Με τις διαφωνίες μεταξύ των εμπλεκομένων να παραμένουν, τους φοιτητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου να ετοιμάζονται για εκδήλωση διαμαρτυρίας και τις θέσεις των κομμάτων να μην έχουν ακόμα ξεκαθαρίσει εντελώς, συνεδριάζει σήμερα η κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας θέτοντας στο μικροσκόπιο της το νομοσχέδιο που προβλέπει για τη λειτουργία πανεπιστημιακών κλινικών.
Η συζήτηση, επί της αρχής του νομοσχεδίου, είχε αρχίσει τον περασμένο Νοέμβριο, και όπως ήταν αναμενόμενο σημαδεύτηκε από τις διαφωνίες μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, παρά το γεγονός ότι επίσημα δεν δόθηκε ο λόγος σε καμία από τις πλευρές να τοποθετηθεί και να παρουσιάσει τις θέσεις της.
Κοινό χαρακτηριστικό των εμπλεκομένων στη συζήτηση τον περασμένο Νοέμβριο ο σιωπηρός εκνευρισμός, η προκατάληψη έναντι των υπολοίπων και η ετοιμότητα, από πλευράς κάποιων, να συγκρουστούν προκειμένου να περάσουν οι δικές τους θέσεις.
Μάλιστα, ενώπιον της Επιτροπής, τέθηκε ακόμα και το ενδεχόμενο να χτιστούν ακόμα δύο όροφοι στο γενικό νοσοκομείο Λευκωσίας προκειμένου να ξεχωρίσουν οι νοσοκομειακοί από τους πανεπιστημιακούς γιατρούς, καθώς εκφράστηκαν ανησυχίες, και από πλευράς βουλευτών, για το κατά πόσον οι δύο ομάδες γιατρών θα μπορούν να συνεργάζονται και να συνεννοούνται μεταξύ τους.
Οι μεγαλύτερες διαφωνίες επί του νομοσχεδίου, εκφράζονται από πλευράς των γιατρών του δημοσίου οι οποίοι προτάσσουν ζητήματα ιεραρχίας εντός των νοσοκομείων και εργασιακά ζητήματα και αναφέρονται σε ενδεχόμενο δημιουργίας γιατρών πολλών ταχυτήτων.
Οι θέσεις των εκπροσώπων των πανεπιστημίων, κάπως πιο ήπιες, αφού αν και δηλώνουν ότι το προτεινόμενο νομοσχέδιο δεν τους ικανοποιεί πλήρως, είναι έτοιμοι να το αποδεχθούν και τονίζουν την ανάγκη για ίδρυση πανεπιστημιακών κλινικών για να καλυφθούν οι ανάγκες των ιατρικών σχολών που λειτουργούν εδώ και χρόνια στην Κύπρο.
Στο κάδρο μπαίνουν πλέον και οι φοιτητές της ιατρικής σχολής του πανεπιστημίου Κύπρου, οι οποίοι, όπως έγινε γνωστό τις προηγούμενες ημέρες, ετοιμάζονται να πραγματοποιήσουν εκδήλωση διαμαρτυρίας έξω από τη Βουλή την ερχόμενη Πέμπτη ζητώντας την χωρίς άλλη καθυστέρηση ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, στόχος της εκδήλωσης είναι η άμεση προώθηση του νομοθετικού πλαισίου που αφορά τη δημιουργία πανεπιστημιακών δομών υγείας, ζήτημα που, όπως υποστηρίζουν, συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της εκπαίδευσής τους, την αναβάθμιση των κλινικών υπηρεσιών και τη συνολική ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας.
Με τις διαφωνίες βεβαίως να παραμένουν, τα πάντα, όπως όλα δείχνουν θα εξαρτηθούν από τις προθέσεις της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας και βεβαίως των κομμάτων καθώς μια αλλαγή στάσης από πλευράς βουλευτών ενδεχομένως να οδηγήσει σε νέο ναυάγιο.
Αξίζει να αναφερθεί ότι στη Βουλή θα βρίσκεται σήμερα και ο υπουργός Υγείας Νεόφυτος Χαραλαμπίδης ο οποίος θα έχει για πρώτη φορά, επίσημα, συνάντηση με τα μέλη της Επιτροπής Υγείας.
Κατά την συνεδρίαση τον περασμένο Νοέμβριο πάντως, ο προκάτοχος του Μιχάλης Δαμιανός είχε τονίσει την αποφασιστικότητα της Κυβέρνησης να συγκρουστεί, εάν χρειαστεί, προκειμένου να πετύχει την ψήφιση της νομοθεσίας για τη λειτουργία των πανεπιστημιακών κλινικών.
Ιστορία δέκα ετών χωρίς τέλος μέχρι αυτή τη στιγμή
Το 2015–2016 καταγράφεται η πρώτη πραγματική προσπάθεια ίδρυσης πανεπιστημιακών κλινικών, έστω και άτυπα. Το υπουργείο Υγείας κατέληξε σε διοικητική συμφωνία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου για τοποθέτηση πανεπιστημιακών γιατρών σε δύο δημόσια νοσοκομεία: Γενικό νοσοκομείο Λευκωσίας και Μακάρειο Νοσοκομείο. Η εμφάνιση ωστόσο των πανεπιστημιακών γιατρών στα νοσηλευτήρια προκάλεσε την έντονη αντίδραση των γιατρών του δημοσίου οι οποίοι μάλιστα προχώρησαν και σε αυθόρμητη στάση εργασίας.
Επίσημα το ζήτημα μεταφέρθηκε στη Βουλή το 2022 και συγκεκριμένα στις 24 Νοεμβρίου όταν η κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας συζήτησε, γενικά, την ανάγκη για δημιουργία πανεπιστημιακών κλινικών.
