Μια σοβαρή καταγγελία εναντίον καθηγητή λυκείου φέρνει στο φως ανακοίνωση της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς, ο οποίος κατηγορείται για προσβλητικά και απαξιωτικά σχόλια σε βάρος ευάλωτων μαθητών.
Στην καταγγελία, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι ο καθηγητής σχολιάζει την προσωπική τους υγιεινή των παιδιών, την ενδυμασία τους για το γεγονός ότι φορούν τα ίδια ρούχα καθώς και προσωπικά ζητήματα που αφορούν το κάθε παιδί ξεχωριστά.
Παρά το γεγονός ότι η Αρχή διαπιστώνει παραβιάσεις νομοθεσιών από πλευράς του καθηγητή, εντούτοις ξεκαθαρίζει πως η καταγγελία δεν εμπίπτει εντός των αρμοδιοτήτων. Η καταγγελία, υπογραμμίζεται, έχει διαβιβαστεί στον γενικό διευθυντή του Υπουργείου Παιδείας και στην Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού.
Ολόκληρη η ανακοίνωση της Αρχής κατά της Διαφθοράς:
Τηρουμένης της Νομοθεσίας και των Κανονισμών που αφορούν στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς (η «Αρχή») προβαίνει στην παρούσα Ανακοίνωση με σκοπό να ενημερωθούν τα πρόσωπα που υπέβαλαν την πιο κάτω Ανώνυμη Καταγγελία, για την εξέλιξη της.
Ανώνυμη καταγγελία εναντίον καθηγητή λυκείου σχετικά με προσβλητικά και αραιωτικά σχόλια που αφορούν την προσωπική κατάσταση μαθητών:
1. Η Αρχή διεξήγαγε προκαταρκτική εξέταση της Ανώνυμης Καταγγελίας όπως αυτό προβλέπεται στον Κανονισμό 14(2)(α) των περί της Σύστασης και Λειτουργίας της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς Κανονισμών του 2022, Κ.Δ.Π. 483/2022 (στο εφεξής οι «Κανονισμοί»).
2. Από την Προκαταρκτική Εξέταση και με βάση τους ισχυρισμούς, διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα:
Η εν λόγω Καταγγελία στρέφεται εναντίον καθηγητή σχολικής μονάδας Λυκείου, ο οποίος σύμφωνα με τον Καταγγέλλοντα, προβαίνει σε προσβλητικά και απαξιωτικά σχόλια σχετικά με την προσωπική κατάσταση των μαθητών. Τα σχόλια αυτά γίνονται ενώπιων των μαθητών με ιδιαίτερα υποτιμητικό τρόπο, προσβάλλοντας την αξιοπρέπεια τους, επηρεάζοντας την ψυχολογία τους και δημιουργώντας αρνητικό και αντιπαιδαγωγικό κλίμα στην τάξη. Συγκεκριμένα ο καταγγέλλων, ισχυρίζεται ότι ο εν λόγω καθηγητής σχολιάζει την προσωπική τους υγιεινή, την ενδυμασία τους για το γεγονός ότι φορούν τα ίδια ρούχα και προσωπικά ζητήματα που αφορούν το κάθε παιδί ξεχωριστά.
Αξιοσημείωτο στοιχείο που αναφέρεται στην καταγγελία, είναι το γεγονός ότι οι μαθητές ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες καθώς αντιμετωπίζουν προσωπικές ή κοινωνικές δυσκολίες και είναι παιδιά τα οποία χρειάζονται στήριξη, κατανόηση και σεβασμό από το εκπαιδευτικό προσωπικό και όχι ειρωνεία ή δημόσια έκθεση.
3. Ο Κανονισμός 14(2)(β), που αφορά τις ανώνυμες καταγγελίες, όπως η παρούσα, προνοεί ότι σε περίπτωση εξέτασης, αξιολόγησης και διερεύνησης ανώνυμης καταγγελίας ή/και πληροφορίας, ή Αρχή βασίζεται στα ενώπιον της στοιχεία.
4. Επισημαίνεται ότι η Αρχή, έχει αρμοδιότητα σύμφωνα με τα Άρθρα 6 (2) και 7 (1)(ιδ) του του Νόμου περί της Σύστασης και Λειτουργίας της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς Ν.19(Ι)/2022 (εφεξής «ο Νόμος»), να διερευνά και να αξιολογεί καταγγελίες οι οποίες σχετίζονται με πράξεις διαφθοράς.
5. Η Αρχή προβαίνοντας σε Προκαταρκτική Εξέταση της εν λόγω Καταγγελίας διαπιστώνει ότι, αυτή δεν αφορά σε πράξεις διαφθοράς όπως αυτές καθορίζονται στο Άρθρο 2 του Νόμου, καθώς:
Α) Στην εν λόγω καταγγελία δεν περιγράφονται γεγονότα ή/και δεν έχουν προσκομιστεί στοιχεία, βάσει των οποίων να δεικνύεται περαιτέρω εξέταση για την Ανώνυμη Καταγγελία, και/ή δε δύναται να στοιχειοθετηθεί ενδεχόμενο ποινικό αδίκημα για πράξεις διαφθοράς ως αυτές περιγράφονται στο Άρθρο 2 του Νόμου. Συγκεκριμένα, δεν διαφαίνεται ότι οποιοδήποτε πρόσωπο χρησιμοποίησε τη θέση του, για αθέμιτο σκοπό, ήτοι την πρόθεση πρόκλησης ζημιάς. Επιπλέον, δεν διαφαίνεται αδίκημα το οποίο να εμπεριέχει το στοιχείο του δεκασμού ή της κατάχρησης εξουσίας ή εμπιστοσύνης ή να στρέφεται εναντίον της άσκησης νόμιμης εξουσίας, καθώς και οποιοδήποτε άλλο αδίκημα το οποίο εκ φύσεως συνιστά πράξη διαφθοράς.
