Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιβεβαίωσε ότι έχει επισήμως ενημερωθεί για εστίες αφθώδους πυρετού σε μία μονάδα εκτροφής βοοειδών και σε δύο μεγάλες μονάδες εκτροφής αιγοπροβάτων στη Λειβάδια, στην επαρχία Λάρνακα. Σημείωσε ότι η Κομισιόν θα παράσχει κάθε δυνατή στήριξη, αποστέλλοντας για το χρονικό διάστημα 24-27 Φεβρουαρίου ομάδα εμπειρογνωμόνων της ΕΕ (EUVET), ενώ τις επόμενες ημέρες θα αποσταλούν στην Κύπρο 529.000 δόσεις εμβολίων, αναφέροντας, επίσης, ότι οι εξαγωγές ζώων ευαίσθητων στον αφθώδη πυρετό και μη επεξεργασμένων ζωικών προϊόντων προς τρίτες χώρες αναστέλλονται προσωρινά.
Ωστόσο, υπάρχει δυνατότητα παρεκκλίσεων για γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία, όπως το χαλλούμι, τουλάχιστον μέσω παστερίωσης για την αγορά ΕΕ.
EUVET και μέτρα
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Κομισιόν, οι κυπριακές αρχές έχουν ήδη υιοθετήσει όλα τα απαραίτητα μέτρα ελέγχου, όπως προβλέπεται από την ενωσιακή νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων των επιδημιολογικών ερευνών και των εργαστηριακών εξετάσεων. Παράλληλα, η Επιτροπή δια του εκπροσώπου της, υπογραμμίζει ότι είναι απολύτως κρίσιμο οι αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν άμεσα και αποφασιστικά σε όλα τα επηρεαζόμενα αγροκτήματα και στις ζώνες περιορισμού, με μέτρα όπως η άμεση θανάτωση των ζώων στις πληγείσες εκμεταλλεύσεις, η καταστροφή των νεκρών και θανατωμένων ζώων και των προϊόντων τους, η απολύμανση των εγκαταστάσεων, η επιβολή περιορισμών στις μετακινήσεις, η αυστηρή βιοασφάλεια και η εντατική επιτήρηση, σε πλήρη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν επανέλαβε επίσης ότι θα παράσχει κάθε δυνατή στήριξη, αποστέλλοντας για το χρονικό διάστημα 24-27 Φεβρουαρίου ομάδα εμπειρογνωμόνων της ΕΕ (EUVET), η οποία θα στηρίξει την αρμόδια κυπριακή αρχή στην αντιμετώπιση της νόσου, θα παρέχει συμβουλές για τη χρήση του εμβολιασμού και θα συμβάλει στην κατάρτιση σχεδίου επείγοντος εμβολιασμού. Τονίζεται ότι οι αποστολές αυτές παρέχουν επιστημονική, τεχνική και πρακτική υποστήριξη στις εθνικές αρχές, ενώ παράλληλα συλλέγουν στοιχεία για τη διαμόρφωση μεταγενέστερων συστάσεων. Παράλληλα, εντός της εβδομάδας θα υιοθετηθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα αναγκαία έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης, ενώ τις επόμενες ημέρες θα αποσταλούν στην Κύπρο 529.000 δόσεις εμβολίων.
Ο εκπρόσωπος του εκτελεστικού βραχίονα της Ένωσης, επισημαίνει ότι η καταπολέμηση των ζωικών ασθενειών και των θανατηφόρων ιών αποτελεί βασικό πυλώνα της πολιτικής της για την υγεία των ζώων και της προσέγγισης «One Health». Τονίζει ακόμη ότι η Κομισιόν βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τις αρχές του κράτους μέλους που πλήττεται από τα κρούσματα και υπενθυμίζει ότι, μόλις ένα κράτος μέλος δηλώσει εστία, εφαρμόζονται άμεσα μέτρα ελέγχου της νόσου βάσει της ενωσιακής νομοθεσίας. Επιπλέον, η Επιτροπή υποβάλλει στα κράτη μέλη τα αναγκαία έκτακτα μέτρα, τα οποία επικαιροποιούνται διαρκώς ώστε να λαμβάνουν υπόψη την εξέλιξη της κατάστασης στο πεδίο.
