Ο πονόλαιμος συγκαταλέγεται στα πιο συχνά συμπτώματα λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού, με κύριους υπαίτιους τους ρινοϊούς, τον ιό της γρίπης, τον κορωνοϊό και τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό.
Ένα πρωινό ξύπνημα με αίσθηση ξηρότητας και ερεθισμού στον λαιμό μπορεί να αποδοθεί εύκολα στον ξηρό αέρα. Ωστόσο, τις περισσότερες φορές αποτελεί ένδειξη ότι ο οργανισμός έχει ήδη αρχίσει να αντιμετωπίζει μια ιογενή λοίμωξη.
Ο πονόλαιμος ως πρώτο σημάδι λοίμωξης
Ο πόνος στον λαιμό είναι συχνά το αρχικό σύμπτωμα, καθώς εκεί προσκολλώνται πρώτα οι ιοί. Ο ιός εισέρχεται στα κύτταρα που καλύπτουν τον λαιμό και ενεργοποιεί μια φλεγμονώδη αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Μόλις ο οργανισμός αναγνωρίσει τον εισβολέα, ο λεμφικός ιστός στο πίσω μέρος της μύτης και του λαιμού διογκώνεται και φλεγμαίνει, προκαλώντας πόνο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το σώμα καταφέρνει να περιορίσει τη λοίμωξη. Σε άλλες, ακολουθούν καταρροή, ρινική συμφόρηση και βήχας.
Σύμφωνα με το CDC, ο πονόλαιμος από λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού υποχωρεί συνήθως μέσα σε μία εβδομάδα. Παυσίπονα όπως ιβουπροφαίνη ή ναπροξένη μπορούν να βοηθήσουν, καθώς μειώνουν πόνο και φλεγμονή, ενώ υπάρχουν και απλές πρακτικές στο σπίτι που προσφέρουν ανακούφιση.
Γαργάρες με αλατόνερο
Το γαργάρισμα με αλατόνερο αποτελεί κλασική σπιτική λύση και υποστηρίζεται από περιορισμένα επιστημονικά δεδομένα. Μικρή μελέτη έδειξε ότι άτομα με μη βακτηριακό πονόλαιμο είχαν λιγότερο πόνο και δυσκολία στην κατάποση.
Το αλάτι μπορεί να μειώσει το πρήξιμο μέσω όσμωσης, ενώ πιθανόν βοηθά στην απομάκρυνση σωματιδίων ιών. Η πρακτική θεωρείται πολύ χαμηλού κινδύνου, με ασφαλή αναλογία ένα κουταλάκι αλάτι σε 240 ml ζεστό νερό.
Μέλι και ζεστά ροφήματα
Το μέλι διαθέτει αντιβακτηριακές ιδιότητες και δημιουργεί προστατευτικό φράγμα στον ερεθισμένο βλεννογόνο. Υπάρχουν ενδείξεις ότι βοηθά στην ανακούφιση συμπτωμάτων του ανώτερου αναπνευστικού.
Συνιστάται για παιδιά άνω του ενός έτους, αλλά δεν πρέπει ποτέ να δίνεται σε βρέφη κάτω των 12 μηνών λόγω κινδύνου αλλαντίασης. Λίγο μέλι σε ζεστό ρόφημα ή σκέτο μπορεί να προσφέρει ανακούφιση.
Το τσάι χωρίς καφεΐνη, όπως χαμομήλι, τζίντζερ ή κουρκουμάς, μπορεί να είναι καταπραϋντικό. Η προσθήκη μελιού και λεμονιού ενισχύει το αποτέλεσμα, καθώς η βιταμίνη C υποστηρίζει το ανοσοποιητικό και το λεμόνι αυξάνει την παραγωγή σάλιου.
Ζεστά ή κρύα;
Ζεστό νερό, ζωμοί ή σούπες έχουν καταπραϋντική δράση, ενώ η επαρκής ενυδάτωση είναι από τα σημαντικότερα μέτρα, καθώς η αφυδάτωση επιδεινώνει τα συμπτώματα.
Σε ορισμένους, κρύα τρόφιμα όπως παγάκια ή παγωτό μειώνουν τον πόνο, καθώς η ψύξη μουδιάζει τις νευρικές απολήξεις, αν και τα δεδομένα είναι περιορισμένα.
Υγρασία και παστίλιες
Ο ξηρός αέρας επιδεινώνει τον ερεθισμό, γι’ αυτό ένας υγραντήρας ψυχρής ομίχλης μπορεί να βοηθήσει, υπό την προϋπόθεση ότι καθαρίζεται σχολαστικά. Εναλλακτικά, ζεστό ντους ή εισπνοή ατμού μπορεί να προσφέρει παρόμοια ανακούφιση.
Για τους ενήλικες, παστίλιες ή καραμέλες για τον λαιμό αυξάνουν την παραγωγή σάλιου και μειώνουν την ξηρότητα. Δεν συνιστώνται σε παιδιά κάτω των τεσσάρων ετών λόγω κινδύνου πνιγμού.
Πότε χρειάζεται γιατρός
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο πονόλαιμος υποχωρεί σε λίγες ημέρες. Αν όμως συνοδεύεται από πυρετό, έντονο πόνο, δυσκολία στην αναπνοή ή την κατάποση, λευκές πλάκες στον λαιμό ή επιμένει πάνω από επτά ημέρες, απαιτείται ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να πρόκειται για βακτηριακή λοίμωξη.
