Σε δραματικούς τόνους και με σαφείς αιχμές για την πολιτιστική πολιτική του κράτους, το Επιμελητήριο Καλών Τεχνών Κύπρου (ΕΚΑΤΕ) προειδοποιεί ότι βρίσκεται σε «οριακό σημείο», καταγγέλλοντας συστηματική υποβάθμιση του ρόλου του και οικονομική ασφυξία που απειλεί τη βιωσιμότητά του.
Σε ανοιχτή επιστολή που υπογράφει η πρόεδρος Αθηνά Αντωνιάδου και η γραμματέας Κατερίνα Σταύρου και απευθύνεται στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, την Πρόεδρο της Βουλής, τους βουλευτές, την Υφυπουργό Πολιτισμού, τον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου και τη Διευθύντρια του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού, το ΕΚΑΤΕ καταγγέλλει ότι θεσμικές επιλογές, οικονομικές πρακτικές και παραλείψεις της πολιτείας το έχουν τα τελευταία χρόνια οδηγήσει σε «σοβαρή λειτουργική ασφυξία».
Η συσσώρευση αυτών των αποφάσεων, επισημαίνεται, «δεν μπορεί να εκληφθεί ως συγκυριακή ή τυχαία», αλλά συνιστά πολιτική στάση που αποδυναμώνει έναν ανεξάρτητο συλλογικό φορέα με ιστορικό ρόλο στην υπεράσπιση των εικαστικών τεχνών και του δημόσιου χαρακτήρα του πολιτισμού.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα οικονομικά δεδομένα. Για το 2025, το ΕΚΑΤΕ έλαβε μόλις €6000 για λειτουργικά έξοδα, ποσό που «δεν καλύπτει ούτε στοιχειωδώς τις πραγματικές ανάγκες του οργανισμού».
Την ίδια στιγμή, απορρίφθηκαν επιχορηγήσεις για θεσμοθετημένες δράσεις του, οι οποίες αποτελούσαν βασικό μηχανισμό στήριξης και δικτύωσης των εικαστικών καλλιτεχνών. Επιπρόσθετα, γίνεται λόγος για σοβαρές καθυστερήσεις στην εκταμίευση των Β’ δόσεων ήδη εγκεκριμένων επιχορηγήσεων, γεγονός που –σύμφωνα με το ΔΣ– επιβαρύνει περαιτέρω τη λειτουργία του οργανισμού και δημιουργεί αδιέξοδα.
«Κενές περιεχομένου» οι εξαγγελίες για αύξηση κονδυλίων
Το ΕΚΑΤΕ αντιπαραβάλλει την κατάσταση αυτή με τις δημόσιες εξαγγελίες περί ενίσχυσης του πολιτισμού, με αναφορά σε αυξημένα κονδύλια ύψους €15 εκατ. για το 2026.
Όπως τονίζεται, η απόσταση μεταξύ πολιτικών δηλώσεων και εφαρμοζόμενης πολιτικής καθιστά τις εξαγγελίες «κενές περιεχομένου» και υπονομεύει την αξιοπιστία της πολιτείας. Το Επιμελητήριο κάνει λόγο για θεσμική και πολιτική αντίφαση: την ώρα που η Κυπριακή Δημοκρατία προβάλλει διεθνώς τον πολιτισμό της, αποδυναμώνει τους οργανισμούς και τους δημιουργούς που τον παράγουν.
«Η αποδυνάμωση του ΕΚΑΤΕ δεν αφορά έναν μεμονωμένο φορέα· αφορά τη συνολική πολιτιστική πολιτική και τη δημοκρατική ποιότητα της χώρας», επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
Το ΕΚΑΤΕ απαιτεί από το Υφυπουργείο Πολιτισμού άμεση και δημόσια τοποθέτηση, με σαφή παρουσίαση του πλάνου και της πολιτιστικής πολιτικής που ακολουθεί σε σχέση με τους οργανισμούς εικαστικών τεχνών. Ζητεί ξεκάθαρες απαντήσεις και συγκεκριμένα μέτρα για τη θεσμική και οικονομική του στήριξη, τονίζοντας ότι «η μέχρι σήμερα κατάσταση δεν επιτρέπει περαιτέρω αναμονή, ασάφεια ή ανοχή».
«Το ΕΚΑΤΕ βρίσκεται σε οριακό σημείο. Η ευθύνη της πολιτείας είναι άμεση και συγκεκριμένη», καταλήγει η επιστολή, δηλώνοντας ότι ο οργανισμός θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τον ρόλο των εικαστικών τεχνών και να στέκεται αλληλέγγυος σε όλους τους πολιτιστικούς οργανισμούς που βιώνουν αντίστοιχη υποβάθμιση.
Το ΕΚΑΤΕ αποτελεί εδώ και 62 χρόνια τον κατεξοχήν συλλογικό φορέα εκπροσώπησης εικαστικών καλλιτεχνών, θεωρητικών τέχνης και αυτοδίδακτων δημιουργών της Κύπρου, με καθοριστική συμβολή στη διαμόρφωση πολιτιστικής πολιτικής, στη θεσμική κατοχύρωση του επαγγέλματος και στη διασφάλιση της καλλιτεχνικής ελευθερίας.
Παράλληλα, είναι ο μοναδικός εκπρόσωπος της Κύπρου στο International Association of Art (IAA) υπό την αιγίδα της UNESCO, στοιχείο που ενισχύει τον διεθνή ρόλο και την ευθύνη του.
