Οι πολεμικές συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και ειδικότερα, τα σφοδρά πλήγματα που δέχεται τις τελευταίες ημέρες ο γειτονικός Λίβανος, θέτουν σε αυξημένο συναγερμό τις αρμόδιες αρχές, ενόψει ενδεχόμενων νέων μεταναστευτικών ροών προς την Κύπρο.
Παρότι η συνολική εικόνα των τελευταίων μηνών καταδεικνύει σημαντική μείωση στις παράτυπες αφίξεις, δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού, καθώς η κατάσταση στην περιοχή παραμένει ιδιαίτερα ρευστή και απρόβλεπτη.
«Η κυβέρνηση έχει αναπτύξει ένα πολυεπίπεδο πλέγμα μέτρων»
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Υφυπουργός Μετανάστευσης, Νικόλας Ιωαννίδης, ανέλυσε στο philenews τον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων μαζικών αφίξεων, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση έχει ήδη αναπτύξει ένα πολυεπίπεδο πλέγμα μέτρων, το οποίο καλύπτει τόσο την πρόληψη όσο και τη διαχείριση πιθανής κρίσης, με στόχο την έγκαιρη και αποτελεσματική ανταπόκριση.
Αρχικά ο Υφυπουργός ξεκαθάρισε ότι μέχρι στιγμής, δεν καταγράφεται μεταβολή στις μεταναστευτικές ροές προς την Κυπριακή Δημοκρατία ως αποτέλεσμα των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. «Η εικόνα που υπάρχει είναι ότι οι πληθυσμοί που επηρεάζονται μετακινούνται κυρίως εντός των χωρών τους ή προς γειτονικά κράτη και δεν παρατηρείται κατεύθυνση ροών προς την Κύπρο. Αυτό δεν σημαίνει εφησυχασμό», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής παραμένει ασταθής και κάθε ένοπλη σύρραξη ενδέχεται να δημιουργήσει νέα δεδομένα. «Αυτό είναι πέραν του ελέγχου μας, αλλά υπογραμμίζεται για πολλοστή φορά ότι η Κύπρος δεν είναι μέρος της σύγκρουσης. Για τον λόγο αυτό, η κατάσταση αξιολογείται σε συνεχή βάση και η επιχειρησιακή ετοιμότητα των αρμόδιων υπηρεσιών παραμένει αυξημένη».
Ερωτηθείς αν καταγράφεται αύξηση στις αφίξεις μεταναστών λόγω των πολεμικών συγκρούσεων στον γειτονικό Λίβανο, απάντησε ότι με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και την εικόνα των αρμόδιων υπηρεσιών, δεν διαπιστώνεται αυτή τη στιγμή αύξηση αφίξεων από τον Λίβανο ή από άλλες γειτονικές χώρες.
Τόνισε ότι η συνολική εικόνα των τελευταίων μηνών επιβεβαιώνει ότι οι παράνομες αφίξεις παραμένουν σημαντικά μειωμένες. Αυτό συνδέεται με τη συνολική πολιτική αποτροπής, ελέγχου και διαχείρισης που εφαρμόζει η Κυπριακή Δημοκρατία.
Όσον αφορά τα μέτρα που λαμβάνονται για αντιμετώπιση των μεταναστευτικών ροών, ο κ. Ιωαννίδης υπογράμμισε ότι κυβέρνηση έχει αναπτύξει ένα πολυεπίπεδο πλέγμα μέτρων που καλύπτει τόσο την πρόληψη όσο και τη διαχείριση ενδεχόμενης κρίσης.
Όπως είπε, στο πλαίσιο των ληφθέντων μέτρων περιλαμβάνονται η αυξημένη επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων και της Γραμμής Κατάπαυσης του Πυρός, η επιχειρησιακή παρακολούθηση με τεχνολογικά μέσα, η επιτάχυνση των διαδικασιών εξέτασης αιτήσεων ασύλου και η ενίσχυση των επιστροφών υπηκόων τρίτων χωρών στην πατρίδα τους.
Τι προβλέπει ο σχεδιασμός έκτακτης ανάγκης για τον Λίβανο
Ακόμη, υπογράμμισε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων μαζικών αφίξεων, περιλαμβανομένων και σεναρίων που αφορούν τον Λίβανο ή άλλη γειτονική χώρα. Ο σχεδιασμός αυτός δεν είναι θεωρητικός, αλλά εντάσσεται στη συνολική ετοιμότητα των υπηρεσιών του κράτους για διαχείριση κρίσεων. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται τόσο το Εθνικό Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης όσο και το Εθνικό Ειδικό Σχέδιο «Ναυκράτης», που αφορά τη διαχείριση μαζικής άφιξης ατόμων που χρήζουν προστασίας. Σε περίπτωση που προκύψει τέτοιο ενδεχόμενο, η ανταπόκριση της Δημοκρατίας θα στηριχθεί σε έτοιμους μηχανισμούς συντονισμού, επιχειρησιακής κινητοποίησης και συνεργασίας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
«Η Κύπρος έχει θέσει με σαφήνεια την ανάγκη για έμπρακτη ευρωπαϊκή στήριξη»
Συμπλήρωσε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία προχωρεί στην πλήρη προετοιμασία της για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο ενισχύει τόσο τους συνοριακούς ελέγχους (με εξαίρεση, πάντοτε, την «Πράσινη Γραμμή», η οποία δεν θεωρείται σύνορο) όσο και τα εργαλεία διαχείρισης κρίσεων. «Στόχος είναι η χώρα να είναι σε θέση να ανταποκριθεί έγκαιρα, οργανωμένα και με επάρκεια, εφόσον προκύψουν νέες πιέσεις».