Το 2023 ακολούθησε μια νέα συζήτηση, σε επίπεδο Βουλής. Συγκεκριμένα τον Μάρτιο του συγκεκριμένου έτους, η συζήτηση συνδέθηκε και με την ευρύτερη μεταρρύθμιση των κρατικών νοσοκομείων με τις διαφωνίες μεταξύ των εμπλεκομένων να καταγράφονται για άλλη μια φορά.
Τον Νοέμβριο του 2023, παρουσιάστηκε το πρώτο προσχέδιο νομοσχεδίου, επί του οποίου και πάλι εκφράστηκαν ενστάσεις.
Οι Υπουργοί που βρέθηκαν στο πηδάλιο του υπουργείου Υγείας κατά διαστήματα, κατέβαλαν, ο καθένας, τη δική του προσπάθεια για εξεύρεση λύσεων που θα αφήναν ικανοποιημένες όλες τις πλευρές αν και στην πραγματικότητα, οι μεγαλύτερες ενστάσεις καταγράφονται διαχρονικά από τις συντεχνίες των γιατρών του δημόσιου τομέα.
Το 2024 καταβλήθηκε εκ νέου προσπάθεια και πραγματοποιήθηκε μια νέα συνάντηση η οποία κατέληξε, επίσης σε διαφωνίες.
Το νομοσχέδιο ολοκληρώθηκε τελικά από το υπουργείο Υγείας και κατέληξε στη Βουλή όπου άρχισε η συζήτηση του το τέλος του 2025. Η συνέχεια της συζήτησης αναμένεται να γραφτεί σήμερα στη Βουλή.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο
Με βάση το νομοσχέδιο, στα νοσηλευτήρια θα μπορούν να λειτουργούν δύο βασικοί τύποι κλινικών: Οι «συνδεδεμένες» νοσοκομειακές κλινικές και οι πανεπιστημιακές κλινικές. Οι συνδεδεμένες κλινικές είναι κανονικές νοσοκομειακές κλινικές που συνεργάζονται με μια Ιατρική Σχολή, ώστε να μπορούν να φιλοξενούν φοιτητές για την πρακτική τους εκπαίδευση.
Για να χαρακτηριστεί μια κλινική ως «συνδεδεμένη», πρέπει να αναγνωριστεί από την Ιατρική Σχολή και να εγκριθεί από τη διοίκηση του νοσοκομείου ή του οργανισμού που το διαχειρίζεται. Μεταξύ των προϋποθέσεων είναι ο διευθυντής της κλινικής –ή άλλοι γιατροί της ομάδας– να έχουν ακαδημαϊκό τίτλο συνεργαζόμενου κλινικού καθηγητή και η ειδικότητα της κλινικής να περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα σπουδών της Ιατρικής Σχολής.
Οι κλινικές αυτές θα συνεχίσουν να λειτουργούν κανονικά για τη φροντίδα των ασθενών, ενώ ταυτόχρονα θα προσφέρουν εκπαίδευση σε φοιτητές Ιατρικής και ειδικευόμενους γιατρούς. Παράλληλα θα μπορούν να συμμετέχουν σε ερευνητικές δραστηριότητες και προγράμματα συνεχιζόμενης εκπαίδευσης. Τη διοίκηση της κλινικής θα έχει ο επικεφαλής νοσοκομειακός γιατρός, ενώ πανεπιστημιακοί γιατροί θα συμμετέχουν κυρίως στον σχεδιασμό και την επίβλεψη του εκπαιδευτικού και ερευνητικού έργου.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία πανεπιστημιακών κλινικών μέσα στα νοσοκομεία. Πρόκειται για κλινικές που έχουν πιο έντονο ακαδημαϊκό χαρακτήρα και λειτουργούν στενά με τις Ιατρικές Σχολές. Για να ιδρυθεί μια τέτοια κλινική, η ειδικότητα πρέπει να αναγνωρίζεται από το Ιατρικό Συμβούλιο Κύπρου και η κλινική να στελεχώνεται από πανεπιστημιακούς αλλά και νοσοκομειακούς γιατρούς.
Η λειτουργία των πανεπιστημιακών κλινικών θα αξιολογείται από διεθνή επιτροπή ειδικών, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα της εκπαίδευσης και των υπηρεσιών. Οι κλινικές αυτές θα αποτελούν μέρος του νοσοκομείου και θα λειτουργούν με παρόμοιους κανόνες με τις υπόλοιπες κλινικές.
Επιπλέον, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι τα πανεπιστήμια θα αποζημιώνονται για το κλινικό έργο που προσφέρουν οι πανεπιστημιακοί γιατροί στα νοσοκομεία, βάσει συμφωνιών με τα νοσηλευτήρια. Μέσα στον πρώτο χρόνο εφαρμογής του νόμου θα μπορούν να δημιουργηθούν πανεπιστημιακές κλινικές σε βασικές ειδικότητες όπως Παθολογία, Χειρουργική, Ψυχιατρική, Παιδιατρική και Νευρολογία.
Τέλος, διευκρινίζεται ότι οι νέες ρυθμίσεις δεν επηρεάζουν την επαγγελματική εξέλιξη των νοσοκομειακών γιατρών του ΟΚΥπΥ, καθώς η αξιολόγηση και οι δομές εργασίας τους παραμένουν βασισμένες στη λειτουργία των κλινικών του οργανισμού. Το βασικό ζητούμενο του νομοσχεδίου είναι να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ νοσοκομείων και πανεπιστημίων, βελτιώνοντας παράλληλα την εκπαίδευση των νέων γιατρών και την ποιότητα των υπηρεσιών υγείας.
