Τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν περισσότερο από το ένα τέταρτο της αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης ενέργειας το 2025, συγκεκριμένα το 27%, πράγμα που σημαίνει ότι, για πρώτη φορά, μια τεχνολογία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ήταν αυτή που συνέβαλε περισσότερο στην κάλυψη της αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης ενέργειας, η οποία πέρυσι ήταν 1,3%, σε σύγκριση με 2% το 2024 και μέσο όρο 1,4% την προηγούμενη δεκαετία.
Τα ηλιακά φωτοβολταϊκά ξεπέρασαν το φυσικό αέριο στην κορυφαία θέση, το οποίο αντιπροσώπευε το 17% αυτής της αύξησης της ζήτησης ενέργειας, κυρίως λόγω του ρόλου που διαδραματίζει σε πολλές χώρες για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με στοιχεία που περιέχονται στην ετήσια έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) και τα οποία μεταδίδει το ισπανικό πρακτορείο Efe.
Πέρυσι, εγκαταστάθηκε νέα φωτοβολταϊκή ηλιακή δυναμικότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για 600 τεραβατώρες (TWh) έως συνολικά 2.700 TWh, η οποία αντιπροσώπευε το 8% της συνολικής παραγωγής.
Φυσικό αέριο, πετρέλαιο και άνθρακας
Σύμφωνα με την έκθεση, η κατανάλωση φυσικού αερίου αυξήθηκε κατά 1% το πρώτο εξάμηνο του έτους εν μέσω υψηλών τιμών, σε σύγκριση με 2,8% το 2024. Αυτή η μέτρια αύξηση ήταν, ωστόσο, υψηλότερη από αυτή άλλων ορυκτών καυσίμων.
Στην περίπτωση του πετρελαίου, η αύξηση του 0,7% ήταν χαμηλότερη από ό,τι το προηγούμενο έτος, όχι μόνο σε ποσοστό, αλλά και σε όγκο (650.000 επιπλέον βαρέλια την ημέρα, σε σύγκριση με 750.000 το 2024) και είναι πολύ χαμηλότερη από τον ετήσιο μέσο όρο (1,4 εκατομμυρίων επιπλέον βαρελιών την ημέρα) που είχε παρατηρηθεί μεταξύ 2010 και 2019, μέχρι την επιδημία Covid.
Αυτή η σημαντική επιβράδυνση της ζήτησης για πετρέλαιο σχετίζεται ιδιαίτερα με την αντικατάστασή του ως πηγή ενέργειας πρόωσης στις μεταφορές, με την αύξηση 20% στις πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων το 2025, οι οποίες αντιπροσώπευαν το ένα τέταρτο αυτών που καταγράφηκαν παγκοσμίως.
Όσον αφορά τον άνθρακα, η ζήτησή του αυξήθηκε κατά 0,4%, αντανακλώντας ορισμένες αντικρουόμενες τάσεις μεταξύ των μεγάλων οικονομιών του κόσμου. Παρόλα αυτά, η συμβολή του στη συνολική αύξηση της κατανάλωσης ήταν 9%, ισοδύναμη με αυτή της αιολικής ενέργειας.
Η Κίνα μείωσε τη χρήση άνθρακα, αντικαθιστώντας τον με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, και η Ινδία έκανε το ίδιο, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες αύξησαν τη χρήση τους για να ανταποκριθούν στην απότομη αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Μειώθηκαν οι εκπομπές ρύπων
Μία από τις συνέπειες της επιβράδυνσης του ρυθμού ανάπτυξης των ορυκτών καυσίμων ήταν ότι οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) από τον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκαν κατά περίπου 0,4%.
Η Κίνα, η μεγαλύτερη ρυπογόνα χώρα στον κόσμο, μείωσε τις εκπομπές της χάρη στην ταχεία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που συμπληρώθηκε από την αυξημένη πυρηνική ισχύ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν μεγαλύτερες εκπομπές CO2 γιατί βασίστηκαν περισσότερο στον άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και λιγότερο στο φυσικό αέριο.
Αυτές που θεωρούνται πηγές χαμηλών εκπομπών (ουσιαστικά ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, βιοκαύσιμα και πυρηνική ενέργεια) αντιπροσώπευαν το 60% της αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης ενέργειας.
Ωστόσο, πέρυσι σημειώθηκε νέο ρεκόρ για τις εκπομπές που σχετίζονται με την ενέργεια και προκαλούν την υπερθέρμανση του πλανήτη, με περισσότερους από 38 δισεκατομμύρια τόνους.
Η Ευρώπη έσπασε το ρεκόρ
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία του ενεργειακού τοπίου είναι η αυξανόμενη σημασία της ηλεκτρικής ενέργειας, με προβλεπόμενη αύξηση 3% το 2025 (υπερδιπλάσιο του ρυθμού ανάπτυξης του τομέα στο σύνολό του).
Η Κίνα, όπου η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε κατά 5% (μετά από 7% το 2024), αντιπροσώπευε περισσότερο από το ήμισυ αυτής της αύξησης, κυρίως για την κάλυψη των αναγκών ψύξης.
Δύο πολύ σχετικοί φορείς της παγκόσμιας εξέλιξης αυτής της ζήτησης ήταν τα κέντρα δεδομένων, με αύξηση 17% πέρυσι, η οποία ήταν ιδιαίτερα έντονη στις Ηνωμένες Πολιτείες, και η τροφοδοσία των ηλεκτρικών οχημάτων, με αύξηση 38%.
Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Montel, η Ευρώπη ‘έσπασε’ το ρεκόρ της στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το πρώτο τρίμηνο του 2026, με αύξηση 15% στην ηλιακή ενέργεια, την υψηλότερη που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής σε ένα τρίμηνο, και αύξηση 22% στην αιολική ενέργεια σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους.
Η συνολική παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά τη διάρκεια του τριμήνου ανήλθε σε 384,9 τεραβατώρες (TWh), χάρη στην πρωτοφανή παραγωγή ηλιακής ενέργειας, την ανάκαμψη της παραγωγής αιολικής ενέργειας και την ισχυρή υδροηλεκτρική παραγωγή, σύμφωνα με την εταιρεία, η οποία περιλαμβάνει στην ανάλυσή της τις χώρες της ΕΕ και άλλες στην ήπειρο όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία, την Ελβετία ή τη Σερβία.
Η αύξηση της καθαρής, εγχώριας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας βοήθησε στον μετριασμό των επιπτώσεων της σύγκρουσης με το Ιράν στις τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η ισχυρή παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας εκτόπισε την παραγωγή από φυσικό αέριο, μειώνοντας την επίδραση των αιχμών των τιμών που παρατηρήθηκαν στις αγορές φυσικού αερίου καθ’ όλη τη διάρκεια του τριμήνου.
ΚΥΠΕ