Επιπλέον, επεσήμανε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται σε συνεχή συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη. «Ως κράτος πρώτης γραμμής, η Κύπρος έχει θέσει με σαφήνεια την ανάγκη για έμπρακτη ευρωπαϊκή στήριξη σε περίπτωση νέας προσφυγικής κρίσης. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο είναι σήμερα πιο ισχυρό από ό,τι στο παρελθόν. Αυτό επιτρέπει καλύτερη προετοιμασία, ταχύτερη κινητοποίηση μηχανισμών αλληλεγγύης και πιο ουσιαστική στήριξη προς τα κράτη-μέλη που ενδέχεται να δεχθούν αυξημένες μεταναστευτικές ή προσφυγικές πιέσεις», ανέφερε.
Ο ρόλος των ευρωπαϊκών δυνάμεων ανοικτά της Κύπρου
Την ίδια στιγμή, ανοικτά της Κύπρου είναι συγκεντρωμένες ευρωπαϊκές δυνάμεις με στόχο την προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο Υφυπουργός ρωτήθηκε αν οι δυνάμεις αυτές λειτουργούν ως μέτρο αποτροπής για τη διακίνηση πλοιαρίων με παράτυπους μετανάστες, εξηγώντας ότι η αποτροπή της παράνομης διακίνησης δεν βασίζεται σε ένα μόνο μέτρο, αλλά σε συνδυασμό επιχειρησιακών και πολιτικών εργαλείων. «Οι ναυτικές περιπολίες, η παρακολούθηση μέσω τεχνολογικών μέσων, η γρήγορη διαχείριση των αιτήσεων ασύλου και οι πιο αποτελεσματικές διαδικασίες επιστροφών λειτουργούν μαζί ως αποτρεπτικό πλαίσιο έναντι των δικτύων διακινητών. Η συνολική παρουσία μέσων ελέγχου και επιτήρησης στην περιοχή συμβάλλει ευρύτερα στο περιβάλλον αποτροπής. Εκείνο, όμως, που είναι καθοριστικό για την Κυπριακή Δημοκρατία είναι η συστηματική εφαρμογή των δικών της επιχειρησιακών μέτρων και η σταθερή πίεση προς τα δίκτυα παράνομης διακίνησης», είπε.
Μηδενικές οι αφίξεις δια θαλάσσης – Πληγή οι ροές από τα κατεχόμενα
Τα επίσημα στοιχεία των αρμόδιων υπηρεσιών φανερώνουν και τη δουλειά που γίνεται στο Υφυπουργείο Μετανάστευσης. Συγκεκριμένα από την 1η Ιανουαρίου μέχρι σήμερα οι αφίξεις δια θαλάσσης είναι μηδενικές αφού δεν έχει καταγραφεί καμία άφιξη.
Όλες οι αφίξεις που καταγράφηκαν είναι αποτέλεσμα διελεύσεων μέσω της Γραμμής Καταπαύσεως του Πυρός. Συνολικά μέχρι τέλος Μαρτίου 2026, η πτωτική τάση των ροών συνεχίστηκε, αφού καταγράφηκαν μόλις 436 αφίξεις, γεγονός που καταδεικνύει την αποτελεσματικότητα των μέτρων που λαμβάνονται. Οι κύριες χώρες καταγωγής των φετινών αφίξεων είναι Σομαλία, Συρία, Σουδάν, Ιράν και Νιγηρία.
Επιπρόσθετα, από την 1η Ιανουαρίου μέχρι τις 3 Απριλίου οι εθελούσιες και αναγκαστικές επιστροφές ανήλθαν στις 2.155.
5.000 Σύροι έχουν αποσύρει την αίτηση ασύλου
Από την ημερά αλλαγής του καθεστώτος στη Συρία (09/12/2024) μέχρι σήμερα, σχεδόν 5.000 Σύροι είτε έχουν αποσύρει την αίτηση ασύλου τους είτε έχουν παραιτηθεί από το καθεστώς προστασίας, με σκοπό τον επαναπατρισμό τους. Η ροή αυτή συνεχίζεται, ενώ εδώ και μήνες προχωράμε στην απόρριψη αιτήσεων ασύλου και την αφαίρεση καθεστώτος από Σύρους που δεν δικαιούνται άσυλο. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι το τέλος Μαρτίου, οι εκκρεμούσες αιτήσεις ανέρχονταν στις 14.737.