Επισημαίνεται ότι σε περίπτωση επιβεβαιωμένης εστίας, η Επιτροπή θα εκδώσει μέτρα που καθορίζουν, σε επίπεδο ΕΕ, τις περιοχές που εντάσσονται στη ζώνη περιορισμού γύρω από τις πληγείσες εκμεταλλεύσεις, καθώς και τη χρονική διάρκεια αυτής. Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία της ΕΕ, τα μέτρα που εφαρμόζονται εντός των ζωνών αυτών περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη θανάτωση επί τόπου και την ταχεία και ασφαλή διάθεση όλων των ζώων ευαίσθητων ειδών που διατηρούνται στις πληγείσες εγκαταστάσεις, τον καθαρισμό και την απολύμανση των χώρων, την απαγόρευση μετακινήσεων ευαίσθητων ζώων και των προϊόντων τους, την εντατική επιτήρηση τόσο στη ζώνη των 3 χιλιομέτρων όσο και στη ζώνη των 10 χιλιομέτρων, καθώς και στην ευρύτερη ζώνη περιορισμού, ενώ δεν επιτρέπεται η έξοδος ευαίσθητων ζώων από την εξωτερική περίμετρο της περαιτέρω περιορισμένης ζώνης, παρά μόνο για άμεση σφαγή εντός του εδάφους του οικείου κράτους μέλους.
Επιπτώσεις στο εμπόριο και αναστολή κατά περίπτωση εξαγωγών σε τρίτες χώρες
Σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις στο εμπόριο, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι τα κρούσματα στην Κύπρο έρχονται μετά από ένα μεμονωμένο περιστατικό στη Γερμανία τον Ιανουάριο του 2025, καθώς και εστίες στη Σλοβακία και την Ουγγαρία τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, οι οποίες έχουν ήδη κλείσει. Δεδομένου ότι το καθεστώς της Κύπρου ως χώρας απαλλαγμένης από αφθώδη πυρετό έχει ανασταλεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό για την Υγεία των Ζώων, οι εξαγωγές ζώων ευαίσθητων στον αφθώδη πυρετό και μη επεξεργασμένων ζωικών προϊόντων προς τρίτες χώρες αναστέλλονται προσωρινά. Σε κάθε περίπτωση, οι κυπριακές αρμόδιες αρχές δεν μπορούν πλέον να υπογράφουν πιστοποιητικά εξαγωγής προς τρίτες χώρες για ζώα και ορισμένα ζωικά προϊόντα που απαιτούν καθεστώς «χώρας απαλλαγμένης από αφθώδη πυρετό». Παρά ταύτα, η Επιτροπή καλεί τις τρίτες χώρες να σεβαστούν την αρχή της περιφερειοποίησης και να μην επιβάλλουν απαγορεύσεις σε ολόκληρη την επικράτεια της Κύπρου, μόλις η κατάσταση σταθεροποιηθεί.
Σε σχέση με τις επιπτώσεις στα γαλακτοκομικά προϊόντα και ειδικότερα στο χαλλούμι, διευκρινίζεται ότι το γάλα που προέρχεται από εκμεταλλεύσεις με εστία ή υπόνοια κρούσματος πρέπει να απορρίπτεται με ασφαλή τρόπο. Εφόσον εφαρμοστεί επείγων εμβολιασμός, θα πρέπει να υιοθετηθούν μέτρα μετριασμού του κινδύνου στη ζώνη εμβολιασμού, τα οποία περιλαμβάνουν απαγόρευση μετακινήσεων νωπού γάλακτος, με δυνατότητα παρεκκλίσεων για γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία, όπως το χαλλούμι, τουλάχιστον μέσω παστερίωσης. Τα προϊόντα αυτά μπορούν να συνεχίσουν να διατίθενται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
ΚΥΠΕ
