επίσκεψη θα αποτελούσε, μήνυμα στήριξης προς τους νόμιμους κατοίκους, 52 χρόνια μετά τα γεγονότα του 1974.
Στη δική του παρέμβαση ενώπιον της PETI, ο Λοΐζος Αυξεντίου, ο οποίος υπέβαλε τη σχετική αναφορά, αναφέρθηκε στην προσωπική του εμπειρία ως εκτοπισμένος από το 1974.
Είπε ότι ο ίδιος και η οικογένειά του έγιναν πρόσφυγες τον Αύγουστο του 1974, κατά τη δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Τόνισε ότι η Τουρκία συνεχίζει να κατέχει πέραν του 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας, διατηρώντας περισσότερους από 40.000 στρατιώτες. Σημείωσε επίσης ότι, παρότι ολόκληρη η Κυπριακή Δημοκρατία εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, η εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου έχει ανασταλεί στις περιοχές όπου δεν ασκείται αποτελεσματικός έλεγχος από την κυβέρνηση.
Παρουσιάζοντας χάρτες και αεροφωτογραφίες κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, περιέγραψε τη γραμμή κατάπαυσης του πυρός και τη νεκρή ζώνη. Αναφέρθηκε ειδικότερα στην περίκλειστη περιοχή των Βαρωσίων, η οποία σφραγίστηκε μετά το 1974 και παραμένει υπό τον έλεγχο του τουρκικού στρατού, με απαγόρευση εισόδου σε πολίτες.
Ο κ. Αυξεντίου τόνισε ότι τα πρώτα χρόνια μετά την κατάληψη της πόλης σημειώθηκαν συστηματικές λεηλασίες περιουσιών, με μεταφορά αντικειμένων εκτός Κύπρου ή παραχώρησή τους σε εποίκους. Παρουσίασε φωτογραφικό υλικό από την κατοικία του στην Αμμόχωστο, αναφέροντας ότι όταν την επισκέφθηκε το 2003 διαπίστωσε εκτεταμένες φθορές.
Όπως είπε, το 2006 «συνελήφθη» για λίγες ώρες αφού παραχώρησε συνέντευξη μπροστά από το σπίτι του, ενώ το 2011 «συνελήφθη» εκ νέου από τις τουρκικές δυνάμεις, επειδή εισήλθε στην ιδιοκτησία του.
Ο αναφερόμενος υπενθύμισε ότι η PETI έχει πραγματοποιήσει αποστολές διερεύνησης για το ζήτημα και έχει καλέσει στην εφαρμογή των σχετικών Ψηφισμάτων. Αναφέρθηκε επίσης σε εξελίξεις από το 2019 και εξής, επισημαίνοντας ότι παρά τις εκκλήσεις του ΟΗΕ, τμήματα της περιοχής κατέστησαν προσβάσιμα το 2021, ενώ σε πρόσφατη έκθεση του Ιανουαρίου 2026 ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών επανέλαβε τη θέση του Οργανισμού υπέρ της συμμόρφωσης με τα σχετικά ψηφίσματα.
Ο κ. Αυξεντίου πρόσθεσε ότι η αναφορά του εμπνεύστηκε από τη Διακήρυξη Σουμάν και την αρχή ότι η ευρωπαϊκή ενοποίηση προχωρά μέσω συγκεκριμένων επιτευγμάτων που οικοδομούν αλληλεγγύη. Πρότεινε τη δημιουργία μίας ομοσπονδιακής περιοχής στην Αμμόχωστο, με επιστροφή των νόμιμων κατοίκων και επαναλειτουργία του λιμανιού, ως βήμα προς συνολική διευθέτηση του Κυπριακού.
Απηύθυνε έκκληση για στήριξη της προσπάθειας, σημειώνοντας ότι προσέρχεται στο Ευρωκοινοβούλιο εδώ και 23 χρόνια για το ίδιο ζήτημα και θέτοντας το αίτημα επιστροφής στην κατοικία του, από την οποία εκτοπίστηκε πριν από 52 χρόνια.
Παραμένει ανοικτή η αναφορά
Όπως γνωστοποίησε στο τέλος της συνεδρίας, ο Πρόεδρος της PETI, Μπογκντάν Ρζόντζα, η αναφορά έχει κρατηθεί ανοικτή και αναμένονται τα επόμενα βήματα τόσο από το Ευρωκοινοβούλιο όσο και από την Κομισιόν.
Σε συζήτηση που ακολούθησε οι Ευρωβουλευτές εξέφρασαν τη θερμή τους υποστήριξη προς την αναφορά που υπέβαλε ο κ. Αυξεντίου και την επιστροφή της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου στους νόμιμους κατοίκους της.
Κατά τις τοποθετήσεις τους, οι Κύπριοι Ευρωβουλευτές τόνισαν πως το ζήτημα του Βαρωσιού είναι μία ιστορία σαδισμού. Ανέφεραν επίσης την ανάγκη για τη λήψη ουσιαστικών δράσεων και πράξεων από την ΕΕ.
ΚΥΠΕ