Β) Παρά ταύτα, τίθεται το ζήτημα της σοβαρότητας των ισχυρισμών, καθώς στοχοποιούνται ανήλικα πρόσωπα, ήτοι μαθητές, και μάλιστα ως εμφαίνεται από την καταγγελία, ευάλωτων ομάδων κοινωνικά και ψυχολογικά. Στην Καταγγελία περιγράφονται συμπεριφορές οι οποίες προσβάλλουν την προσωπικότητα και πληγώνουν τον πυρήνα της ψυχικής κατάστασης παιδιών γεγονός που δεν μπορεί να μην τύχει της δέουσας προσοχής.
Γ) Ο Περί Δημόσιας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Νόμος του 1969 (10/1969) καθορίζει στο Άρθρο 48 τα καθήκοντα των εκπαιδευτικών λειτουργών και συγκεκριμένα το σημείο (1) (δ) αναφέρει ότι έκαστος εκπαιδευτικός λειτουργός οφείλει vα μη εvεργή κατά τρόπov o oπoίoς δυvατόv vα τείvη εις κλovισμόv της εμπιστoσύvης τoυ κoιvoύ εις τηv εκπαιδευτικήv υπηρεσίαv. Επιπλέον, το Άρθρο 63 (1) (β) αναφέρει ότι εκπαιδευτικός λειτoυργός υπόκειται σε πειθαρχική δίωξη εάv εvεργήσει κατά παράβαση τωv καθηκόvτωv ή υπoχρεώσεωv του. Εν προκειμένω υπάρχει κλονισμός της εμπιστοσύνης του κοινού προς την εκπαιδευτική υπηρεσία καθώς στην καταγγελία γίνεται αναφορά για προσβλητική και εξευτελιστική αντιμετώπιση μαθητών οι οποίοι μάλιστα ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Δ) Οι Περί Λειτουργίας των Δημοσίων Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης Κανονισμοί του 2017 μέχρι 2023 ρυθμίζουν αναλυτικά τα ζητήματα σχετικά με τα δημόσια σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης και αναφέρουν τις αρχές που τα διέπουν. Ενδεικτικά το Άρθρο 3.-(1) αναφέρει ότι οποιοδήποτε πρόσωπο έχει υποχρέωση να εφαρμόζει τις διατάξεις του εν λόγω Νόμου σημείο (α) «χωρίς καμία διάκριση στη φυλή, το χρώμα, το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις του παιδιού ή των γονέων ή κηδεμόνων του ή την υπηκοότητα, εθνική ή κοινωνική καταγωγή, την περιουσιακή κατάσταση, την ανικανότητα, τη γέννηση, το σεξουαλικό προσανατολισμό ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση», σημείο (γ) με σεβασμό στην αξιοπρέπεια και την προσωπική αξία του παιδιού και με αμεροληψία, με ιδιαίτερη προσοχή στην προσωπική του κατάσταση, στην ευημερία και στις ιδιαίτερες ανάγκες του, και με πλήρη σεβασμό στη σωματική και ψυχολογική του ακεραιότητά».
Επιπλέον, το Άρθρο 30 (13) αναφέρει ότι «Το εκπαιδευτικό προσωπικό οφείλει να είναι πρότυπο υπεύθυνου και ελεύθερου δημοκρατικού πολίτη, να χαρακτηρίζεται από αξιοπρέπεια, ευπρέπεια, κοσμιότητα, ευγένεια και διακριτικότητα, να συνεργάζεται συναδελφικά και να συμπεριφέρεται προς τους μαθητές με τον τρόπο που αρμόζει σε πραγματικούς παιδαγωγούς.»
Ε) Με βάση τα παραπάνω και με τους ισχυρισμούς στην καταγγελία, διαφαίνεται πρόδηλη αντίθεση με τα όσα επιβάλλονται υπό του άνωθεν σχετικού νομικού πλαισίου αναφορικά με τα καθήκοντα, τις αρχές και το ήθος του εκπαιδευτικού συστήματος γενικότερα αλλά και των εκπαιδευτικών ειδικότερα.
6. Εξαιτίας της σοβαρότητας των ισχυρισμών, έχει κριθεί δέον και έχει διαβιβαστεί η παρούσα καταγγελία στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας και στην Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, καθώς εγείρονται θέματα που ενδεχομένως να άπτονται της αρμοδιότητάς τους.
7. Με βάση τα όσα αναφέρουμε πιο πάνω, θεωρούμε ότι, από την Προκαταρκτική Εξέταση που διεξήγαγε η Αρχή, δυνάμει των Κανονισμών 14(2)(α) και 14(3), η καταγγελία δεν εμπίπτει εντός των αρμοδιοτήτων της Αρχής, και ως εκ τούτου, τερματίζεται η διαδικασία περαιτέρω διερεύνησής της και αρχειοθετείται.
