Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς μια αλληλουχία στρατιωτικών, διπλωματικών και γεωπολιτικών εξελίξεων ενισχύει το ενδεχόμενο ανοικτής σύγκρουσης. Διαρροές για εκτεταμένα επιχειρησιακά σχέδια, ενίσχυση στρατιωτικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και το παρατεταμένο αδιέξοδο στις συνομιλίες Ουάσιγκτον–Τεχεράνης συνθέτουν ένα σκηνικό αυξημένου ρίσκου.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Newsweek, η πιθανότητα πολέμου εμφανίζεται υψηλότερη από κάθε άλλη στιγμή των τελευταίων ετών. Πηγές που επικαλείται το Axios κάνουν λόγο για σχεδιασμό «μαζικής, πολυεβδομαδιαίας εκστρατείας», η οποία θα προσομοιάζει περισσότερο σε ολοκληρωτική σύγκρουση παρά σε περιορισμένα, στοχευμένα πλήγματα, όπως εκείνα που είχαν προηγηθεί σε άλλα μέτωπα.
Επίδειξη ισχύος στη Μέση Ανατολή
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην ταχύτητα και έκταση της στρατιωτικής ενίσχυσης των ΗΠΑ στην περιοχή. Ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε την αποστολή του αεροπλανοφόρου USS Gerald R. Ford στη Μέση Ανατολή, όπου θα επιχειρεί παράλληλα με το USS Abraham Lincoln και αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων που ήδη βρίσκονται σε επιφυλακή.
Παράλληλα, αυξάνονται τα αεροπορικά και ναυτικά μέσα των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν πρόσφατα ιρανικό drone που πλησίασε το USS Abraham Lincoln. Αναλυτές εκτιμούν ότι οι κινήσεις αυτές υπερβαίνουν το πλαίσιο της απλής αποτροπής και δημιουργούν προϋποθέσεις για παρατεταμένες αεροναυτικές επιχειρήσεις.
Διαπραγματεύσεις χωρίς πρόοδο
Στο διπλωματικό πεδίο, οι έμμεσες συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν στη Γενεύη, με διαμεσολάβηση του Ομάν, δεν έχουν οδηγήσει σε σύγκλιση. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ανέφερε ότι οι επαφές ήταν θετικές «από ορισμένες απόψεις», επισημαίνοντας ωστόσο ότι η Ουάσιγκτον έχει θέσει «κόκκινες γραμμές» τις οποίες η Τεχεράνη δεν αποδέχεται.
Αγκάθια παραμένουν ο εμπλουτισμός ουρανίου και το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα. Η Τεχεράνη επιμένει στο δικαίωμα εμπλουτισμού εντός της επικράτειάς της και αρνείται να αποσύρει αποθέματα ουρανίου εμπλουτισμένου έως και 60%.
Οχύρωση πυρηνικών εγκαταστάσεων
Παράλληλα, δορυφορικές εικόνες που δημοσίευσε το Reuters καταγράφουν ενίσχυση και επισκευές σε κρίσιμες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Αναλύσεις εμπορικών δορυφόρων δείχνουν νέες κατασκευές και ενισχυμένες εισόδους σηράγγων σε τοποθεσίες όπως η Νατάνζ και το Ισφαχάν, κινήσεις που ερμηνεύονται ως προετοιμασία για ενδεχόμενη σύγκρουση, ακόμη και καθώς η διπλωματία παραμένει ενεργή.
Εσωτερικές πιέσεις και διττή ρητορική
Η ιρανική ηγεσία βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις, λόγω κυρώσεων, υψηλού πληθωρισμού και επαναλαμβανόμενων διαδηλώσεων. Ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ έχει προειδοποιήσει ότι ακόμη και οι ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις μπορούν να δεχθούν καίριο πλήγμα, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υιοθετεί πιο μετριοπαθή στάση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικής λύσης.
Το Στενό του Ορμούζ και οι αγορές
Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε το προσωρινό κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ από τους Φρουρούς της Επανάστασης για ασκήσεις με πραγματικά πυρά – η πρώτη επίσημα ανακοινωμένη διακοπή κυκλοφορίας από τη δεκαετία του 1980. Από το πέρασμα αυτό διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, με την κίνηση να προκαλεί πρόσκαιρη άνοδο στις τιμές και φόβους για ευρύτερη ενεργειακή αναταραχή.
Περίοδος υψηλού ρίσκου
Οι εξελίξεις αυτές συνθέτουν μια περίοδο αυξημένου κινδύνου, με τις αμερικανικές δυνάμεις σε αυξημένη ετοιμότητα και τις διαπραγματεύσεις να παραμένουν μπλοκαρισμένες. Αν και καμία πλευρά δεν δηλώνει ότι επιδιώκει πόλεμο και αμφότερες αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας, τα σημάδια γενικευμένης κλιμάκωσης εμφανίζονται ισχυρότερα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή τα τελευταία χρόνια.
iefimerida.gr
